Trong bối cảnh nhu cầu truyền máu ngày càng gia tăng, việc xây dựng một hệ thống tiếp nhận, điều phối và cung cấp máu hiệu quả không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y tế mà còn cần sự chung tay của toàn xã hội. Hội nghị Tổng kết công tác tiếp nhận, cung cấp máu và chế phẩm máu khu vực Đông Nam Bộ năm 2025, diễn ra ngày 12/6/2026 tại TP.HCM, đã cho thấy quyết tâm của các đơn vị trong việc hướng tới mục tiêu bảo đảm an ninh nguồn máu và xây dựng mô hình "ngân hàng máu sống" phục vụ người bệnh.
Vượt qua những thách thức của năm 2025
Năm 2025 được đánh giá là giai đoạn nhiều biến động đối với công tác truyền máu tại khu vực Đông Nam Bộ. Quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp cùng việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính đã tác động không nhỏ đến hoạt động vận động hiến máu tình nguyện khi có sự thay đổi về đầu mối tổ chức, nhân sự và phương thức triển khai tại nhiều địa phương.
Trong khi đó, nhu cầu sử dụng máu tại các bệnh viện tuyến cuối không ngừng gia tăng do số lượng bệnh nhân nặng, bệnh nhân phẫu thuật và cấp cứu ngày càng nhiều. Có thời điểm, lượng máu dự trữ xuống thấp, gây áp lực lớn đối với công tác điều phối cũng như hoạt động chuyên môn của các cơ sở y tế.
Tuy nhiên, bằng sự chủ động và phối hợp chặt chẽ giữa Trung tâm Truyền máu Chợ Rẫy với Hội Chữ thập đỏ các địa phương, các câu lạc bộ hiến máu tình nguyện cùng nhiều tổ chức xã hội, công tác tiếp nhận và cung cấp máu trong toàn khu vực vẫn được duy trì ổn định, góp phần bảo đảm hoạt động điều trị không bị gián đoạn.
Những kết quả đạt được đã khẳng định vai trò điều phối trung tâm của hệ thống truyền máu khu vực Đông Nam Bộ, đồng thời cho thấy sức mạnh của tinh thần sẻ chia và trách nhiệm cộng đồng trong phong trào hiến máu tình nguyện.
Bệnh viện Chợ Rẫy phát huy vai trò đầu tàu
Phát biểu khai mạc hội nghị, BS.CKII Phạm Thanh Việt, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, nhấn mạnh rằng công tác hiến máu luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được bệnh viện duy trì xuyên suốt trong nhiều năm qua.
Theo lãnh đạo bệnh viện, với vai trò là cơ sở y tế tuyến cuối hạng Đặc biệt của khu vực phía Nam, Bệnh viện Chợ Rẫy không chỉ bảo đảm nguồn máu phục vụ người bệnh điều trị tại đơn vị mà còn hỗ trợ nhiều bệnh viện khác trong toàn khu vực Đông Nam Bộ khi phát sinh nhu cầu cấp thiết.
Để ứng phó với những thời điểm nguồn máu khan hiếm, bệnh viện cùng Trung tâm Truyền máu đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như mở rộng các điểm tiếp nhận hiến máu cố định, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia hiến máu thường xuyên; chuẩn hóa quy trình vận động, tiếp nhận và sàng lọc nhằm rút ngắn thời gian chờ đợi nhưng vẫn bảo đảm chất lượng chế phẩm máu; đồng thời xây dựng môi trường hiến máu thân thiện, nâng cao trải nghiệm của người hiến để khuyến khích họ quay trở lại trong các lần hiến tiếp theo.
Nhờ những giải pháp này, mạng lưới tiếp nhận máu ngày càng được củng cố, góp phần duy trì nguồn cung ổn định cho cả hệ thống y tế công lập và ngoài công lập trên địa bàn.
Hướng tới mô hình "ngân hàng máu sống"
Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm tại hội nghị là định hướng xây dựng mô hình "ngân hàng máu sống" – giải pháp chiến lược nhằm bảo đảm an ninh nguồn máu trong các tình huống khẩn cấp.
Khác với phương thức quản lý truyền thống chủ yếu dựa trên lượng máu dự trữ tại kho, mô hình này hướng đến việc số hóa toàn diện dữ liệu người hiến máu, xây dựng cơ sở dữ liệu theo khu vực cư trú, nhóm máu và khả năng sẵn sàng tham gia hiến máu khi có yêu cầu.
Khi xảy ra thiên tai, thảm họa, tai nạn hàng loạt hoặc các ca cấp cứu cần lượng máu lớn trong thời gian ngắn, hệ thống có thể nhanh chóng kích hoạt mạng lưới người hiến phù hợp để huy động nguồn lực từ cộng đồng một cách hiệu quả.
Đây được xem là bước tiến quan trọng trong công tác điều phối truyền máu hiện đại, góp phần giảm thiểu nguy cơ thiếu máu cục bộ và nâng cao khả năng ứng phó trước các tình huống y tế khẩn cấp.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, các chuyên gia cho rằng cần có sự phối hợp đồng bộ giữa ngành y tế, chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội và cộng đồng người hiến máu tình nguyện, đồng thời tiếp tục đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng công nghệ thông tin và hệ thống quản lý dữ liệu.
Bộ Y tế cam kết đồng hành tháo gỡ khó khăn
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, PGS.TS.BS.CKII Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế, ghi nhận và đánh giá cao mô hình phối hợp giữa Trung tâm Truyền máu Chợ Rẫy và Kho Huyết học của Bệnh viện Chợ Rẫy.
Theo Thứ trưởng, sự gắn kết chặt chẽ giữa hai đơn vị không chỉ nâng cao hiệu quả điều phối nguồn máu mà còn tạo điều kiện để đội ngũ nhân viên y tế thường xuyên trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và cùng giải quyết những khó khăn đặc thù trong lĩnh vực truyền máu.
Lãnh đạo Bộ Y tế cũng bày tỏ sự trân trọng đối với những đóng góp thầm lặng của đội ngũ làm công tác truyền máu – những người đang ngày đêm duy trì "mạch máu" cho hoạt động cấp cứu, ngoại khoa, sản khoa, nhi khoa và nhiều chuyên ngành khác.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế kỳ vọng Trung tâm Truyền máu Chợ Rẫy tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu thông qua ba nhiệm vụ trọng tâm gồm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và số hóa toàn bộ quy trình từ vận động đến phân phối chế phẩm máu; đổi mới phương thức truyền thông, mở rộng tiếp cận giới trẻ và doanh nghiệp thông qua nền tảng số; đồng thời phát triển chuyên môn sâu trong sản xuất các chế phẩm máu đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan để nghiên cứu, đề xuất tháo gỡ những khó khăn về cơ chế, chính sách và hành lang pháp lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác hiến máu và truyền máu phát triển bền vững.
Lan tỏa những nghĩa cử cao đẹp
Một điểm nhấn đầy ý nghĩa của hội nghị là hoạt động tôn vinh các tập thể và cá nhân có nhiều đóng góp cho phong trào hiến máu tình nguyện trong năm 2025.
Thay mặt Ban tổ chức, BS.CKII Phạm Thanh Việt đã trao bằng khen và phần thưởng cho các đơn vị đạt thành tích xuất sắc trong công tác vận động hiến máu tại địa phương, ghi nhận những nỗ lực bền bỉ của các tổ chức và lực lượng tình nguyện viên trong việc lan tỏa phong trào nhân ái.
Đặc biệt, các cá nhân mang nhóm máu hiếm Rh(-) cũng được vinh danh vì luôn sẵn sàng đáp ứng lời kêu gọi trong những tình huống khẩn cấp, góp phần cứu sống nhiều bệnh nhân ở ranh giới sinh tử.
Sự tri ân ấy không chỉ mang ý nghĩa ghi nhận những đóng góp âm thầm mà còn truyền đi thông điệp về trách nhiệm cộng đồng và lòng nhân ái – nền tảng quan trọng để phong trào hiến máu tình nguyện tiếp tục phát triển mạnh mẽ.
Trong hành trình bảo đảm an ninh nguồn máu cho khu vực Đông Nam Bộ, sự phối hợp chiến lược giữa các đơn vị y tế, cơ quan quản lý và cộng đồng người hiến máu đang tạo nên một hệ sinh thái bền vững. Từ những giọt máu nghĩa tình hôm nay đến mục tiêu xây dựng "ngân hàng máu sống" trong tương lai, ngành truyền máu Việt Nam đang từng bước khẳng định năng lực thích ứng và đổi mới, góp phần bảo vệ sự sống cho hàng triệu người bệnh và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Tấn Tài