Bộ Xây dựng vừa phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, với hàng loạt thay đổi lớn: bổ sung 5 tuyến cao tốc, điều chỉnh phạm vi và tiến độ nhiều dự án quan trọng, chuyển 36 tuyến quốc lộ về địa phương quản lý. Sau điều chỉnh, cả nước được quy hoạch 46 tuyến cao tốc dài hơn 10.100km, tổng nhu cầu vốn đầu tư đến năm 2030 khoảng 2,2 triệu tỷ đồng.
Đây được xem là đợt cập nhật quy mô lớn đối với hệ thống cao tốc và quốc lộ, từ trục Bắc - Nam, các tuyến kết nối vùng núi phía Bắc, miền Trung - Tây Nguyên cho đến hệ thống giao thông khu vực phía Nam.
Cao tốc kết nối TP.HCM với Đồng bằng sông Cửu Long được điều chỉnh
Một trong những thay đổi đáng chú ý tại khu vực phía Nam là việc điều chỉnh tuyến cao tốc CT.33.
Trước đây, CT.33 mang tên cao tốc TP.HCM - Tiền Giang - Bến Tre - Trà Vinh - Sóc Trăng. Theo quy hoạch mới, tuyến được đổi tên thành cao tốc TP.HCM - Vĩnh Long - Cần Thơ - Cà Mau để phù hợp với tên địa giới hành chính hiện hành.
Không chỉ thay đổi tên gọi, CT.33 còn được điều chỉnh phạm vi và tiến trình đầu tư. Tuyến gồm 3 đoạn, tổng chiều dài khoảng 283km, quy mô quy hoạch 4 làn xe.
Cụ thể, đoạn TP.HCM - Vĩnh Long dài khoảng 64km, quy mô 4 làn xe. Điểm đầu tại Vành đai 3 TP.HCM, điểm cuối tại Quốc lộ 57C thuộc tỉnh Vĩnh Long.
Đoạn Vĩnh Long - Cần Thơ dài khoảng 86km, quy mô 4 làn xe, có điểm đầu kết nối Quốc lộ 57C, điểm cuối kết nối với cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng.
Đoạn Cần Thơ - Cà Mau dài khoảng 133km, quy mô 4 làn xe, kết nối cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng với cao tốc Bắc - Nam phía Đông tại Cà Mau.
Cả 3 đoạn được bố trí đầu tư qua các giai đoạn trước và sau năm 2030. Khi hoàn thành, CT.33 không chỉ góp phần giảm chi phí vận tải, nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực, mà còn mở thêm không gian phát triển cho đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, logistics và du lịch dọc hành lang tuyến.
Tuyến cao tốc này cũng được xem là một trong những trục giao thông động lực mới, góp phần hoàn thiện mạng lưới hạ tầng chiến lược, mở rộng không gian phát triển kinh tế ven biển cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long trong thời gian tới.
Bổ sung 5 tuyến cao tốc mới, điều chỉnh phạm vi 7 tuyến cao tốc
Bên cạnh việc điều chỉnh CT.33, quy hoạch mới bổ sung 5 tuyến cao tốc mới, gồm Vành đai miền núi phía Bắc dài khoảng 327km; Vành đai trung du phía Bắc dài 378km; Hà Tĩnh - Cầu Treo dài 85km; Huế - A Lưới dài 45km và Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa - Bu Prăng dài khoảng 141km.
Việc bổ sung các tuyến này mở rộng mạng lưới cao tốc theo hướng tăng kết nối giữa các khu vực miền núi, trung du, cửa khẩu và các trục giao thông Bắc - Nam hiện hữu.
Quy hoạch mới điều chỉnh phạm vi của 7 tuyến, đoạn tuyến cao tốc, gồm cao tốc Bắc - Nam phía Tây; Hà Nội - Lào Cai; Hà Nội - Thái Nguyên - Bắc Kạn - Cao Bằng; Vành đai 5 Hà Nội; Vũng Áng - Cha Lo; Phan Rang - Liên Khương - Buôn Ma Thuột và TP.HCM - Vĩnh Long - Cần Thơ - Cà Mau.
Trong đó, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây được điều chỉnh với tổng chiều dài khoảng 1.249km. Tuyến chạy từ phường An Tường, tỉnh Tuyên Quang đến xã Châu Thành, tỉnh An Giang, quy mô từ 4-6 làn xe.
Một số đoạn quan trọng trên trục này gồm Ngọc Hồi - Pleiku dài khoảng 90km; Pleiku - Buôn Ma Thuột dài khoảng 160km và Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa dài khoảng 105km. Ba đoạn đều được quy hoạch 6 làn xe.
Đối với cao tốc Hà Nội - Lào Cai, đoạn Yên Bái - Lào Cai được xác định dài khoảng 141km, quy mô 6 làn xe, kết nối Quốc lộ 37 tại Lào Cai với khu vực cửa khẩu Kim Thành.
Tuyến Hà Nội - Thái Nguyên - Cao Bằng có đoạn Bắc Kạn - Cao Bằng dài khoảng 110km, quy mô 4 làn xe, kết nối với cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh.
Điều chỉnh tiến trình đầu tư 7 tuyến, đoạn tuyến cao tốc
Bộ Xây dựng cũng điều chỉnh tiến trình đầu tư của 7 tuyến, đoạn tuyến cao tốc. Danh sách gồm cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Ngọc Hồi - Gia Nghĩa; Bảo Hà - Lai Châu; Nội Bài - Bắc Ninh - Hạ Long; Vũng Áng - Cha Lo; Phú Yên - Đắk Lắk đoạn Phú Yên - Buôn Hồ; Nha Trang - Liên Khương và TP.HCM - Vĩnh Long - Cần Thơ - Cà Mau.
Tuyến Bảo Hà - Lai Châu dài khoảng 163km, quy mô 4 làn xe, kết nối cao tốc Hà Nội - Lào Cai với khu vực cửa khẩu Ma Lù Thàng. Tuyến được xác định đầu tư trước năm 2030.
Cao tốc Nội Bài - Bắc Ninh - Hạ Long gồm 3 đoạn chính. Đoạn Nội Bài - Bắc Ninh dài khoảng 33km; đoạn Bắc Ninh - Vành đai 5 dài khoảng 43km và đoạn Vành đai 5 - Hạ Long dài khoảng 64km. Các đoạn đều được quy hoạch 6 làn xe.
Ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên, cao tốc Vũng Áng - Cha Lo dài khoảng 95km, quy mô 4 làn xe, kết nối Quốc lộ 1 và tuyến tránh Kỳ Anh với khu vực cửa khẩu Cha Lo.
Đoạn Phú Yên - Buôn Hồ thuộc cao tốc Phú Yên - Đắk Lắk có chiều dài khoảng 120km, quy mô 4 làn xe. Tuyến bắt đầu tại khu vực cảng Bãi Gốc, tỉnh Phú Yên và kết thúc tại cao tốc Bắc - Nam phía Tây ở Đắk Lắk.
Cao tốc Nha Trang - Liên Khương dài khoảng 98km, quy mô 4 làn xe, kết nối cao tốc Bắc - Nam phía Đông tại Khánh Hòa với cao tốc Dầu Giây - Liên Khương tại Lâm Đồng.
Đoạn Pháp Vân - Vành đai 4 được quy hoạch 10 làn xe
Bộ Xây dựng điều chỉnh quy mô cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Pháp Vân - Vành đai 4. Đoạn tuyến dài khoảng 9km, được quy hoạch 10 làn xe và xác định đầu tư trước năm 2030.
Đây là một trong những đoạn cửa ngõ quan trọng của Hà Nội, nằm trên trục cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ và tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông.
Sau điều chỉnh, toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông dài khoảng 2.158km, kéo dài từ khu vực cửa khẩu Hữu Nghị, tỉnh Lạng Sơn đến Đất Mũi, tỉnh Cà Mau, quy mô từ 4-12 làn xe.
Chuyển Long Thành - Tân Hiệp và Cà Mau - Đất Mũi về cao tốc Bắc - Nam phía Đông
Một thay đổi đáng chú ý khác là việc điều chuyển đoạn Long Thành - Tân Hiệp thuộc cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, sang tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông.
Đoạn Long Thành - Tân Hiệp dài khoảng 12km, quy mô 8 làn xe, được xác định đầu tư trước năm 2030. Sau khi điều chuyển, đoạn này được tính vào phân đoạn cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Hà Nội đến Cần Thơ.
Đồng thời, đoạn Cà Mau - Đất Mũi cũng được điều chuyển về tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Đoạn tuyến dài khoảng 82km, quy mô 4 làn xe và dự kiến đầu tư trước năm 2030.
Mạng lưới cao tốc cả nước đạt hơn 10.100km
Sau điều chỉnh, mạng lưới đường bộ cao tốc Việt Nam được quy hoạch gồm 46 tuyến, tổng chiều dài khoảng 10.106km.
Mạng lưới đường bộ cao tốc Việt Nam được quy hoạch gồm 46 tuyến, tổng chiều dài khoảng 10.106km
Trong đó, cao tốc Bắc - Nam phía Đông dài khoảng 2.158km, quy mô từ 4-12 làn xe. Cao tốc Bắc - Nam phía Tây dài khoảng 1.249km, quy mô từ 4-6 làn xe.
Khu vực phía Bắc có 15 tuyến cao tốc, tổng chiều dài khoảng 2.842km, quy mô từ 4-6 làn xe.
Khu vực miền Trung và Tây Nguyên có 14 tuyến, tổng chiều dài khoảng 1.746km, quy mô từ 4-6 làn xe.
Khu vực phía Nam có 10 tuyến, tổng chiều dài khoảng 1.385km, quy mô từ 4-10 làn xe.
Hệ thống vành đai đô thị Hà Nội gồm 3 tuyến, dài khoảng 427km, không bao gồm các đoạn đi trùng với những tuyến cao tốc khác, quy mô 6 làn xe.
Hệ thống vành đai TP.HCM gồm 2 tuyến, tổng chiều dài khoảng 299km, quy mô 8 làn xe.
Cần thêm gần 39.700ha đất và khoảng 2,2 triệu tỷ đồng
Quy hoạch điều chỉnh xác định diện tích đất dành cho toàn bộ mạng lưới đường bộ khoảng 194.361ha. Trong số này, diện tích đất đã được sử dụng khoảng 154.704ha. Nhu cầu đất cần bổ sung thêm trong thời gian tới khoảng 39.657ha.
Quỹ đất này sẽ phục vụ phát triển các tuyến cao tốc, quốc lộ và những công trình hạ tầng liên quan trong quy hoạch mạng lưới đường bộ.
Nhu cầu vốn đầu tư mạng lưới đường bộ đến năm 2030 được xác định khoảng 2,2 triệu tỷ đồng. Nguồn lực đầu tư dự kiến được huy động từ ngân sách Nhà nước, trái phiếu Chính phủ, vốn vay ODA, nguồn vốn ngoài ngân sách Nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác.
Quy hoạch cũng cho phép các địa phương chủ động đầu tư sớm những tuyến dự kiến triển khai sau năm 2030 nếu có nhu cầu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, địa phương phải cân đối, bố trí được nguồn lực, đồng thời chịu trách nhiệm về hiệu quả đầu tư và khả năng huy động vốn của dự án.
Thiên An