Bộ Xây dựng vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Đồng Tháp liên quan đến việc nghiên cứu giải pháp xây dựng hệ thống đường cao tốc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long phù hợp với điều kiện đặc thù của vùng.
Đề xuất nghiên cứu làm cầu cạn tại khu vực phù hợp
Theo kiến nghị, cử tri tỉnh Đồng Tháp cho rằng việc phát triển hệ thống đường cao tốc tại Đồng bằng sông Cửu Long cần tính đến các yếu tố đặc thù như nền đất yếu, nguy cơ sụt lún và tác động ngày càng rõ của biến đổi khí hậu.
Trong đó, đề nghị nghiên cứu phương án xây dựng cầu cạn tại những khu vực phù hợp nhằm hạn chế sụt lún nền đường, giảm nhu cầu khai thác cát san lấp đang ngày càng khan hiếm, góp phần hạn chế sạt lở, đồng thời bảo đảm lưu thông dòng chảy, phục vụ tưới tiêu và sản xuất nông nghiệp.
Bộ Xây dựng đã nghiên cứu so sánh đường trên nền đất và cầu cạn
Trả lời kiến nghị, Bộ Xây dựng cho biết thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 225/TB-VPCP ngày 30/4/2026 của Văn phòng Chính phủ, Bộ Xây dựng đã tổ chức nghiên cứu, so sánh, đánh giá giữa hai giải pháp xây dựng đường bộ cao tốc tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Hai phương án được xem xét gồm xây dựng cao tốc trên nền đất và sử dụng cầu cạn. Quá trình đánh giá có tính đến các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí trong cả vòng đời công trình.
Bộ Xây dựng cũng đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả nghiên cứu, đánh giá này.
Yêu cầu tính toán phương án ngay từ bước tiền khả thi
Trên cơ sở kết quả nghiên cứu và chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Bộ Xây dựng đã ban hành Văn bản số 9553/BXD-KTQLXD gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc sử dụng giải pháp cầu cạn trong đầu tư các dự án hạ tầng giao thông.
Theo đó, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương triển khai việc nghiên cứu, tính toán phương án cầu cạn ngay từ bước lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư hoặc đề xuất dự án.
Các địa phương cần chỉ đạo tư vấn thiết kế tính toán, lựa chọn giải pháp xây dựng đường bộ cao tốc phù hợp với điều kiện thực tế từng khu vực. Trong đó, phương án cầu cạn cần được nghiên cứu đối với các khu vực xử lý nền đất yếu, khu vực đào sâu, đắp cao nhằm bảo đảm tính bền vững dài hạn, thích ứng với biến đổi khí hậu và mực nước biển dâng.
Đề xuất nghiên cứu giải pháp xây cầu cạn cho cao tốc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long
Đối với từng dự án và từng khu vực cụ thể, cần so sánh toàn diện các phương án thiết kế (đảm bảo nguồn vật liệu, đảm bảo thời gian hoàn thành dự án, tính ổn định, bền vững…).
Các phương án cần được phân tích rõ ưu điểm, nhược điểm để xem xét, quyết định theo thẩm quyền. Mục tiêu là lựa chọn giải pháp bảo đảm hiệu quả kinh tế - kỹ thuật, hiệu quả đầu tư trong toàn bộ vòng đời dự án, đồng thời bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường.
Bộ Xây dựng nhấn mạnh, việc đánh giá hiệu quả đầu tư của dự án phải được thực hiện xuyên suốt trong toàn bộ quá trình đầu tư. Quá trình này bao gồm từ xây dựng nhu cầu, phân bổ vốn, tổ chức thực hiện, quản lý sử dụng vốn đầu tư công cho đến vận hành, khai thác dự án sau khi hoàn thành.
Việc triển khai các dự án phải tuân thủ quy định pháp luật về xây dựng, đầu tư, quy hoạch, đất đai, bảo vệ môi trường và các quy định liên quan, theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 23/4/2026.
Bài toán dài hạn cho hạ tầng giao thông Đồng bằng sông Cửu Long
Việc nghiên cứu sử dụng cầu cạn trong các dự án cao tốc tại Đồng bằng sông Cửu Long cho thấy yêu cầu phát triển hạ tầng giao thông trong vùng không chỉ dừng ở mục tiêu mở rộng mạng lưới cao tốc.
Trong bối cảnh nền đất yếu, nguồn cát san lấp khan hiếm, nguy cơ sạt lở và tác động của biến đổi khí hậu ngày càng rõ, các dự án giao thông cần được tính toán theo hướng bền vững hơn, phù hợp với điều kiện tự nhiên và hiệu quả trong dài hạn.
Thiên An