"Có những cuộc trở về không đơn thuần là quay lại một địa điểm đã từng đi qua. Hôm nay là một ngày đặc biệt với mình, với gia đình và với những thế hệ đầu tiên của người ACB", Chủ tịch HĐQT ACB Trần Hùng Huy mới đây đã chia sẻ những dòng xúc động trên trang cá nhân sau khi Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) và Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác triển khai Chương trình Học bổng ACB - Trần Mộng Hùng vào ngày 9/9/2026.
Ông viết: "Trước khi cùng những người bạn đặt những viên gạch đầu tiên cho ACB, ba mình từng là sinh viên ngành ngân hàng và có những năm tháng đứng trên bục giảng. Vì vậy, việc Học bổng ACB – Trần Mộng Hùng bắt đầu một trong những hành trình đầu tiên tại UEH mang đến cảm giác như một vòng tròn được nối lại sau hơn ba thập kỷ".
Ít người biết rằng, ACB – một trong những ngân hàng tư nhân hàng đầu Việt Nam hiện nay có xuất phát điểm và hành trình phát triển gắn liền sâu sắc với giáo dục và tinh thần học hỏi.
Trong bức tranh thế hệ doanh nhân khởi nghiệp ngân hàng tư nhân tại Việt Nam đầu thập niên 1990, xuất phát điểm của những người đứng đầu vô cùng phong phú. Có người bước ra từ giới kinh doanh thương mại, có người là kỹ sư, có người chuyển sang từ các ngành nghề sản xuất. Nhưng tại ACB, những người đặt những viên gạch đầu tiên lại sở hữu một hành trình rất đặc biệt. Cố Chủ tịch HĐQT Trần Mộng Hùng trước khi trở thành một banker nổi tiếng từng có nhiều năm đứng trên bục giảng đại học.
Trước khi cùng các cộng sự đặt nền móng xây dựng ACB vào năm 1993, ông Trần Mộng Hùng tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành Ngân hàng tại Trường Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH). Từ năm 1978 đến năm 1980, ông là giảng viên tại Trường Cao cấp Nghiệp vụ Ngân hàng, trực tiếp đứng lớp truyền thụ kiến thức tài chính – tiền tệ cho các thế hệ sinh viên. Sau giai đoạn làm thầy giáo, ông chuyển sang môi trường thực tiễn, đảm nhiệm vị trí quản lý tại Công ty Hóa nhựa TP.HCM và Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SGB) trước khi rẽ sang bước ngoặt lớn của cuộc đời là tham gia sáng lập ACB.
Chính xuất thân nhà giáo kết hợp với trải nghiệm thực tế đã mang lại một tư duy quản trị khác biệt khi ông bước vào thương trường. Một ngân hàng được dựng xây không chỉ từ các con số hay mục tiêu tăng trưởng, mà trước hết được định hình bằng tính kỷ luật, sự chính trực và nền tảng tri thức.
Đối với giới quan sát ngân hàng ở Việt Nam, ông Trần Mộng Hùng là người điều hành bằng sự cẩn trọng, đặt tính minh bạch lên hàng đầu.
Nhiều người trong ngành vẫn nhớ, ông Hùng để lại dấu ấn ở cả hai thời điểm mang tính sinh tử - hai lần "sinh ra" của ACB. Lần thứ nhất là khi ông cùng các cộng sự khai sinh ra ACB. Lần thứ hai là khi ACB trải qua cuộc khủng hoảng chưa từng có trong lịch sử ngành ngân hàng giai đoạn 2011 - 2013. Giữa thời điểm sóng gió nguy ngập nhất, người sáng lập cùng con trai Trần Hùng Huy đã quay trở lại để chèo lái, vực dậy ngân hàng.
Khi được hỏi về việc ứng phó với khó khăn của nhà băng ở những thời điểm thị trường chao đảo, nhà sáng lập ACB từng trả lời đầy bản lĩnh: "Minh bạch, lành mạnh là con đường chúng tôi đã chọn".
Phương thức kinh doanh chuẩn mực này đã trở thành kim chỉ nam giúp ACB duy trì đà tăng trưởng vững chắc, vượt qua những giai đoạn biến động gập ghềnh của ngành tài chính. Sự kết hợp hài hòa giữa triết lý quản trị thận trọng, văn hóa doanh nghiệp minh bạch và sự tập trung phát triển con người chính là chìa khóa giúp ACB khẳng định vị thế. Đó là câu chuyện phía sau hình ảnh của ACB ngày nay, một ngân hàng tư nhân top đầu về quy mô, hiệu quả sinh lời và chất lượng tài sản.
Mối duyên giữa ACB và UEH vì thế không phải là một cái bắt tay hợp tác thương mại thuần túy vừa khởi nguồn ở hiện tại. Mối lương duyên ấy đã được gieo mầm từ hơn ba thập kỷ trước. Nhiều vị lãnh đạo, những thành viên sáng lập và nhân sự thuộc thế hệ đầu tiên của ACB từng bước ra từ UEH, hoặc từng là giảng viên, học viên của ngôi trường này.
Xuyên suốt quá trình xây dựng và phát triển ngân hàng, cố Chủ tịch Trần Mộng Hùng luôn kiên trì với một triết lý: "Con người là quan trọng nhất".
Triết lý này xuất phát từ bản chất của ngành tài chính - ngân hàng vốn đầy biến động và đồng thời có sức ảnh hưởng lớn tới kinh tế - xã hội. Ở nơi mà tài sản lớn nhất của một nhà băng không nằm trên bảng cân đối kế toán hay trụ sở hoành tráng, mà nằm ở niềm tin của khách hàng về năng lực, phẩm chất của đội ngũ nhân sự. Với tư duy của một người thầy, ông Trần Mộng Hùng nhìn nhận việc phát triển doanh nghiệp đồng nghĩa với việc nuôi dưỡng và phát triển con người, lấy sự chính trực và tinh thần học hỏi làm gốc rễ.
Triết lý ấy dần ăn sâu, trở thành một phần DNA cốt lõi của ACB suốt nhiều thập kỷ qua. Phát biểu tại lễ ký kết, Chủ tịch Trần Hùng Huy đã nhắc lại bài học từ người cha của mình: "Trên hành trình phát triển của ACB, ba tôi luôn giữ một niềm tin giản dị nhưng sâu sắc: 'Con người là quan trọng nhất'. Với ông, phát triển một doanh nghiệp trước hết là phát triển con người, lấy sự chính trực và tinh thần học hỏi làm gốc rễ. Bài học lớn nhất mà ông để lại cho tôi không chỉ nằm ở những chiến lược kinh doanh, mà là ở cách sống, cách làm việc và cách đối xử với con người".
Hơn 30 năm sau, đứng ở điểm giao giữa hai thế hệ, ông Trần Hùng Huy tiếp nhận di sản đó trong một bối cảnh hoàn toàn khác. Ngành tài chính hôm nay vận động trong sự bùng nổ của ngân hàng số, AI, dữ liệu lớn và những chuyển dịch kinh tế toàn cầu nhanh chóng.
Trở thành người đứng đầu nhà băng ở độ tuổi rất trẻ khi 34 tuổi năm 2012 và đồng hành qua nhiều giai đoạn phát triển cho đến nay, ông Trần Hùng Huy thấu hiểu rằng kế thừa không có nghĩa là giữ nguyên trạng tất cả những gì thế hệ trước để lại, mà là làm cho những giá trị cốt lõi tiếp tục lớn lên, tự điều chỉnh để phù hợp với thời đại mới.
Trong cách diễn giải của mình, ông Huy định hình ACB thành một "tổ chức học tập" (learning organization), nơi việc tự học, cập nhật tri thức và phát triển bản thân của mỗi nhân sự được khuyến khích liên tục.
"Tôi luôn thấy mình may mắn vì trên hành trình trưởng thành đã nhận được sự dìu dắt từ rất nhiều người thầy - những người không chỉ dạy bằng lý thuyết, mà bằng chính cách họ sống, suy nghĩ và hành động mỗi ngày. Chính từ trải nghiệm ấy, tôi tin rằng giáo dục không bao giờ dừng lại ở nhà trường hay trong phạm vi một tổ chức. Giáo dục là một hành trình nuôi dưỡng dài lâu, nơi mỗi cơ hội được trao đi có thể làm thay đổi cuộc đời của một con người", Chủ tịch ACB chia sẻ.
Từ trải nghiệm cá nhân đó, người đứng đầu của ACB tin rằng giáo dục không chỉ giới hạn trong phạm vi đào tạo nội bộ. Khi một doanh nghiệp coi phát triển con người là trung tâm, các hoạt động xã hội của họ cũng tự nhiên xoay quanh giáo dục như một trọng tâm để tạo ra giá trị chung lâu dài cho cộng đồng.
Trong bối cảnh kinh tế hiện đại, việc các tập đoàn, doanh nghiệp lớn bắt tay hợp tác hay trao học bổng cho các trường đại học không còn là điều hiếm gặp. Báo chí và công chúng đã quen thuộc với hàng loạt thỏa thuận hợp tác truyền thông, tài trợ thương hiệu hay tuyển dụng định kỳ. Vậy điều gì khiến mô hình hợp tác giữa ACB và UEH trở nên khác biệt và mang một chiều sâu riêng biệt?
Được biết, trong khuôn khổ hợp tác được ký kết ngày 9/9, ACB dành nguồn lực triển khai ban đầu trị giá 3 tỷ đồng cho Chương trình Học bổng ACB – Trần Mộng Hùng tại UEH. Đây là nguồn lực dành cho giai đoạn hợp tác hiện tại, không phải giới hạn về quy mô hay thời gian của toàn bộ chương trình.
Đáng chú ý, UEH và con số 3 tỷ đồng là điểm khởi đầu cho một tầm nhìn chiến lược dài hạn. Học bổng ACB - Trần Mộng Hùng không dừng lại ở phạm vi một ngôi trường hay một khoản tài trợ ngắn hạn, mà được định hướng phát triển thành một quỹ học bổng và hợp tác quy mô có thể lên tới hàng trăm tỷ đồng trong tương lai. Chương trình dự kiến sẽ mở rộng ra nhiều trường đại học trọng điểm trên cả nước, xây dựng một hệ sinh thái nuôi dưỡng tài năng bền vững và tạo ra ảnh hưởng sâu rộng cho thế hệ trẻ.
Bên cạnh đó, ACB và UEH hướng đến một mô hình đồng hành giữa đại học và doanh nghiệp, kết nối tri thức – trải nghiệm thực tiễn – năng lực – cơ hội nghề nghiệp. Sinh viên có thể tham gia các chương trình trải nghiệm, học kỳ thực tế và thực tập tại ACB; tiếp cận hoạt động mentoring từ lãnh đạo và chuyên gia; đồng thời có thêm cơ hội phát triển nghề nghiệp đối với những ứng viên phù hợp. Hai bên cũng dự kiến cùng nghiên cứu, chia sẻ tri thức và tổ chức các hoạt động liên quan đến Fintech, ngân hàng số, phát triển kinh tế bền vững, chuyển đổi xanh và ESG.
Đặc biệt, không dừng lại ở các khoản tài trợ tài chính, ACB và UEH xây dựng một hệ sinh thái hợp tác 5Co:
Co-Education: Cùng xây dựng và nâng cao chất lượng đào tạo gắn liền với thực tiễn.
Co-Research & Knowledge Transfer: Cùng nghiên cứu khoa học, giải quyết các bài toán chuyển đổi xanh, ngân hàng số, ESG và chuyển giao tri thức.
Co-Talent & Career Pathways: Cùng phát triển tài năng và định hình lộ trình nghề nghiệp.
Co-Innovation: Cùng đổi mới sáng tạo và tạo dựng các giá trị tài chính công nghệ mới.
Co-Investing & Giving: Cùng đầu tư nguồn lực và trao gửi giá trị dài hạn cho xã hội.
Theo PGS.TS. Bùi Quang Hùng - Giám đốc UEH, khi mở rộng hợp tác với các đối tác doanh nghiệp, UEH luôn hướng đến cách tiếp cận "đồng kiến tạo giá trị cho nhau' chứ không dừng lại ở sự hợp tác đơn thuần. Thông qua lễ ký kết chính thức, hai đơn vị sẽ cùng nhau đầu tư triển khai sâu rộng các nội dung trọng tâm: từ thiết kế chương trình đào tạo gắn liền với thực tiễn, hợp tác nghiên cứu - tư vấn, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, cho đến đồng hành ươm mầm tài năng và định hướng nghề nghiệp cho sinh viên ngay từ khi còn ngồi trên giảng đường.
Dưới góc nhìn của một người bạn lâu năm với ông Trần Mộng Hùng và cũng cựu sinh viên UEH, ông Phạm Phú Ngọc Trai – Cố vấn chiến lược Phát triển bền vững của ACB - HĐQT ACB (Nguyên Chủ Tịch PepsiCo - Indochina) cho biết: "Ý nghĩa của Học bổng ACB – Trần Mộng Hùng không chỉ là để nhớ về người sáng lập ACB, mà quan trọng hơn là tiếp tục những giá trị anh đã theo đuổi bằng cách tạo thêm cơ hội cho người trẻ. Thế hệ của chúng tôi rồi sẽ đi qua; nhưng nếu những giá trị tốt đẹp ấy vẫn được gìn giữ, tiếp nối và trao lại cho thế hệ sau, đó có lẽ là điều có giá trị và ý nghĩa nhất."
Chủ tịch ACB Trần Hùng Huy bộc bạch: "Mình mong chương trình này không chỉ dừng ở những suất học bổng. Một khó khăn nhất thời không nên trở thành rào cản khiến một người trẻ bỏ lỡ một tương lai tốt đẹp hơn. Và nếu bên cạnh sự hỗ trợ, các bạn còn có thêm một người mentor, một trải nghiệm thực tế hay một cánh cửa được mở ra đúng lúc, thì giá trị ấy có thể đi xa hơn rất nhiều. Hy vọng 20 hay 30 năm nữa, sẽ có những bạn từng nhận được một cơ hội hôm nay quay trở lại và trao một cơ hội tương tự cho một người trẻ khác".
Vòng tròn tri thức và giá trị "Con người là quan trọng nhất", vì thế, sẽ không dừng lại mà tiếp tục kéo dài, nối rộng qua nhiều thế hệ banker và tri thức tương lai.
Ánh Dương