Mười giờ tối, khi hai đứa nhỏ đã ngủ, Quang mở tủ lạnh lấy một lon bia rồi ra ngồi ở ban công căn hộ bên Hà Đông. Quang 34 tuổi, kỹ sư phần mềm, mỗi ngày ngồi trước màn hình chừng 10 tiếng. Lon bia ấy là 20 phút duy nhất trong ngày không ai gọi tên anh.
Thắng, 37 tuổi, chủ một gara sửa xe ở Long Biên, uống hai lon sau ca, năm tối một tuần. Minh, 30 tuổi, nhân viên kinh doanh thiết bị y tế, uống theo lịch tiếp khách, thường là ba tối, mỗi tối ba lon. Chưa ai trong ba người định bỏ, vì với họ tiếng bật nắp lon là cách khép lại một ngày dài.
Mỗi lon bia là một khoản nợ nhỏ
Một lon bia 330 ml loại 5% mang theo khoảng 142 kcal. Theo cách quy đổi của Bộ Y tế, lượng cồn trong lon ấy vào khoảng 1,3 đơn vị, vẫn dưới mức 2 đơn vị mỗi ngày mà Bộ khuyến cáo cho nam giới.
Khoản nợ năng lượng ấy trả được bằng đôi chân. Với một người nặng 70 kg, đi bộ nhanh chừng 26 phút là đốt hết phần năng lượng của một lon, còn chạy bộ chỉ mất khoảng 15 phút.
Ba người, ba cách trả nợ
Quang chọn đi bộ quanh hồ Văn Quán sau bữa tối, quãng thời gian hiếm hoi anh rời được bàn phím. Thắng không có giờ đi bộ, nhưng tối thứ năm nào cũng đá bóng phủi với hội chủ gara trong quận. Minh chạy bộ vào buổi sáng, trước giờ hẹn khách đầu tiên.
Mỗi người cần một lượng phút khác nhau trong tuần, tùy cân nặng, môn tập và số lon đã uống.
Năm lon, năm buổi đi bộ
Có một sự trùng khớp nằm trong hai bộ khuyến nghị. Tổ chức Y tế Thế giới khuyên người trưởng thành vận động cường độ vừa từ 150 tới 300 phút mỗi tuần. Bộ Y tế thì khuyên nam giới không uống quá 5 ngày trong tuần.
Đặt hai khuyến nghị cạnh nhau, năm buổi đi bộ nhanh mỗi buổi 30 phút vừa chạm mức tối thiểu của Tổ chức Y tế Thế giới, vừa trả gọn số lon của những tối được uống.
Mười năm với một lon mỗi tối là 3.650 lon. Nếu trả hết bằng đi bộ nhanh, tổng thời gian lên tới khoảng 1.570 giờ, nghe thì dài nhưng chia ra chỉ chừng 26 phút mỗi ngày.
Bước chân trả được phần năng lượng, còn phần cồn thì lá gan vẫn phải tự xử lý. Bộ Y tế vẫn nhắc rằng không có ngưỡng uống nào được coi là an toàn, nên hai tối nghỉ mỗi tuần là phần đáng giữ. Tối nào đã có bia, đi bộ một vòng hồ cũng là lựa chọn đúng luật hơn hẳn việc cầm lái.
Tối nay Quang vẫn mở tủ lạnh lúc mười giờ, như mọi hôm. Đàn ông mình cần một chỗ xả sau ngày dài, và với nhiều người chỗ ấy nằm ngay trong tiếng bật nắp lon. Thứ thay đổi chỉ là những gì đi kèm, một vòng hồ trước khi ngồi xuống ban công, một trận bóng tối thứ năm, vài cây số chạy buổi sáng trước giờ gặp khách. Lon bia vẫn mát như cũ, chỉ có đôi giày là bớt bụi.
* Các nhân vật trong bài là hình mẫu minh họa, được dựng để đặt số liệu vào hoàn cảnh cụ thể. Cân nặng, số lon và lịch tập của từng nhân vật là mức giả định để tính toán.
* Năng lượng của lon 330 ml loại 5% quy đổi từ mức 153 kcal cho lon 355 ml trong bảng dinh dưỡng của CalorieKing. Năng lượng tiêu hao ước tính theo hệ số MET trong Compendium of Physical Activities 2024: đi bộ nhanh 4,5, chạy bộ khoảng 8 km/giờ 8,0, đạp xe nhẹ 6,0, cầu lông 5,5, đá bóng phủi 7,0, tập tạ 3,5. Công thức tính: kcal mỗi phút bằng MET nhân 3,5 nhân cân nặng chia 200.
* Đơn vị cồn và khuyến cáo uống của Bộ Y tế theo VTC News (20/1/2020). Khuyến nghị vận động theo hướng dẫn năm 2020 của Tổ chức Y tế Thế giới. Hình minh họa là đồ họa.