Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng vừa ban hành Chỉ thị về tăng cường công tác quản lý đất đai trên địa bàn thành phố, đặt ra hàng loạt nhiệm vụ đối với các sở, ngành và chính quyền xã, phường, đặc khu.
Theo UBND thành phố, thời gian qua công tác quản lý đất đai đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, tại một số địa phương vẫn xảy ra các vi phạm như tự ý chuyển mục đích sử dụng đất khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép; lấn, chiếm đất; tách thửa, phân lô, bán số lượng lớn trong cùng một khu đất mang tính tự phát; xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp.
Thành phố cũng nhìn nhận một số địa phương chưa quyết liệt, kịp thời kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm.
Chỉ thị mới được ban hành trong bối cảnh hệ thống pháp luật về đất đai tiếp tục được hoàn thiện...
Kiểm soát nghiêm chuyển đất nông nghiệp sang đất ở
Một trong những yêu cầu đáng chú ý nhất liên quan trực tiếp đến người sử dụng đất và thị trường bất động sản là kiểm soát hoạt động chuyển mục đích sử dụng đất.
Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu UBND các xã, phường, đặc khu quản lý chặt chẽ, chủ động rà soát các khu đất đã hết hạn nhưng chưa được gia hạn hoặc không tiếp tục cho thuê nhưng chưa được giải quyết dứt điểm; đồng thời xử lý các trường hợp đã có quyết định thu hồi đất nhưng tổ chức, cá nhân chưa bàn giao.
Đặc biệt, các địa phương phải “kiểm soát nghiêm việc chuyển mục đích sử dụng đất, đặc biệt từ đất nông nghiệp sang đất ở”; ngăn chặn tình trạng tự ý chuyển mục đích, nhất là các trường hợp có diện tích chuyển đổi lớn bất thường nhằm trục lợi chính sách.
Đây là điểm đáng chú ý bởi ngay phần đánh giá thực trạng, thành phố đã chỉ ra tình trạng tách thửa, phân lô, bán đất số lượng lớn trong cùng một khu đất mang tính tự phát.
Các xã, phường, đặc khu cũng được yêu cầu tổ chức kiểm tra tình trạng người dân lấn chiếm đất công, mua bán đất nông nghiệp chuyển đổi thành đất phi nông nghiệp, xây dựng nhà trái phép trên đất nông nghiệp. Trường hợp phát sinh nghĩa vụ tài chính phải thực hiện truy thu theo quy định, không để xảy ra thất thoát ngân sách.
Chủ tịch xã, phường phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm
Chỉ thị lần này cũng gắn trách nhiệm quản lý đất đai trực tiếp với người đứng đầu chính quyền cơ sở.
Theo đó, UBND các xã, phường, đặc khu chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý đất đai trong phạm vi địa giới hành chính được giao quản lý, phải chủ động ngăn chặn và không để xảy ra vi phạm.
Thành phố yêu cầu thực hiện nhiệm vụ theo đúng phân cấp, ủy quyền, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm làm ảnh hưởng đến tiến độ công việc.
Đáng chú ý, Chủ tịch UBND xã, phường, đặc khu phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng và trước pháp luật nếu để xảy ra các vi phạm đất đai trong phạm vi địa bàn quản lý. Trường hợp tổ chức, cá nhân buông lỏng quản lý, để xảy ra nhiều vi phạm đất đai, trật tự xây dựng phải báo cáo, đề xuất cơ quan có thẩm quyền xử lý trách nhiệm.
Các địa phương còn phải thường xuyên kiểm tra, xử lý các trường hợp lấn, chiếm đất đai, xây dựng trái phép; giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo kéo dài liên quan đến đất đai.
Sở Xây dựng được giao tăng cường kiểm tra việc cấp giấy phép xây dựng, đồng thời xử lý các công trình xây dựng vi phạm pháp luật về đất đai, đặc biệt trường hợp xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp hoặc đất chưa đủ điều kiện xây dựng.
Rà soát đất chưa có sổ, hồ sơ chậm giải quyết
Không chỉ siết vi phạm, Chỉ thị còn đặt ra yêu cầu giải quyết các hồ sơ đất đai còn tồn đọng, một vấn đề tác động trực tiếp đến quyền lợi của người dân.
Văn phòng Đăng ký đất đai TP Đà Nẵng được yêu cầu phối hợp với chính quyền cấp xã rà soát, thống kê đầy đủ các trường hợp chưa đăng ký đất đai lần đầu, chưa được cấp Giấy chứng nhận, cũng như những hồ sơ đã tiếp nhận nhưng chậm giải quyết.
Đáng chú ý, phạm vi rà soát còn bao gồm các Giấy chứng nhận đã ký nhưng chưa trao cho người được cấp.
Thành phố yêu cầu làm rõ nguyên nhân và xây dựng kế hoạch, giải pháp cụ thể nhằm giải quyết dứt điểm các trường hợp còn tồn đọng.
UBND cấp xã đồng thời phải rà soát các trường hợp tồn đọng, vướng mắc chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, từ đó có giải pháp xử lý bảo đảm đúng quy định và quyền lợi của người dân.
Toàn bộ thửa đất sẽ được số hóa, quản lý thống nhất
Một nội dung lớn khác là xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai sau khi Đà Nẵng thực hiện sắp xếp, sáp nhập.
Thành phố đặt yêu cầu toàn bộ các thửa đất được số hóa, quản lý thống nhất, vận hành theo thời gian thực, đồng thời kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu quốc gia và hệ thống thông tin liên quan.
Song song với đó là tiếp tục số hóa hồ sơ, tài liệu, đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến và đơn giản hóa thủ tục hành chính về đất đai.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao khẩn trương triển khai phần mềm quản lý đất đai, bảo đảm việc quản lý, vận hành, kết nối và chia sẻ thông tin được thực hiện tập trung, thống nhất.
Bên cạnh việc tăng cường quản lý, thành phố cũng yêu cầu bãi bỏ, điều chỉnh các nội dung công việc và giấy tờ không đúng quy định, không đúng thẩm quyền, kéo dài thời gian thực hiện hoặc gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp khi giao dịch đất đai.
Như vậy, Chỉ thị mới của Đà Nẵng đặt ra 2 hướng xử lý song song: một mặt siết các hành vi phân lô tự phát, chuyển mục đích sử dụng đất trái phép, xây dựng trên đất nông nghiệp và lấn chiếm đất; mặt khác thúc đẩy cấp Giấy chứng nhận, giải quyết hồ sơ tồn đọng, số hóa dữ liệu và đơn giản hóa thủ tục đất đai.
Đây cũng là bước tăng cường quản lý đáng chú ý trong bối cảnh không gian quản lý đất đai của Đà Nẵng đã thay đổi lớn sau sắp xếp đơn vị hành chính, đòi hỏi dữ liệu, quy hoạch và trách nhiệm quản lý ở cấp cơ sở phải được thống nhất. Chỉ thị mới thay thế Chỉ thị số 06/CT-UBND ngày 4/12/2024 của UBND thành phố.
Đăng Thy