Việc xây dựng dự thảo Nghị định nhằm quy định các nội dung giao Chính phủ quy định chi tiết tại Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp nhằm tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, hoàn chỉnh cho hoạt động đầu tư và quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Đồng thời, tăng cường phân công, phân cấp, cắt giảm thủ tục trong hoạt động đầu tư và quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp; tuân thủ nguyên tắc phát triển kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, thực hiện công khai, minh bạch và giám sát chặt chẽ mọi hoạt động trong đầu tư và quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Đề xuất áp dụng cơ chế đặc thù đối với thực hiện dự án Tổ hợp công nghiệp đường sắt.
Tại dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất cơ chế đặc thù đối với thực hiện dự án Tổ hợp công nghiệp đường sắt; cơ chế đặc thù đối với quản lý, bảo trì, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, bổ sung công năng cho tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia; cơ chế đặc thù thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình kinh doanh dịch vụ thương mại, văn phòng trong phạm vi ga đường sắt và đất dành cho đường sắt gắn với ga; ưu đãi tín dụng đầu tư.
Theo dự thảo, quá trình chuẩn bị đầu tư dự án Tổ hợp công nghiệp đường sắt được áp dụng một số chính sách đặc thù như sau:
VNR được tham vấn các nhà thầu, tổ chức trong nước và nước ngoài về công nghệ, mức giá tham chiếu và các rủi ro tiềm ẩn trong quá trình chuẩn bị dự án; việc tham vấn phải được thực hiện minh bạch và không được mang lại lợi thế không công bằng cho bất kỳ nhà cung cấp nào.
VNR được quyết định sử dụng nhà thầu nước ngoài cho hoạt động tư vấn và hoạt động thực hiện trước cho dự án.
VNR không phải áp dụng quy định về bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu đối với các nhà thầu tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế FEED, thiết kế kỹ thuật trong trường hợp chỉ định thầu để thực hiện các gói thầu xây lắp, EPC, EC, EP, chìa khóa trao tay nhưng vẫn phải bảo đảm tuân thủ các quy định khác của pháp luật về đấu thầu.
Trước đó, vào giữa tháng 1/2026, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đề xuất đầu tư 17.286 tỷ đồng xây Tổ hợp công nghiệp đường sắt rộng 250 ha tại Hà Nội.
Mục tiêu của dự án là từng bước làm chủ vận hành, bảo trì và sản xuất một số linh kiện, phụ tùng thay thế cho đường sắt tốc độ cao; nhận chuyển giao công nghệ, đầu tư thiết bị để sản xuất đầu máy, toa xe cho đường sắt quốc gia tốc độ dưới 200 km/h, đồng thời mua thiết kế và sản xuất đoàn tàu cho đường sắt đô thị.
Dự kiến dự án được phê duyệt giữa năm 2026, khởi công cuối năm 2026 và hoàn thành năm 2028 để kịp đáp ứng nhu cầu của tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Tổng công ty Đường sắt Việt Nam kiến nghị Chính phủ giao đơn vị làm chủ đầu tư theo hình thức đầu tư công và bố trí kinh phí để triển khai các bước chuẩn bị, thực hiện dự án.
Phương Vy