Khai mạc Trưng bày chuyên đề: “Thép nơi ngục lửa”

TNV – Nhân kỷ niệm 70 năm ngày Thương binh Liệt sỹ (27/7/1947 – 27/7/2017), được sự chỉ đạo của Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò đã tổ chức trưng bày chuyên đề: “Thép nơi ngục lửa”. Chuyên đề sẽ diễn ra từ ngày 4/7/2017 đến ngày 30/9/2017 tại Di tích lịch sử Nhà tù Hỏa Lò, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.

anh 1
Cắt băng khai mạc Trưng bày

Trưng bày chuyên đề được chia thành 3 nội dung:  Khát vọng tự do; Thép nơi ngục lửa; Nặng nghĩa tri ân, tình người thắm đượm.

Độc lập, tự do luôn là khát vọng ngàn đời của dân tộc. Trong lịch sử, nhân dân Việt Nam liên tiếp trải qua các cuộc đấu tranh để bảo vệ chủ quyền đất nước. Tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập tự do” đã tạo nên sức mạnh phi thường, nhấn chìm quân xâm lược cho dù phải hy sinh, phải chịu nhiều mất mát, khổ đau… Người xem sẽ cảm nhận được sức mạnh ấy trong nội dung trưng bày “Khát vọng tự do”.

anh 2

Những tấm gương hy sinh anh dũng của các anh hùng, liệt sỹ cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc được tái hiện ở nội dung trưng bày: “Thép nơi ngục lửa”. Ngay từ đầu thế kỷ XX, những người con yêu nước Việt Nam kiên cường đứng lên chống giặc ngoại xâm, từ việc đầu độc binh lính Pháp tại Hà Nội (1908), ném bom vào khách sạn Hà Nội và ám sát Tuần phủ Thái Bình – Nguyễn Duy Hàn (1913) đến các cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên (1917), khởi nghĩa Yên Bái (02/1930)…

anh 3

Trong cuộc đấu tranh đó, nhiều nghĩa sỹ bị bắt, giam tại nhà tù Hỏa Lò và các nhà tù khác.  Phần lớn trong số họ, bị thực dân Pháp hành quyết rồi treo thủ cấp giữa chốn đông người để thị uy. Giữa sự sống và cái chết cận kề nhưng ánh mắt của những người anh hùng vẫn ngời sáng, không hề phảng phất chút sợ hãi.

Những bức ảnh đã đi vào lịch sử, gây chấn động Đông Dương lúc bấy giờ, được giới thiệu trong tổ hợp trưng bày mô hình nhà tù cùng với những ngọn đèn bão tượng trưng cho sự bền bỉ, chí khí phi thường sẽ gây ấn tượng mạnh mẽ, giúp người xem cảm nhận rõ hơn lòng yêu nước, tinh thần kiên cường, bất khuất của những nghĩa sỹ trước nanh vuốt của quân thù.

anh 4

Phần trưng bày “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng” kể về những chiến sỹ cách mạng kiên cường, đã lãnh đạo các phong trào đấu tranh như: Nguyễn Đức Cảnh, Trần Phú, Nguyễn Văn Cừ, Lương Khánh Thiện, Tô Hiệu… Mặc dù bị kẻ địch bắt, giam ở nơi “địa ngục trần gian” như: Hỏa Lò, Sơn La, Côn Đảo… cùng với nhiều hình thức tra tấn, đọa đày, nhưng những người con trung hiếu vẫn kiên tâm, bền chí, vững niềm tin vào lý tưởng cách mạng.

“Bản tình ca thời lửa cháy” được khai thác để thể hiện trong phần trưng bày: Khi Tổ quốc cần, họ biết sống xa nhau”. Chiến tranh cũng là nguyên nhân của những cuộc chia ly trong tình yêu đôi lứa. Nhớ nhung, đợi chờ, dồn nén nhưng khi được gặp nhau, người cách mạng phải nuốt tận đáy lòng tình cảm ấy. Trong những ngày tháng chia xa, dù chẳng được một lần đứng gần nhau, không được chạm vào tay nhau, cũng không có cơ hội được nói lời yêu thương nhưng trong trái tim mỗi người, bên cạnh tình yêu bao la cho Tổ quốc còn có hình bóng của người yêu thương.

anh 5

Mỗi pa nô trưng bày tái hiện một câu chuyện tình yêu bất diệt của các chiến sỹ cách mạng: Lê Hồng Phong và Nguyễn Thị Minh Khai; Võ Nguyên Giáp và Nguyễn Thị Quang Thái; Hoàng Văn Thụ và Phạm Thị Vân; Nguyễn Văn Trỗi và Phan Thị Quyên. Hình ảnh của họ được lồng trong hình tượng trái tim không trọn vẹn  bởi vì chiến tranh, họ chẳng thể đi cùng nhau đến hết cuộc đời.

Còn mãi tuổi 20”  là nội dung trưng bày nhắc chúng ta nhớ đến: Tuổi thanh xuân, quãng thời gian đẹp nhất của các anh, chị: Lý Tự Trọng, Nguyễn Hoàng Tôn, Võ Thị Sáu, Phạm Hướng, nhưng vì độc lập dân tộc, họ sẵn sàng hi sinh cho lý tưởng đã chọn: “…Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng và không thể là con đường nào khác”.

“Nặng nghĩa tri ân, tình người thắm đượm” là nội nội dung cuối cùng của trưng bày chuyên đề thể hiện tấm lòng thành kính của  nhân dân Việt Nam tới các anh hùng, liệt sĩ đã chiến đấu gian khổ và bất khuất hy sinh.

Để góp phần trọn nghĩa tri ân, theo lời của Thiếu tướng Huỳnh Đắc Hương, nguyên Thứ trưởng Bộ Thương binh và Xã hội, Trưởng đoàn chuyên gia kiêm Chính ủy Quân tình nguyện Việt Nam tại Lào, Trưởng ban đại diện các chiến sỹ cách mạng bị địch bắt tù đày Thành phố Hà Nội: “Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, nhân dân ta đã không ngừng phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, luôn trân trọng, biết ơn sự hy sinh cao cả, cống hiến to lớn của các anh hùng liệt sỹ, thương binh, bệnh binh… Để kịp thời động viên đối với người có công với cách mạng ở vùng sâu, vùng xa hay người bị thất lạc hồ sơ, một số chính sách có liên quan nên sửa đổi cho hợp lý hợp tình hơn nữa”.

anh 6
Các đại biểu tham dự chụp ảnh kỷ niệm

Thực hiện đạo lý “Uống nước, nhớ nguồn” và tình cảm “son sắt, thủy trung”, trong thời gian qua, Ban liên lạc chiến sỹ cách mạng bị địch bắt tù đày tại nhà lao Hỏa Lò (1930 – 1954) mong muốn phối hợp với Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò vận động, thành lập: “Qũy tri ân các cựu tù chính trị” nhằm giúp đỡ các cựu tù có hoàn cảnh khó khăn. Đây là việc làm thực sự có ý nghĩa, mang tính nhân văn và bước đầu, đã nhận được sự ủng hộ của 5 tổ chức và cá nhân. Hy vọng, trong thời gian tới, công việc này sẽ được nhân rộng và lan tỏa hơn nữa tới công chúng, góp phần làm vơi bớt những khó khăn trong cuộc sống thường ngày của những cựu tù chính trị – những người đã cống hiến trọn tuổi thanh Xuân cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Mỗi tư liệu, hiện vật, hình ảnh được thể hiện trong trưng bày chuyên đề “Thép nơi ngục lửa” sẽ giúp khách tham quan hiểu hơn về một thời kỳ lịch sử hào hùng của dân tộc, về những người con trung hiếu, đã hiến dâng trọn cuộc đời cho Tổ quốc. Hiểu để trân trọng và tự hào, để ý thức sâu sắc hơn: hòa bình, độc lập, tự do của dân tộc hôm nay phải đổi bằng tuổi xuân, xương máu của bao lớp cha anh đi trước. Hiểu để nỗ lực hơn, cố gắng hơn, nhiệt huyết hơn để viết tiếp vào trang sử hào hùng của dân tộc trong thời đại mới, để xứng đáng với sự hy sinh cao cả của thế hệ cha anh – những người nguyện đã đổ máu để đất nước nở hoa.

BH.