Bộ Xây dựng vừa báo cáo Chính phủ về đề án chủ trương đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, đoạn qua địa phận tỉnh Sơn La. Dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 63.120 tỷ đồng, dự kiến sử dụng toàn bộ vốn ngân sách trung ương.
Đáng chú ý, để rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai, Bộ Xây dựng đề xuất áp dụng 5 nhóm cơ chế, chính sách đặc biệt. Trong đó, đáng chú ý là phương án cho phép chỉ định thầu đối với tất cả các gói thầu thuộc dự án, thay vì tổ chức lựa chọn nhà thầu theo hình thức đấu thầu rộng rãi.
Theo đề xuất, trình tự, thủ tục chỉ định thầu vẫn phải thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu.
Đường Hòa Lạc - Hòa Bình sẽ kết nối với cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu và Sơn La - Điện Biên Ảnh: VnExpress
179,5 km cao tốc qua địa hình chênh lệch cao độ khoảng 1.000m
Theo phương án nghiên cứu, cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên có chiều dài tuyến khoảng 179,5km, điểm đầu giao với Quốc lộ 43, khớp nối với điểm cuối dự án cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu đang triển khai.
Vị trí này thuộc địa phận phường Vân Sơn, tỉnh Sơn La. Ở đầu còn lại, tuyến kết thúc tại ranh giới giữa tỉnh Sơn La và tỉnh Điện Biên, kết nối với dự án cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang, thuộc khu vực xã Mường Bám, tỉnh Sơn La.
Sơ bộ tổng mức đầu tư toàn dự án khoảng 63.120 tỷ đồng, sử dụng vốn ngân sách trung ương. Trong đó, nhu cầu vốn dự kiến bố trí trong giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 43.812 tỷ đồng.
Để thuận lợi cho công tác triển khai, dự án dự kiến được chia thành 4 đoạn tuyến. Mỗi đoạn tiếp tục phân thành 2 dự án thành phần, gồm công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và công tác đầu tư xây dựng đường cao tốc.
Một trong những thách thức lớn nhất của dự án nằm ở điều kiện địa hình. Theo kết quả khảo sát, thiết kế sơ bộ, tuyến đi qua khu vực có địa hình rất khó khăn, chênh lệch cao độ lớn, khoảng 1.000m. Việc tiếp cận công trường cũng gặp nhiều trở ngại do phải sử dụng nhiều công trình và đường tiếp cận thi công.
Với điều kiện triển khai như vậy, dự án dự kiến cơ bản hoàn thành vào năm 2030, bảo đảm thông xe kỹ thuật và đưa vào khai thác năm 2031.
Bình đồ hướng tuyến dự kiến đoạn Sơn La - Điện Biên - cửa khẩu Tây Trang do tỉnh Sơn La, Điện Biên nghiên cứu.
Đề xuất 5 nhóm cơ chế để rút ngắn thủ tục đầu tư
Theo Bộ Xây dựng, việc xây dựng các cơ chế đặc biệt xuất phát từ thực tiễn triển khai những dự án đường bộ cao tốc thời gian qua, nhằm tăng tính khả thi, đẩy nhanh tiến độ và huy động nguồn lực đầu tư.
Nhóm cơ chế đầu tiên tập trung vào việc rút ngắn trình tự, thủ tục. Bộ Xây dựng đề xuất phân cấp cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội thẩm quyền điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án. Đồng thời, cho phép triển khai xây dựng các khu tái định cư trên cơ sở hồ sơ thiết kế sơ bộ trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư.
Đối với việc di dời công trình điện có điện áp từ 110kV trở lên, Bộ Xây dựng đề xuất giao Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) làm chủ đầu tư tổ chức thực hiện các tiểu dự án hoặc toàn bộ các tiểu dự án di dời công trình điện thuộc phạm vi dự án.
Nhóm cơ chế thứ hai liên quan đến lựa chọn nhà thầu. Cụ thể, dự án được đề xuất áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với tất cả các gói thầu. Việc thực hiện vẫn phải tuân thủ trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật về đấu thầu.
Nhóm thứ ba là cơ chế xử lý những khác biệt giữa hồ sơ dự án với các quy hoạch có liên quan. Theo đó, nếu quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án có nội dung khác với quy hoạch đã được phê duyệt, dự án vẫn có thể được phê duyệt mà không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh quy hoạch trước đó. Sau khi dự án được phê duyệt, các quy hoạch liên quan phải được rà soát, điều chỉnh, cập nhật và công bố kịp thời.
Nhóm thứ tư tập trung vào công tác thu hồi đất, bồi thường và tái định cư phục vụ các bãi đổ chất thải rắn xây dựng. Bộ Xây dựng đề xuất cho phép UBND các tỉnh quyết định thu hồi đất, thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với khu vực bãi đổ chất thải rắn xây dựng đã được xác định trong hồ sơ khảo sát dự án, sau đó bàn giao mặt bằng cho nhà thầu sử dụng.
Các cơ chế còn lại được đặt trong tổng thể những giải pháp đặc biệt nhằm tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, tổ chức thực hiện và bảo đảm tiến độ triển khai dự án.
Tâm An