Tuy nhiên, các bác sĩ nhãn khoa cho biết độ cận tăng nhanh và liên tục ở trẻ không đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ hay bất tiện trong sinh hoạt, mà có thể kéo theo những thay đổi thực sự bên trong cấu trúc mắt, ảnh hưởng đến sức khỏe thị giác lâu dài.
Hiểu lầm phổ biến: Trẻ tăng độ cận cứ thay kính là xong
Nhiều phụ huynh cho rằng chỉ cần đưa con đi đo mắt và cắt kính mới mỗi khi trẻ nhìn mờ là đã giải quyết được vấn đề. Trên thực tế, kính gọng đơn tròng thông thường chỉ giúp điều chỉnh tạm thời để trẻ nhìn rõ hơn, chứ không làm chậm tốc độ tăng độ cận.
Minh họa mắt cận thị và mắt thường
Cận thị thường xảy ra khi trục nhãn cầu dài ra bất thường, khiến ảnh hội tụ trước võng mạc thay vì đúng trên võng mạc. Ở trẻ trong độ tuổi đi học, khi mắt vẫn đang trong giai đoạn phát triển, trục nhãn cầu có thể tiếp tục dài ra, khiến độ cận có thể tăng lên theo thời gian. Vì vậy, việc đeo kính đúng số giúp trẻ nhìn rõ nhưng không đồng nghĩa với việc cận thị sẽ ngừng tiến triển.
Nguy cơ tiềm ẩn khi cận thị tiến triển nặng
Khi trục nhãn cầu kéo dài quá mức, các lớp mô ở đáy mắt - bao gồm võng mạc và hắc mạc - cũng có xu hướng bị kéo giãn theo. Về lâu dài, người có độ cận nặng (thường trên 6 đi-ốp) đối diện với nguy cơ mắc các bệnh lý tại mắt cao hơn so với người không cận thị hoặc có độ cận nhẹ, như:
- Thoái hóa hoặc bong võng mạc
- Glôcôm
- Đục thủy tinh thể xuất hiện sớm
- Thoái hóa hoàng điểm do cận thị
Các chuyên gia nhãn khoa tại Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản cho biết: "Độ cận càng cao, nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm tại mắt sau này càng lớn, có thể ảnh hưởng tới thị lực lâu dài. Những bệnh lý này thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Trẻ vẫn sinh hoạt, học tập bình thường sau khi đeo kính đúng số, khiến nhiều gia đình dễ chủ quan dù nguy cơ tiềm ẩn vẫn tồn tại."
Các phương pháp kiểm soát tiến triển cận thị hiện nay
Ở giai đoạn trẻ phát triển, đặc biệt từ 6 đến 13 tuổi, cận thị có thể tiến triển nhanh và độ cận có thể tăng đáng kể qua từng năm. Hiện có một số phương pháp được các bác sĩ nhãn khoa tại Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản áp dụng để hỗ trợ làm chậm tốc độ này:
Kính áp tròng Ortho-K: Kính áp tròng cứng đeo ban đêm, giúp định hình tạm thời giác mạc để trẻ nhìn rõ vào ban ngày mà không cần đeo kính, đồng thời hỗ trợ kiểm soát tốc độ tăng độ.
Kính Ortho-K được chứng minh có hiệu quả trong kiểm soát tiến triển cận thị
Kính gọng kiểm soát cận thị: Khác với kính đơn tròng thông thường, loại kính này được thiết kế để vừa điều chỉnh thị lực vừa làm chậm tốc độ dài ra của trục nhãn cầu.
Atropine nồng độ thấp: Thuốc nhỏ mắt dùng hằng ngày theo chỉ định của bác sĩ, giúp làm chậm quá trình dài ra của trục nhãn cầu. Đây là một trong những phương pháp kiểm soát cận thị được ứng dụng phổ biến nhất hiện nay.
Điều chỉnh thói quen sinh hoạt: Tăng thời gian hoạt động ngoài trời và giảm thời gian nhìn gần liên tục cũng được khuyến khích như các yếu tố hỗ trợ, dù thường cần kết hợp cùng các phương pháp y khoa để đạt hiệu quả rõ rệt.
Việc lựa chọn phương pháp phù hợp cần dựa trên đánh giá cụ thể của bác sĩ về tình trạng mắt, tốc độ tiến triển và độ tuổi của từng trẻ.
Khám kỹ, theo dõi sát - yếu tố quyết định hiệu quả kiểm soát
Để xác định phương pháp kiểm soát phù hợp, tại Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản, trẻ được khám kỹ lưỡng theo chuẩn Nhật Bản, không chỉ đo thị lực mà còn đánh giá thêm các chỉ số như chiều dài trục nhãn cầu và cấu trúc giác mạc. Từ kết quả này, bác sĩ tư vấn phương pháp phù hợp với thể trạng và tốc độ tiến triển riêng của từng trẻ, thay vì áp dụng một phác đồ chung cho mọi trường hợp. Sau đó, trẻ tiếp tục được theo dõi qua các mốc tái khám khoa học để bác sĩ đánh giá hiệu quả phương pháp đang áp dụng và điều chỉnh kịp thời nếu tốc độ tăng độ không như dự kiến.
Trẻ cần được thăm khám chuyên sâu trước khi tư vấn phương pháp kiểm soát cận thị phù hợp
"Với mỗi trẻ, chúng tôi cần có đủ dữ liệu về tình trạng mắt để tư vấn được phương pháp phù hợp. Và quá trình đó không dừng lại sau một lần khám, mà cần được theo dõi liên tục để biết phương pháp đang áp dụng có thực sự hiệu quả với con hay không", TS.BS Vũ Anh Tuấn - Giám đốc chuyên môn Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản chia sẻ.
Kiểm soát cận thị không nhằm "chữa khỏi" cận thị, mà hướng tới làm chậm quá trình tiến triển và giảm nguy cơ trẻ bị cận thị cao về sau. Với trẻ đang trong giai đoạn phát triển, phát hiện sớm cận thị, lựa chọn phương pháp phù hợp và theo dõi định kỳ là cơ sở để cha mẹ chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe mắt lâu dài của con trẻ.
Liên hệ Bệnh viện mắt Quốc tế Nhật Bản
Hotline: 0902 24 22 91 – 024 3715 3666.
Địa chỉ: Số 32 Phó Đức Chính – Ba Đình – Hà Nội.
Website: https://jieh.vn