Đô thị hóa tăng tốc cùng hạ tầng quốc gia
Quá trình đô thị hóa của Đồng Nai được dự báo tăng mạnh trong giai đoạn 2025–2030, đặc biệt tại các khu vực Long Thành – Nhơn Trạch – Trảng Bom, khi hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm đi vào khai thác như Cảng hàng không quốc tế Long Thành (dự kiến vận hành từ năm 2026), các cây cầu liên vùng (Cái Lái, Phú Mỹ 2, Nhơn Trạch, Phước An) và các tuyến cao tốc kết nối TP.HCM – Tây Nam Bộ – Đông Nam Bộ.
Theo kịch bản quy hoạch, tốc độ tăng dân số đô thị tại Long Thành và Nhơn Trạch giai đoạn 2025–2030 có thể đạt 12–17%/năm, phản ánh vai trò là cực hút dân cư, lao động và dịch vụ mới của vùng.
5 đô thị loại II: Hình thành các cực đô thị động lực
Trong tổng số 12 đô thị, 5 đô thị loại II giữ vai trò hạt nhân phát triển, bao gồm:
2 đô thị liên phường loại II hiện hữu:
Đô thị liên phường Biên Hòa, gồm các phường: Biên Hòa, Trấn Biên, Tam Hiệp, Long Bình, Trảng Dài, Hố Nai, Long Hưng, Tam Phước, Phước Tân, Tân Triều – là trung tâm hành chính, công nghiệp và dịch vụ truyền thống của tỉnh.
Đô thị liên phường Long Khánh, gồm các phường: Long Khánh, Bình Lộc, Bảo Vinh, Xuân Lập, Hàng Gòn – giữ vai trò trung tâm khu vực phía Đông.
3 đô thị mới loại II, được quy hoạch gắn với động lực hạ tầng:
Đô thị mới Long Thành, gồm các xã Long Thành, Long Phước, Bình An, An Phước, Phước Thái, Xuân Đường – phát triển xoay quanh sân bay quốc tế, logistics và dịch vụ cao cấp.
Đô thị mới Nhơn Trạch, gồm các xã Đại Phước, Nhơn Trạch, Phước An – là cửa ngõ kết nối trực tiếp với TP.HCM, định hướng đô thị công nghiệp – dịch vụ.
Đô thị mới Trảng Bom, gồm các xã Trảng Bom, Bàu Hàm, Bình Minh, Hưng Thịnh, An Viễn – đóng vai trò đô thị công nghiệp – dân cư hỗ trợ Biên Hòa.
7 đô thị loại III: Mạng lưới đô thị vệ tinh và cân bằng không gian
Song song với các đô thị động lực, 7 đô thị loại III được tổ chức nhằm giãn dân, hỗ trợ sản xuất – dịch vụ và phát triển cân bằng vùng, gồm:
4 đô thị liên phường loại III hiện hữu:
Đô thị liên phường Đồng Xoài – Bình Phước – xã Đồng Phú
Đô thị liên phường Bình Phước – Phước Long
Đô thị liên phường Minh Hưng – Chơn Thành – xã Nha Bích
Đô thị liên phường Bình Long – An Lộc
3 đô thị mới loại III: Đô thị Dầu Giây; Đô thị Xuân Lộc và Đô thị Tân Phú
Các đô thị này được định hướng phát triển quy mô vừa, gắn với nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp nhẹ, dịch vụ địa phương và không gian sinh thái.
Tầm nhìn 2050: Nâng cấp đô thị để hoàn thiện mạng lưới
Đến năm 2050, Đồng Nai đặt mục tiêu tái cấu trúc và nâng cấp hệ thống đô thị, trong đó:
Nâng cấp đô thị liên phường Đồng Xoài – Bình Phước – xã Đồng Phú từ loại III lên loại II, phù hợp với vai trò trung tâm khu vực.
Nâng cấp đô thị mới Xuân Lộc từ loại III lên loại II, trở thành đầu mối phát triển phía Đông tỉnh.
Việc phân loại, nâng cấp và kiểm soát phát triển đô thị là cơ sở để Đồng Nai tiến tới mục tiêu đô thị hóa trên 80% vào năm 2050, đồng thời bảo đảm phát triển bền vững, hạn chế dàn trải và giữ cân bằng giữa đô thị – nông thôn – sinh thái.
Đăng Thy