Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh năng lượng không còn đơn thuần là yếu tố đầu vào của sản xuất mà đã trở thành nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, năng lực cạnh tranh, hoạt động logistics và tính ổn định của chuỗi cung ứng. Khi giá năng lượng thế giới biến động khó lường, nguy cơ gián đoạn nguồn cung gia tăng, các doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải nâng cao năng lực dự báo, thích ứng và xây dựng các kịch bản ứng phó phù hợp.
Phát biểu tại hội thảo, TS Hà Huy Ngọc, Giám đốc Trung tâm Chiến lược và Chính sách thuộc Viện Kinh tế Việt Nam và thế giới cho rằng, xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông đang làm ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, khiến giá xăng dầu thế giới và trong nước tăng nhanh, tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất, vận chuyển làm tăng giá các vật liệu xây dựng, đặc biệt là các vật liệu nhập, vận tải, logistis, tác động tiêu cực đến nhiều lĩnh vực ngoại giao, chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường khu vực, toàn cầu.
Ông cũng nhấn mạnh rằng những biến động hiện nay có thể trở thành động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng tại Việt Nam. Theo đó, cần đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo, khuyến khích điện mặt trời mái nhà, đồng thời xây dựng hạ tầng cho phương tiện giao thông điện và hệ thống trạm sạc. Việc mở rộng sử dụng các loại nhiên liệu sinh học như xăng E5, E10 cũng được xem là một giải pháp quan trọng nhằm đa dạng hóa nguồn năng lượng.
Đối với Việt Nam, tác động của các biến động này là rõ nét và đa chiều do nền kinh tế có độ mở lớn, phụ thuộc nhiều vào lưu chuyển thương mại quốc tế và vẫn còn dựa đáng kể vào nguồn năng lượng nhập khẩu. Giá nhiên liệu trong nước đã tăng mạnh trong tháng 3/2026, trong đó xăng E5 A92 tăng 26,2% và dầu diesel tăng 57,4% so với bình quân tháng trước. Sự gia tăng này không chỉ làm tăng chi phí vận tải, sản xuất và logistics, mà còn tạo áp lực lan tỏa sang nhiều nhóm hàng hóa và vật tư đầu vào. Trong bối cảnh nguồn cung trong nước mới đáp ứng được một phần nhu cầu, những bất ổn ở bên ngoài cho thấy yêu cầu cấp thiết phải nhìn nhận an ninh năng lượng theo hướng chủ động hơn, linh hoạt hơn và gắn với sức chống chịu của toàn bộ nền kinh tế.
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp buộc phải chia sẻ chi phí trong toàn chuỗi cung ứng, đồng thời đẩy mạnh tự động hóa, chuyển đổi số và tối ưu hóa quản trị sản xuất nhằm giảm chi phí. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp còn phải đối mặt với yêu cầu ngày càng khắt khe về chuyển đổi xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 từ các thị trường lớn.
Ông Nguyễn Văn Thiện - Phó Tổng Giám đốc Công ty GG Power cho rằng, các ngành xuất khẩu sử dụng nhiều lao động như dệt may và da giày đang phải đối mặt với một số nguy cơ: Thứ nhất là bất ổn địa chính trị tại Trung Đông làm gián đoạn thương mại và gia tăng chi phí vận chuyển. Thứ hai là nguy cơ gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại, đặc biệt từ thị trường Hoa Kỳ, khi một số mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam có thể bị xem xét điều tra và áp thuế.
Theo ông Thiện, trong bối cảnh đó, doanh nghiệp cần tăng cường quản trị rủi ro, minh bạch chuỗi cung ứng và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý cũng như hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh trong thương mại quốc tế.
Năng lượng sạch - sự phát triển bền vững của tương lai.
Biến động năng lượng cũng kéo theo tác động dây chuyền đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Các ngành sử dụng nhiều năng lượng hoặc phụ thuộc lớn vào nguyên liệu đầu vào và logistics như vận tải, công nghiệp chế biến, vật liệu xây dựng, nông nghiệp và phân bón đều chịu sức ép lớn về chi phí và khả năng duy trì ổn định sản xuất. Riêng với ngành phân bón, việc bảo đảm nguồn cung và giá cả ổn định không chỉ liên đến sản xuất công nghiệp mà còn gắn trực tiếp với an ninh lương thực quốc gia, bởi phân bón là vật tư đầu vào thiết yếu đối với nông nghiệp và năng suất cây trồng.
Với sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội ngành nghề, cộng đồng doanh nghiệp, tổ chức tài chính - đầu tư… Hội thảo "Biến động địa - chính trị và chiến lược đảm bảo năng lượng" sẽ tạo thêm không gian trao đổi về những chuyển động mới của môi trường địa - chính trị, những rủi ro đang đặt ra đối với an ninh năng lượng, cũng như các định hướng ứng phó phù hợp với bối cảnh mới.
Chương trình hướng tới việc góp phần nhận diện rõ hơn các thách thức trước mắt và dài hạn, đồng thời gợi mở thêm các giải pháp để nâng cao tính chủ động, khả năng thích ứng và sức chống chịu của hệ thống năng lượng cũng như của doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới.
PV