5 tuyến đường sắt đô thị được lựa chọn khởi công đều là những tuyến có vai trò chiến lược trong mạng lưới giao thông tương lai của Hà Nội.
Trong đó, tuyến số 1 có chiều dài khoảng 81km, kết nối từ khu vực Sân vận động Hùng Vương qua Ngọc Hồi, ga Hà Nội, Gia Lâm đến Sân bay Nội Bài. Đây là trục Bắc - Nam quan trọng, liên kết hệ thống đường sắt đô thị với đường sắt quốc gia, đường sắt tốc độ cao và Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.
Tuyến số 2 dài khoảng 56,5km, kết nối Sân bay Nội Bài với trung tâm lịch sử của Thủ đô thông qua các khu vực Nam Thăng Long, hồ Hoàn Kiếm, Trần Hưng Đạo, Thượng Đình và các đô thị phía Nam. Tuyến này được kỳ vọng trở thành hành lang giao thông quan trọng đưa hành khách từ cửa ngõ hàng không quốc tế đến trung tâm kinh tế, văn hóa của Hà Nội.
Quy hoạch mạng lưới Metro thành phố Hà Nội.
Tuyến số 8 dài khoảng 91km, là tuyến Đông - Tây kết nối Khu công nghệ cao Hòa Lạc với các khu logistics, khu công nghiệp và những cực tăng trưởng năng động ở phía Đông Thủ đô. Đây được xem là tuyến có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế vùng và kết nối liên tỉnh.
Tuyến số 10 dài khoảng 43km được quy hoạch theo dạng vành đai vòng tròn, kết nối Cổ Loa, Võ Chí Công, Vành đai 3, Vành đai 2,5, Times City rồi quay trở lại Cổ Loa. Tuyến này được kỳ vọng sẽ góp phần phân luồng giao thông, giảm áp lực cho khu vực nội đô vốn thường xuyên quá tải.
Tuyến số 14 dài khoảng 32km, kết nối khu vực phía Bắc thành phố từ cầu Thăng Long, Ciputra qua trung tâm Hà Nội đến Ocean Park và khu vực phía Đông. Tuyến đóng vai trò hỗ trợ phát triển các đô thị mới và tăng cường kết nối giữa trung tâm với các khu vực mở rộng.
Đây cũng là lần đầu tiên Hà Nội triển khai một chương trình đầu tư đường sắt đô thị quy mô chưa từng có, với tổng mức đầu tư sơ bộ lên tới hàng triệu tỷ đồng, tạo tiền đề để hình thành mạng lưới giao thông hiện đại, đồng bộ và liên thông trên toàn địa bàn.
Theo kế hoạch, cả 5 tuyến đều dự kiến hoàn thành vào năm 2030. Sau khi đưa vào khai thác, các tuyến sẽ kết nối đồng bộ với tuyến số 3 và tuyến số 5 đang triển khai, tạo nên mạng lưới giao thông công cộng liên thông trên phạm vi toàn thành phố.
Song song với việc khởi công các tuyến mới, Hà Nội cũng đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện tuyến metro số 3, đặc biệt là đoạn đi ngầm, với mục tiêu hoàn thành toàn tuyến vào cuối năm 2027. Tuyến số 5 cũng đang trong quá trình hoàn thiện thiết kế và nghiên cứu phương án lưỡng dụng theo chỉ đạo của Chính phủ.
Theo Quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm vừa được phê duyệt, thành phố sẽ phát triển mạng lưới gồm 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 979km. Trong đó, giai đoạn từ nay đến năm 2035 thành phố đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 500km đường sắt đô thị, phần còn lại sẽ hoàn thiện trong giai đoạn 2035-2045.
Phương Vy