Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn nhấn mạnh năng lượng phải đi trước một bước, tự chủ năng lượng là nền tảng của tự chủ kinh tế. Thứ trưởng đề nghị Diễn đàn tập trung năm nội dung: thể chế; bảo đảm đủ điện năm 2027 - 2028; tự chủ nhiên liệu và dự trữ; dự báo, điều hành dựa trên dữ liệu; chuyển dịch năng lượng gắn với huy động vốn, tiết kiệm năng lượng, tự chủ công nghệ.
Quang cảnh Diễn đàn.
Báo cáo gồm 6 phần: vai trò, thách thức và nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng; chủ trương, chính sách, pháp luật; kết quả thực hiện, tồn tại và thách thức; bức tranh năng lượng và định hướng phát triển; nhiệm vụ, giải pháp; kết luận và kiến nghị. Báo cáo thường niên gắn với từng kỳ Diễn đàn, mỗi năm một thông điệp, xuất bản song ngữ để đến với bạn đọc quốc tế.
Năm phụ lục công bố cùng Báo cáo đi sâu vào từng lĩnh vực. Phụ lục về điện nêu bật kết quả năm 2026 là một kỳ tích của quản trị, điều hành điện lực. Phụ lục về xăng dầu cho thấy nguồn trong nước được huy động ở mức cao, xăng E10 được bán trên toàn quốc từ tháng 6/2026, giúp giảm ước khoảng 2,5 triệu tấn CO2 mỗi năm. Phụ lục về giá điện, giá xăng dầu làm rõ tổ hợp công cụ cắt đỉnh giá, gồm Quỹ bình ổn giá và năm đợt giảm thuế; tháng 3/2026, giá điện hộ gia đình bằng khoảng 45% bình quân thế giới. Phụ lục về tiết kiệm năng lượng xác định đây là nguồn cung rẻ nhất, nhanh nhất cho giai đoạn 2027 - 2030. Phụ lục về bức tranh an ninh năng lượng toàn cầu phân loại 177 nước, trong đó 33 nước khủng hoảng nặng, 69 nước căng thẳng cao.
Báo cáo đề xuất sáu nhóm giải pháp trung, dài hạn: giảm phụ thuộc nhập khẩu; phát triển hạ tầng năng lượng; ứng phó an ninh phi truyền thống; hoàn thiện thể chế; phát triển khoa học công nghệ, nguồn nhân lực; tăng cường hợp tác quốc tế. Phần kiến nghị tập trung vào thể chế năng lượng sơ cấp, cơ chế đặc thù cho dự án cấp bách, nguồn lực dự trữ, cơ cấu nguồn điện, chính sách tài khoá.
Phiên Tọa đàm với chủ đề "An ninh năng lượng: Khơi thông nguồn lực - Nâng cao tự chủ - Tạo động lực tăng trưởng".
Tọa đàm nhìn an ninh năng lượng từ khả năng cung ứng thực tế: điện có đến đúng nơi, đúng lúc; nhiên liệu có được bảo đảm khi thị trường biến động; chi phí có phù hợp với sức cạnh tranh của doanh nghiệp, khả năng chi trả của người dân hay không. Từ đó, các diễn giả đi vào bốn vấn đề cốt lõi:
Thứ nhất là cơ cấu nguồn phải đồng thời đạt bốn mục tiêu đủ, ổn định, giá hợp lý, phát thải thấp; vai trò vận hành của điện khí phải được tính ngay từ đầu vì nó quyết định yêu cầu đầu tư, cách thiết kế hợp đồng.
Thứ hai là thị trường điện tái tạo, nơi doanh nghiệp công nghệ cao cần điện sạch đi cùng chất lượng điện, chi phí dự báo được; kinh nghiệm quốc tế cho thấy mở rộng giao dịch phải gắn với khả năng tiếp nhận của lưới, phân bổ công bằng chi phí chung.
Thứ ba là tự chủ công nghệ và nhân lực, chọn những khâu có thể phát triển từ năng lực hiện có.
Thứ tư là tiết kiệm năng lượng như một nguồn năng lượng, cùng câu hỏi về trách nhiệm khi dự án chậm tiến độ hoặc nhu cầu tăng vượt dự báo.
Tiếp thu ý kiến tại Diễn đàn, Bộ Công Thương sẽ tập trung vào năm nhóm nội dung: Một là, hoàn thiện thể chế; Hai là, bảo đảm đủ điện cho năm 2027, năm 2028 và giai đoạn đến năm 2030; Ba là, nâng cao năng lực tự chủ nguồn cung nhiên liệu; Bốn là, điều hành dựa trên dữ liệu; Năm là, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng gắn với tiết kiệm năng lượng và tự chủ công nghệ.
PV