Hoàn thiện tuyến cao tốc sau hơn một thập kỷ
Sáng 30-9, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) cho biết Cục Đường bộ Việt Nam đã phê duyệt phương án tổ chức giao thông, tạo cơ sở để đưa toàn tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành vào vận hành kỹ thuật và khai thác thương mại từ thời khắc đầu tháng 10.
Dài gần 58 km, tuyến cao tốc bắt đầu tại nút giao với cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Trung Lương ở khu vực Mỹ Yên và kết thúc tại điểm giao Quốc lộ 51 thuộc Đồng Nai. Tuyến được đầu tư với quy mô 4 làn xe, 2 làn dừng khẩn cấp, tốc độ thiết kế 100 km/h. Tổng mức đầu tư sau điều chỉnh hơn 29.500 tỷ đồng.
Được khởi công từ năm 2014, dự án từng được kỳ vọng hoàn thành trong khoảng 5 năm. Tuy nhiên, quá trình triển khai phát sinh nhiều khó khăn liên quan đến chính sách, thủ tục, nguồn vốn và các điều kiện thực hiện dự án. Đến năm 2019, công trình đạt khoảng 80% khối lượng nhưng phải đình trệ trong thời gian dài.
Việc tái khởi động dự án từ cuối năm 2023 đã tạo bước chuyển quan trọng. Chính phủ, các bộ, ngành, VEC cùng các nhà thầu tập trung tháo gỡ những vướng mắc còn tồn tại, đẩy nhanh tiến độ các hạng mục cuối cùng.
Trong đó, cầu Phước Khánh là một trong những hạng mục có ý nghĩa quyết định đối với việc thông xe toàn tuyến. Cây cầu được đưa vào khai thác ngày 30-9, hoàn thiện mắt xích cuối cùng của tuyến cao tốc.
Cùng với cầu Bình Khánh, cầu Phước Khánh là hai cầu dây văng lớn trên tuyến, có tĩnh không thông thuyền 55 m, vượt qua sông Lòng Tàu và sông Soài Rạp. Hai công trình không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn giải quyết bài toán kết nối giữa Thành phố Hồ Chí Minh và Đồng Nai qua một hành lang giao thông hoàn toàn mới.
Mở thêm trục kết nối Đông - Tây
Trước khi cao tốc Bến Lức - Long Thành hoàn thiện, phương tiện từ các tỉnh miền Tây đi Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu hoặc khu vực cảng biển phía Đông thường phải di chuyển qua các tuyến đường đô thị của Thành phố Hồ Chí Minh.
Lượng phương tiện lớn, đặc biệt vào các dịp cuối tuần, lễ, Tết, khiến nhiều tuyến đường cửa ngõ thường xuyên chịu áp lực. Việc đưa toàn tuyến Bến Lức - Long Thành vào khai thác tạo thêm một phương án lưu thông liên vùng, giúp phương tiện có thể đi vòng qua khu vực đô thị trung tâm.
Theo phương án khai thác, với điều kiện giao thông thuận lợi, hành trình toàn tuyến có thể được thực hiện trong khoảng 40-45 phút tùy tốc độ và điều kiện thực tế. So với các lộ trình phải đi qua khu vực đô thị đông đúc, thời gian di chuyển giữa miền Tây và Đông Nam Bộ được rút ngắn đáng kể, nhất là trong những thời điểm lưu lượng giao thông tăng cao.
Ý nghĩa của tuyến đường vì vậy không chỉ nằm ở số kilomet được rút ngắn mà còn ở việc hình thành một hành lang vận tải mới, phân bổ lại dòng phương tiện giữa các cửa ngõ phía Tây và phía Đông của Thành phố Hồ Chí Minh.
Từ cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Trung Lương, phương tiện có thể tiếp cận Bến Lức - Long Thành, sau đó kết nối với Đồng Nai, Quốc lộ 51 và các khu vực công nghiệp, cảng biển phía Đông Nam.
Hàng loạt nút giao mở rộng không gian kết nối
Theo phương án tổ chức giao thông được phê duyệt, các loại ô tô đủ điều kiện gồm xe con, xe khách, xe tải được phép lưu thông trên tuyến. Xe quá khổ, quá tải chỉ được lưu thông khi đáp ứng các điều kiện và có giấy phép theo quy định.
Trên tuyến chính, tốc độ tối đa được tổ chức theo từng đoạn. Từ đầu tuyến tại Km0+600 đến đường dẫn cầu Bình Khánh, tốc độ tối đa 90 km/h và tối thiểu 60 km/h. Đoạn qua cầu Bình Khánh và cầu Phước Khánh, từ Km21+783 đến Km32+451, tốc độ tối đa 80 km/h và tối thiểu 60 km/h. Từ sau cầu Phước Khánh đến cuối tuyến, tốc độ tối đa trở lại 90 km/h, tối thiểu 60 km/h.
Hệ thống nút giao đóng vai trò quan trọng trong việc phân phối dòng phương tiện.
Tại Km0+700, nút giao Mỹ Yên kết nối trực tiếp với cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Trung Lương, tạo hướng lưu thông thuận lợi giữa Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh miền Tây.
Nút giao Quốc lộ 1 tại Km3+420 giúp phương tiện kết nối về Tân An hoặc Bình Chánh. Các nhánh chuyển hướng được giới hạn tốc độ tối đa 40 km/h.
Tại nút giao Quốc lộ 50, các nhánh kết nối tiếp tục mở hướng về Thành phố Hồ Chí Minh hoặc Tân An. Nút giao Nguyễn Văn Tạo tại Km21+850 đóng vai trò kết nối khu Nam Thành phố Hồ Chí Minh với cụm cảng Hiệp Phước - Long Hậu.
Ở phía Đông, nút giao Phước An tại Km50+530 phục vụ kết nối với Khu công nghiệp Nhơn Trạch và cảng Phước An thông qua hệ thống vòng xuyến, tốc độ tối đa 50 km/h.
Cuối tuyến là nút giao Quốc lộ 51 tại Km57+581, tạo hướng đi Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu.
Trong giai đoạn đầu khai thác, nút giao Tân Hiệp chưa thể đưa vào sử dụng do dự án Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu chưa hoàn thiện. Vì vậy, phương tiện từ miền Tây đi về hướng Đông Nam Bộ tạm thời rời cao tốc tại nút giao Quốc lộ 51 để tiếp tục hành trình.
Đặc biệt lưu ý khi qua hai cầu dây văng
Việc khai thác cầu Bình Khánh và Phước Khánh đặt ra yêu cầu cao về bảo đảm an toàn giao thông. Đây là các công trình có tĩnh không lớn, nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng của điều kiện thời tiết và gió mạnh.
Phương tiện không được dừng, đỗ trên cầu và đường dẫn, kể cả làn dừng khẩn cấp, trừ trường hợp sự cố bất khả kháng. Các hành vi đi bộ, lùi xe, quay đầu hoặc dừng xe để chụp ảnh, ngắm cảnh đều bị nghiêm cấm.
Đối với phương tiện, xe tải trên 7,5 tấn và xe khách trên 29 chỗ phải lưu thông ở làn số 2, làn sát làn dừng khẩn cấp. Ô tô con, xe bán tải và xe tải dưới 7,5 tấn được phép lưu thông trên cả hai làn.
Đặc biệt, khi xuất hiện gió ngang cấp 7-8, tài xế phải giảm tốc độ xuống dưới 60 km/h, giữ chắc tay lái và chủ động xử lý tình huống. Những phương tiện có thùng cao, xe container và xe khách lớn cần đặc biệt lưu ý tác động của gió ngang.
Trong trường hợp gió từ cấp 9 trở lên hoặc xuất hiện bão, lực lượng chức năng có thể tổ chức đóng cầu. Khi đó, phương tiện phải tuân thủ phương án điều tiết, di chuyển xuống đường tránh hoặc khu vực dừng nghỉ theo hướng dẫn.
Thu phí tự động, hướng tới khai thác đồng bộ
Cùng thời điểm thông xe, VEC tổ chức thu phí kín trên toàn tuyến bằng hệ thống thu phí điện tử không dừng (ETC). Mức giá dịch vụ được thực hiện theo biểu giá đã niêm yết từ ngày 10-8-2025.
Đơn giá cơ sở là 2.000 đồng/PCU/km. Mức phí thực tế được xác định theo chủng loại phương tiện và quãng đường phương tiện lưu thông trên tuyến.
Việc triển khai ETC trên toàn tuyến giúp hoạt động thu phí diễn ra đồng bộ, hạn chế thời gian dừng chờ và phù hợp với xu hướng vận hành các tuyến cao tốc hiện nay.
Động lực mới cho kinh tế vùng
Giá trị lớn hơn của cao tốc Bến Lức - Long Thành nằm ở khả năng kết nối nhiều đầu mối kinh tế, công nghiệp và logistics quan trọng của khu vực phía Nam.
Tuyến đường tạo liên kết giữa hệ thống cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Trung Lương với Quốc lộ 51, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận các cụm cảng Hiệp Phước, Phước An và xa hơn là khu vực Cái Mép - Thị Vải. Khi các dự án hạ tầng liên quan tiếp tục hoàn thiện, tuyến cao tốc sẽ có thêm điều kiện phát huy vai trò kết nối với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Đối với doanh nghiệp, một hành lang vận tải liên vùng thuận lợi hơn đồng nghĩa với khả năng giảm thời gian vận chuyển, nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện và từng bước giảm chi phí logistics. Đối với các địa phương, tuyến đường mở thêm dư địa phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ và logistics dọc hành lang Bến Lức - Long Thành.
Sau hơn một thập kỷ triển khai với nhiều giai đoạn khó khăn, việc cao tốc Bến Lức - Long Thành chính thức thông xe toàn tuyến từ 0h ngày 1-10 không chỉ khép lại một dự án hạ tầng trọng điểm mà còn mở ra một hành lang giao thông mới cho vùng kinh tế phía Nam.
Từ miền Tây đến Đông Nam Bộ, những dòng xe giờ đây có thêm một lựa chọn để đi qua, thay vì phải phụ thuộc vào các trục giao thông xuyên tâm Thành phố Hồ Chí Minh. Khi các tuyến vành đai, cao tốc và đầu mối logistics tiếp tục được hoàn thiện, "mắt xích vàng" Bến Lức - Long Thành được kỳ vọng phát huy vai trò ngày càng rõ nét trong mạng lưới giao thông liên vùng, góp phần hình thành không gian phát triển kết nối Đông - Tây Nam Bộ trong giai đoạn mới.
Tấn Tài