Dấu mốc mới trong điều trị rung nhĩ tại Việt Nam
Ngày 9/10/2026, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) ban hành Quyết định số 360/QĐ-KCB, cho phép Bệnh viện Thống Nhất triển khai thường quy kỹ thuật triệt đốt rung nhĩ bằng năng lượng từ xung điện, gọi tắt là PFA (Pulsed Field Ablation). Theo thông tin từ bệnh viện, đây là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam được cấp phép chính thức triển khai thường quy kỹ thuật tiên tiến này.
Ngay sau khi được cấp phép, đội ngũ bác sĩ Khoa Nhịp tim, Bệnh viện Thống Nhất đã thực hiện thành công 4 ca triệt đốt rung nhĩ bằng công nghệ PFA. Kết quả ban đầu cho thấy tiềm năng ứng dụng của phương pháp mới trong điều trị rối loạn nhịp tim, đồng thời khẳng định bước tiến về năng lực chuyên môn và khả năng tiếp cận công nghệ y khoa hiện đại của đội ngũ thầy thuốc trong nước.
Việc đưa PFA vào triển khai thường quy có ý nghĩa thiết thực đối với người bệnh rung nhĩ, nhóm bệnh nhân có thể phải đối mặt với những cơn tim đập nhanh, hồi hộp, khó thở kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Khi không được kiểm soát phù hợp, rung nhĩ còn làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông và đột quỵ.
Trước đây, điều trị rung nhĩ chủ yếu dựa vào thuốc kiểm soát nhịp tim, tần số tim và các biện pháp phòng ngừa biến chứng huyết khối. Đối với những trường hợp có chỉ định phù hợp, triệt đốt qua đường ống thông là một lựa chọn quan trọng, giúp kiểm soát rối loạn nhịp bằng cách tác động lên những vùng mô tim liên quan đến việc khởi phát hoặc duy trì rung nhĩ.
Sự xuất hiện của công nghệ PFA bổ sung một phương pháp triệt đốt mới, hướng đến nâng cao tính an toàn và tối ưu hóa quy trình can thiệp. Người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận kỹ thuật hiện đại ngay trong nước, giảm nhu cầu phải ra nước ngoài điều trị, qua đó tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại và những áp lực phát sinh cho gia đình.
Ca can thiệp khoảng 30 phút, người bệnh sớm trở lại sinh hoạt
Hiệu quả bước đầu của kỹ thuật PFA được thể hiện qua trường hợp chị P.N.M.T., 52 tuổi, ngụ tại Thành phố Hồ Chí Minh, một trong những bệnh nhân được điều trị tại Khoa Nhịp tim, Bệnh viện Thống Nhất.
Khoảng 2-3 năm trước khi nhập viện, chị T. thường xuyên trải qua những cơn hồi hộp, tim đập nhanh xuất hiện bất ngờ. Ban đầu, các triệu chứng chỉ xảy ra từng đợt, nhưng theo thời gian, tần suất ngày càng dày hơn. Những cơn rối loạn nhịp không chỉ xuất hiện khi vận động mà còn xảy ra trong lúc nghỉ ngơi hoặc đang làm việc bình thường.
Có những thời điểm, chị cảm thấy đau thắt ngực, khó thở, phải ngồi thụp xuống vì cơ thể không chịu nổi cảm giác khó chịu. Đáng lo ngại hơn, khi đang lái xe trên đường, chị từng phải vội vàng tấp vào lề vì cơn khó thở dữ dội và nỗi lo có thể ngất xỉu giữa phố đông.
Những triệu chứng kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn khiến chị luôn sống trong tâm trạng bất an. Các hoạt động thường ngày trở nên khó khăn khi người bệnh không thể biết trước thời điểm cơn tim đập nhanh xuất hiện.
Sau khi được thăm khám, đánh giá tình trạng bệnh và tư vấn tại Khoa Nhịp tim, chị T. quyết định thực hiện triệt đốt rung nhĩ bằng công nghệ PFA.
Điều khiến chị và gia đình bất ngờ là thời gian thực hiện thủ thuật chỉ khoảng 30 phút. Sau khi tỉnh lại, chị thậm chí còn ngỡ ngàng vì nghĩ rằng quá trình can thiệp chưa bắt đầu. Chỉ khi hỏi chồng và được xác nhận thủ thuật đã hoàn tất, chị mới biết mình vừa trải qua một quy trình điều trị mà trước đó bản thân rất lo lắng.
Chia sẻ sau hai ngày can thiệp, chị T. cho biết trước khi thực hiện thủ thuật, chị có nhiều băn khoăn, lo sợ. Tuy nhiên, sau điều trị, tình trạng sức khỏe khiến chị cảm thấy yên tâm hơn.
"Trước khi phẫu thuật chị lo lắng lắm… Nhưng mà thấy nó ổn. Vậy là chị thấy khỏe, thấy bình thường rồi", chị T. chia sẻ.
Theo bệnh nhân, sau can thiệp, chị đã có thể ăn uống bình thường, đi lại nhẹ nhàng. Đáng chú ý, những cơn tim đập nhanh từng ám ảnh chị suốt nhiều năm không xuất hiện trở lại trong khoảng thời gian theo dõi ban đầu.
Trải nghiệm của chị T. cho thấy ý nghĩa của việc tiếp cận các phương pháp điều trị mới đối với người bệnh. Tuy nhiên, kết quả sớm ở một trường hợp không thể đại diện cho toàn bộ bệnh nhân. Hiệu quả lâu dài, nguy cơ tái phát rung nhĩ và các biến chứng cần tiếp tục được đánh giá thông qua quá trình theo dõi chuyên môn.
PFA: Tác động bằng điện trường, hạn chế tổn thương nhiệt
Điểm khác biệt quan trọng của PFA so với các phương pháp triệt đốt truyền thống nằm ở cơ chế sử dụng năng lượng.
Với phương pháp triệt đốt bằng sóng có tần số radio (Radiofrequency Ablation - RF), năng lượng điện được chuyển thành nhiệt để làm tổn thương mô đích. Trong khi đó, phương pháp triệt đốt bằng lạnh sử dụng nhiệt độ thấp để tạo tổn thương tại khu vực cần điều trị. Cả hai phương pháp đều đã giữ vai trò quan trọng trong điều trị rung nhĩ, nhưng việc kiểm soát tác động lên các cấu trúc giải phẫu lân cận luôn là yêu cầu chuyên môn cần được chú trọng.
PFA sử dụng các xung điện trường cường độ cao, thời gian ngắn, tạo ra hiện tượng điện thẩm không hồi phục ở tế bào đích. Cơ chế này giúp tác động lên mô cơ tim với tính chọn lọc tương đối cao, đồng thời hạn chế sự phụ thuộc vào hiệu ứng nhiệt.
Nhờ đặc tính đó, PFA có tiềm năng giảm nguy cơ tổn thương nhiệt đối với một số cấu trúc nhạy cảm nằm gần vùng triệt đốt, trong đó có thực quản và các cấu trúc liên quan đến tĩnh mạch phổi. Đây là ưu điểm đáng chú ý bởi các tĩnh mạch phổi thường liên quan đến việc khởi phát rung nhĩ và là mục tiêu quan trọng trong nhiều quy trình triệt đốt.
Bên cạnh yếu tố an toàn, thời gian cung cấp năng lượng của PFA rất ngắn, góp phần rút gọn một số công đoạn trong quá trình can thiệp. Tùy từng trường hợp, thời gian thực hiện có thể được tối ưu, qua đó hỗ trợ giảm thời gian gây mê và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hồi phục của người bệnh.
Dù vậy, PFA không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn nguy cơ biến chứng. Hiệu quả và độ an toàn còn phụ thuộc vào đặc điểm bệnh lý, tình trạng sức khỏe, chỉ định điều trị, thiết bị được sử dụng và kinh nghiệm của ê-kíp can thiệp. Vì vậy, việc lựa chọn phương pháp cần được thực hiện trên cơ sở đánh giá chuyên môn đối với từng bệnh nhân.
Làm chủ công nghệ cao từ quá trình chuẩn bị bài bản
Đằng sau việc triển khai thành công một kỹ thuật tim mạch tiên tiến là quá trình chuẩn bị về nhân lực, chuyên môn và tổ chức thực hiện. Đối với PFA, yêu cầu này càng quan trọng bởi triệt đốt rung nhĩ là thủ thuật đòi hỏi khả năng xác định chính xác vùng mô đích, kiểm soát hệ thống thiết bị và xử trí kịp thời các tình huống phát sinh.
Theo thông tin từ Bệnh viện Thống Nhất, để chuẩn bị cho việc ứng dụng kỹ thuật mới, bệnh viện đã cử đội ngũ chuyên gia tham gia các chương trình đào tạo chuyên sâu trực tiếp tại Nhật Bản. Quá trình đào tạo giúp các bác sĩ tiếp cận quy trình chuyên môn, phương thức vận hành thiết bị và kinh nghiệm thực hành trong lĩnh vực triệt đốt rung nhĩ bằng năng lượng xung điện.
Sau khi tiếp thu kiến thức và quy trình kỹ thuật, bệnh viện tiến hành các bước chuẩn bị, thực hiện thí điểm trên một số người bệnh trước khi được Bộ Y tế chính thức cho phép triển khai thường quy.
Việc 4 ca can thiệp đầu tiên sau cấp phép được thực hiện thuận lợi cho thấy sự chủ động của bệnh viện trong tiếp nhận và ứng dụng tiến bộ y học. Tuy nhiên, để bảo đảm chất lượng điều trị bền vững, đơn vị cần tiếp tục duy trì quy trình lựa chọn bệnh nhân chặt chẽ, chuẩn hóa các bước can thiệp, theo dõi sau thủ thuật và đánh giá kết quả theo những tiêu chí chuyên môn phù hợp.
Đặc biệt, với người bệnh rung nhĩ, triệt đốt thành công không đồng nghĩa mọi nguy cơ tim mạch đều chấm dứt. Bệnh nhân vẫn cần tái khám theo lịch, theo dõi triệu chứng, thực hiện các chỉ định kiểm tra cần thiết và tuân thủ hướng dẫn sử dụng thuốc. Việc dùng thuốc chống đông để phòng ngừa đột quỵ phải được bác sĩ đánh giá theo nguy cơ huyết khối của từng người, không tự ý ngừng thuốc chỉ vì các triệu chứng rối loạn nhịp đã cải thiện.
Mở rộng cơ hội tiếp cận y học tim mạch hiện đại
Việc Bệnh viện Thống Nhất được cấp phép triển khai thường quy PFA không chỉ bổ sung một kỹ thuật điều trị mới mà còn thể hiện bước chuyển trong năng lực tiếp nhận, ứng dụng và từng bước làm chủ công nghệ y khoa tiên tiến tại Việt Nam.
Trong bối cảnh các bệnh lý tim mạch ngày càng đặt ra yêu cầu cao về chất lượng điều trị, những tiến bộ như PFA mở ra thêm lựa chọn cho người bệnh, đồng thời thúc đẩy các cơ sở y tế đầu tư vào đào tạo nhân lực, chuẩn hóa quy trình và nâng cao chất lượng chuyên môn.
Từ thành công ban đầu của 4 ca can thiệp, Bệnh viện Thống Nhất đứng trước nhiệm vụ tiếp tục tích lũy kinh nghiệm, theo dõi kết quả dài hạn và hoàn thiện quy trình triển khai kỹ thuật. Đây là những yếu tố quan trọng để đánh giá đầy đủ hiệu quả thực tế của phương pháp trong điều kiện điều trị tại Việt Nam.
Đối với người bệnh, giá trị lớn nhất của những bước tiến công nghệ không chỉ nằm ở thời gian thực hiện thủ thuật được rút ngắn, mà còn ở cơ hội kiểm soát bệnh tốt hơn, giảm gánh nặng triệu chứng và từng bước trở lại cuộc sống bình thường.
Với nền tảng chuyên môn được chuẩn bị bài bản cùng định hướng ứng dụng các kỹ thuật hiện đại, Bệnh viện Thống Nhất đang góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận y học tim mạch tiên tiến cho người dân. Dấu mốc triển khai thường quy PFA vì thế không chỉ là thành tựu của một cơ sở y tế, mà còn là tín hiệu tích cực trên hành trình nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và phát triển chuyên ngành tim mạch Việt Nam.
Tấn Tài