Hành trình tìm con bắt đầu từ việc phát hiện nguyên nhân
Sau hơn một năm kết hôn, vợ chồng anh N.H.V. (30 tuổi, ngụ Thành phố Hồ Chí Minh) vẫn chưa có tin vui dù sinh hoạt tình dục đều đặn và không sử dụng biện pháp tránh thai. Mong muốn được làm cha mẹ cùng những băn khoăn về khả năng sinh sản khiến anh V. quyết định đến khám tại Phòng khám Nam khoa, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (Cơ sở Sài Gòn).
Qua thăm khám lâm sàng kết hợp siêu âm Doppler tinh hoàn và xét nghiệm tinh dịch đồ, các bác sĩ phát hiện anh V. mắc giãn tĩnh mạch thừng tinh trái. Đáng chú ý, kết quả tinh dịch đồ cho thấy tỷ lệ tinh trùng di động giảm, ảnh hưởng đến khả năng thụ thai tự nhiên.
Giãn tĩnh mạch thừng tinh là tình trạng các tĩnh mạch trong thừng tinh bị giãn bất thường, làm cản trở quá trình lưu thông máu tại vùng bìu. Bệnh có thể tác động đến môi trường sinh tinh của tinh hoàn, từ đó ảnh hưởng đến số lượng, khả năng di động và hình thái của tinh trùng.
Ban đầu, với mong muốn lựa chọn phương pháp điều trị ít can thiệp, anh V. được tư vấn điều trị nội khoa kết hợp điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt và theo dõi trong ba tháng. Tuy nhiên, tại lần tái khám, kết quả tinh dịch đồ chưa ghi nhận sự cải thiện rõ rệt.
Sau khi đánh giá lại tình trạng bệnh và cân nhắc các yếu tố liên quan đến khả năng sinh sản, đội ngũ bác sĩ nhận định cần có giải pháp điều trị nhằm xử lý trực tiếp các tĩnh mạch bị giãn. Phẫu thuật thắt tĩnh mạch thừng tinh được tư vấn và lựa chọn với mục tiêu cải thiện môi trường sinh tinh, tạo điều kiện nâng cao chất lượng tinh trùng.
Quyết định can thiệp được đưa ra trên cơ sở đánh giá chuyên môn, thay vì chỉ dựa vào kết quả siêu âm. Đây là yếu tố quan trọng trong điều trị hiếm muộn nam, bởi không phải mọi trường hợp giãn tĩnh mạch thừng tinh đều cần phẫu thuật.
90 phút phẫu thuật đòi hỏi sự chính xác cao
Ca phẫu thuật do BS.CKII Lê Trung Trực và ThS.BS.CKI Nguyễn Huỳnh Đăng Khoa, Khoa Ngoại Thận – Tiết niệu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, trực tiếp thực hiện tại Cơ sở Sài Gòn.
Theo các bác sĩ, thắt tĩnh mạch thừng tinh là kỹ thuật được áp dụng trong điều trị một số trường hợp giãn tĩnh mạch thừng tinh có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả và hạn chế biến chứng, phẫu thuật viên phải có kiến thức giải phẫu vững vàng cùng khả năng thao tác chính xác.
Vùng thừng tinh tập trung nhiều cấu trúc quan trọng, bao gồm các tĩnh mạch, động mạch tinh, ống dẫn tinh và hệ thống mạch bạch huyết. Những cấu trúc này nằm gần nhau, đòi hỏi bác sĩ phải nhận diện rõ từng thành phần trong quá trình phẫu thuật.
Nếu động mạch nuôi tinh hoàn bị tổn thương, người bệnh có nguy cơ gặp biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến chức năng tinh hoàn. Trong khi đó, tổn thương hệ thống mạch bạch huyết có thể dẫn đến tràn dịch màng tinh hoàn. Vì vậy, việc thắt chọn lọc các nhánh tĩnh mạch bị giãn, đồng thời bảo tồn những cấu trúc lành, có ý nghĩa quyết định đối với sự an toàn của ca mổ.
Trong khoảng 90 phút phẫu thuật, ê-kíp tiến hành bóc tách từng lớp mô, bộc lộ thừng tinh, xác định các nhánh tĩnh mạch giãn và thực hiện thắt chọn lọc. Động mạch tinh, hệ thống mạch bạch huyết và ống dẫn tinh được bảo tồn nguyên vẹn.
Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau can thiệp, bệnh nhân tỉnh táo, mức độ đau ít, có thể vận động nhẹ nhàng ngay trong ngày và được xuất viện chưa đầy 24 giờ sau phẫu thuật.
Kết quả này cho thấy khả năng triển khai kỹ thuật nam khoa chuyên sâu tại bệnh viện, đồng thời giúp người bệnh giảm thời gian nằm viện và sớm trở lại sinh hoạt thường ngày. Tuy nhiên, khả năng cải thiện chất lượng tinh trùng và cơ hội có con cần được đánh giá qua quá trình theo dõi sau mổ, không thể xác định chỉ dựa trên diễn biến hồi phục ban đầu.
Giãn tĩnh mạch thừng tinh – nguyên nhân hiếm muộn nam cần được chú ý
Hiếm muộn là vấn đề sức khỏe sinh sản có thể xuất phát từ người chồng, người vợ hoặc đồng thời từ cả hai. Các nguyên nhân liên quan đến nam giới được ghi nhận trong khoảng một nửa số trường hợp hiếm muộn ở các cặp vợ chồng, cho thấy việc thăm khám và đánh giá khả năng sinh sản của cả hai người là hết sức cần thiết.
Trong các bệnh lý nam khoa có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, giãn tĩnh mạch thừng tinh là một trong những nguyên nhân thường gặp. Tình trạng này có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên tinh hoàn, trong đó bên trái thường gặp hơn.
Điều đáng lưu ý là bệnh thường diễn tiến âm thầm. Một số người có cảm giác nặng tức vùng bìu, đặc biệt khi đứng lâu hoặc vận động nhiều, nhưng nhiều trường hợp hầu như không có biểu hiện rõ ràng. Vì vậy, không ít nam giới chỉ phát hiện bệnh khi đi khám do kết hôn lâu ngày nhưng chưa có con.
Các nghiên cứu y học cho thấy giãn tĩnh mạch thừng tinh có thể tác động đến chức năng sinh sản thông qua nhiều cơ chế.
Thứ nhất, sự ứ đọng máu trong hệ thống tĩnh mạch có thể làm thay đổi khả năng điều hòa nhiệt độ tại bìu. Trong khi đó, quá trình sinh tinh cần một môi trường nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ trung tâm cơ thể. Sự gia tăng nhiệt độ kéo dài có thể ảnh hưởng bất lợi đến quá trình hình thành và phát triển của tinh trùng.
Thứ hai, bệnh có thể liên quan đến tình trạng stress oxy hóa, làm gia tăng các gốc tự do và gây tổn thương tế bào. Quá trình này có khả năng ảnh hưởng đến màng tế bào, vật liệu di truyền của tinh trùng và khả năng di động của chúng.
Ngoài ra, những thay đổi về tuần hoàn máu và môi trường chuyển hóa tại tinh hoàn cũng có thể tác động đến chức năng của các tế bào tham gia quá trình sinh tinh.
Tùy từng người bệnh, những ảnh hưởng này có thể biểu hiện bằng tình trạng giảm số lượng tinh trùng, giảm khả năng di động hoặc bất thường về hình thái. Tuy nhiên, không phải tất cả nam giới mắc giãn tĩnh mạch thừng tinh đều bị suy giảm khả năng sinh sản, và cũng không phải mọi trường hợp hiếm muộn đều bắt nguồn từ bệnh lý này.
Do đó, phát hiện đúng nguyên nhân, đánh giá toàn diện và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp là những yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe sinh sản nam giới.
Lựa chọn đúng chỉ định, tránh can thiệp không cần thiết
Chia sẻ về trường hợp bệnh nhân, ThS.BS.CKI Nguyễn Huỳnh Đăng Khoa, Phòng khám Nam khoa, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, nhấn mạnh rằng việc phát hiện giãn tĩnh mạch thừng tinh trên siêu âm không đồng nghĩa với chỉ định phẫu thuật.
Theo bác sĩ, quyết định điều trị cần dựa trên tình trạng thực tế của người bệnh, kết quả thăm khám và những bất thường về chức năng sinh sản. Đặc biệt, bác sĩ phải xem xét đồng thời các yếu tố liên quan đến cả hai vợ chồng để tránh bỏ sót những nguyên nhân khác gây hiếm muộn.
Các khuyến cáo chuyên môn của Hội Tiết niệu châu Âu, cũng như hướng dẫn phối hợp của Hội Tiết niệu Hoa Kỳ và Hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ, đều nhấn mạnh vai trò của việc lựa chọn đúng đối tượng khi cân nhắc phẫu thuật thắt tĩnh mạch thừng tinh.
Thông thường, phẫu thuật có thể được cân nhắc đối với nam giới đang mong muốn có con, có tình trạng giãn tĩnh mạch thừng tinh phát hiện được qua thăm khám lâm sàng, đồng thời có bất thường về tinh dịch đồ và gặp khó khăn trong việc thụ thai. Việc chỉ định còn phụ thuộc vào các yếu tố lâm sàng cụ thể, kết quả đánh giá khả năng sinh sản của người vợ và những phương án điều trị phù hợp khác.
Ngược lại, những trường hợp chỉ phát hiện giãn tĩnh mạch thừng tinh qua hình ảnh siêu âm nhưng không sờ thấy khi khám lâm sàng, hoặc chưa có bằng chứng cho thấy bệnh ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, thường không phải là đối tượng mặc nhiên được chỉ định phẫu thuật nhằm điều trị hiếm muộn.
Cách tiếp cận này giúp hạn chế những can thiệp không cần thiết, đồng thời bảo đảm người bệnh được tư vấn đầy đủ về lợi ích, nguy cơ và khả năng đáp ứng của từng phương pháp.
Theo dõi sau phẫu thuật để đánh giá hiệu quả sinh sản
Một trong những vấn đề được nhiều người bệnh quan tâm là sau phẫu thuật bao lâu chất lượng tinh trùng có thể cải thiện và khi nào có cơ hội thụ thai.
Theo các bác sĩ, quá trình sinh tinh ở nam giới diễn ra qua nhiều giai đoạn và cần khoảng vài tháng để tạo ra một thế hệ tinh trùng mới. Vì vậy, chất lượng tinh dịch đồ thường không thể thay đổi rõ rệt ngay sau phẫu thuật.
Đối với những trường hợp như anh V., việc tái khám đúng lịch và thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ theo hướng dẫn đóng vai trò quan trọng trong đánh giá hiệu quả điều trị.
Thông thường, bác sĩ có thể chỉ định kiểm tra tinh dịch đồ sau khoảng ba tháng để bước đầu đánh giá sự thay đổi về số lượng, khả năng di động và hình thái tinh trùng. Sau khoảng sáu tháng, người bệnh có thể được đánh giá lại nhằm so sánh các chỉ số với thời điểm trước phẫu thuật và xác định hướng theo dõi tiếp theo.
Lịch kiểm tra cụ thể sẽ được điều chỉnh tùy theo tình trạng từng người. Trong quá trình tái khám, bác sĩ cũng theo dõi khả năng hồi phục, phát hiện những biến chứng nếu có và đánh giá nguy cơ giãn tĩnh mạch thừng tinh tồn tại hoặc tái phát.
Trong trường hợp chất lượng tinh dịch đồ chưa cải thiện như mong đợi hoặc hai vợ chồng vẫn chưa có thai, người bệnh cần được đánh giá lại để xác định nguyên nhân. Tùy kết quả, bác sĩ có thể phối hợp với chuyên khoa Hỗ trợ sinh sản để tư vấn những phương án phù hợp, bao gồm các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như bơm tinh trùng vào buồng tử cung hoặc thụ tinh trong ống nghiệm.
Điều quan trọng là phẫu thuật thắt tĩnh mạch thừng tinh không bảo đảm mọi trường hợp đều có thể có con tự nhiên. Hiệu quả phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có mức độ bệnh, tình trạng tinh dịch đồ trước mổ, chức năng sinh sản của hai vợ chồng và những nguyên nhân hiếm muộn đi kèm.
Các bác sĩ khuyến cáo, những cặp vợ chồng quan hệ tình dục đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai nhưng chưa có thai sau 12 tháng nên chủ động thăm khám sức khỏe sinh sản. Đối với trường hợp người vợ từ 35 tuổi trở lên, nên đi khám sau sáu tháng chưa thụ thai; những người có yếu tố nguy cơ hoặc bất thường đã biết về sức khỏe sinh sản cần được tư vấn sớm hơn.
Việc thăm khám nên được thực hiện đồng thời ở cả hai vợ chồng để xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
Phát triển kỹ thuật nam khoa, nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh
Việc triển khai thành công phẫu thuật thắt tĩnh mạch thừng tinh tại Cơ sở Sài Gòn tiếp tục thể hiện định hướng phát triển các kỹ thuật chuyên sâu của Bệnh viện Nhân dân Gia Định trong lĩnh vực Ngoại Thận – Tiết niệu và chăm sóc sức khỏe sinh sản nam giới.
Từ khâu thăm khám, chẩn đoán, tư vấn điều trị đến phẫu thuật và theo dõi sau can thiệp, quy trình chăm sóc đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bác sĩ nhằm bảo đảm tính an toàn, hiệu quả và phù hợp với từng trường hợp.
Đối với những người đang đối diện với tình trạng hiếm muộn, việc phát hiện nguyên nhân và tiếp cận phương pháp điều trị thích hợp không chỉ mang ý nghĩa y khoa mà còn góp phần giải tỏa những lo lắng kéo dài trong hành trình tìm kiếm cơ hội làm cha, làm mẹ.
Thành công của ca phẫu thuật là tín hiệu tích cực trong điều trị bệnh lý nam khoa tại bệnh viện. Với sự phát triển của chuyên môn và quy trình chăm sóc toàn diện, người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận các giải pháp điều trị phù hợp, từng bước cải thiện sức khỏe sinh sản và hướng đến mục tiêu xây dựng gia đình trọn vẹn.
Tấn Tài