Chính phủ đã ban hành Nghị định số 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026, quy định chi tiết Nghị quyết số 43/2026/QH16 của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.
Nghị định có hiệu lực từ ngày 29/10/2026 và được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Theo đó, chính sách giảm thuế tập trung vào nhóm cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh và doanh nghiệp có quy mô doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng, nhằm hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Hình minh họa do AI tạo
Cá nhân, hộ kinh doanh được giảm 30% thuế thu nhập cá nhân
Theo Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh với doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp trong kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Đối tượng áp dụng bao gồm cá nhân kinh doanh, cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh hoặc người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm đại diện hộ kinh doanh.
Đáng chú ý, số thuế được giảm được xác định trên toàn bộ số thuế thu nhập cá nhân phải nộp phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế.
Chẳng hạn, một cá nhân kinh doanh đáp ứng điều kiện về doanh thu, có số thuế thu nhập cá nhân phải nộp trong năm 2026 là 100 triệu đồng. Theo mức giảm 30%, số thuế được giảm tương ứng là 30 triệu đồng và số thuế còn phải nộp là 70 triệu đồng.
Tuy nhiên, mức giảm này được tính trên số thuế thu nhập cá nhân phải nộp, không phải giảm trực tiếp 30% doanh thu hoặc thu nhập của cá nhân kinh doanh.
Về thủ tục, cá nhân kinh doanh dự kiến doanh thu năm 2026 hoặc 2027 không quá 10 tỷ đồng được kê khai giảm thuế theo Mẫu số 01 tại phụ lục nghị định và nộp cùng hồ sơ khai thuế quý, 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm hoặc năm.
Đối với trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế cho cá nhân kinh doanh, việc giảm thuế được thực hiện theo quy định và kê khai theo Mẫu số 02 kèm theo nghị định.
Doanh nghiệp doanh thu không quá 10 tỷ đồng cũng được giảm 30% thuế
Bên cạnh cá nhân kinh doanh, Điều 3 Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.
Đối tượng được hưởng chính sách gồm doanh nghiệp thành lập theo pháp luật Việt Nam; hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; đơn vị sự nghiệp và các tổ chức khác có hoạt động sản xuất, kinh doanh phát sinh thu nhập theo quy định.
Số thuế được giảm được tính trên số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và 2027.
Đối với doanh nghiệp đang được hưởng các chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp khác, mức giảm 30% được tính trên số thuế phải nộp sau khi đã trừ các ưu đãi thuế theo quy định.
Chẳng hạn, một doanh nghiệp đủ điều kiện có số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong năm là 200 triệu đồng sau khi tính các ưu đãi thuế khác, nếu có, thì số thuế được giảm theo chính sách này là 60 triệu đồng.
Như vậy, doanh nghiệp còn phải nộp 140 triệu đồng.
Đáng chú ý, doanh thu làm căn cứ xác định điều kiện giảm thuế không chỉ bao gồm doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ mà còn tính cả doanh thu từ hoạt động tài chính và thu nhập khác theo quy định.
Trường hợp doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh, doanh thu để xét điều kiện giảm thuế bao gồm cả doanh thu của các đơn vị này thể hiện trên báo cáo tài chính tổng hợp năm.
Nghị định cũng quy định không áp dụng chính sách giảm thuế đối với doanh nghiệp hình thành từ việc chia, tách sau ngày Nghị quyết 43/2026/QH16 có hiệu lực nếu tổng doanh thu hằng năm của các doanh nghiệp sau chia, tách vượt 10 tỷ đồng.
Doanh thu vượt 10 tỷ đồng phải nộp bổ sung số thuế đã giảm
Một nội dung quan trọng tại Nghị định 398 là cách xử lý khi doanh thu thực tế vượt ngưỡng được hưởng ưu đãi.
Đối với cá nhân kinh doanh, trường hợp dự kiến doanh thu không quá 10 tỷ đồng và đã kê khai giảm thuế, nhưng tổng doanh thu thực tế trong năm vượt 10 tỷ đồng thì không còn thuộc diện được giảm 30% thuế thu nhập cá nhân.
Khi đó, cá nhân phải kê khai điều chỉnh, nộp bổ sung số thuế đã được giảm theo Mẫu số 03 tại phụ lục nghị định.
Việc kê khai được thực hiện cùng hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế từ đầu năm vượt 10 tỷ đồng.
Đáng chú ý, số thuế thu nhập cá nhân phải nộp bổ sung do xác định lại điều kiện giảm thuế không bị tính tiền chậm nộp cho đến thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế vượt ngưỡng theo quy định.
Đối với doanh nghiệp, trường hợp tổng doanh thu thực tế trong kỳ tính thuế vượt 10 tỷ đồng thì phải kê khai và nộp đủ số thuế thu nhập doanh nghiệp còn thiếu. Việc xử lý tiền chậm nộp thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Ngoài ra, đối với cá nhân kinh doanh đã kê khai thuế nhưng chưa kê khai khoản giảm thuế, nghị định cho phép khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ hoặc xác định số thuế được giảm khi quyết toán thuế năm.
Trường hợp cá nhân kinh doanh nộp thuế theo thuế suất trên doanh thu và phát sinh số thuế nộp thừa, việc bù trừ, hoàn trả hoặc hoàn trả kiêm bù trừ được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Đối với doanh nghiệp, nếu dự kiến doanh thu trong kỳ tính thuế không quá 10 tỷ đồng thì được tự xác định số thuế giảm khi tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp hằng quý.
Nghị định 398/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 29/10/2026 và áp dụng cho hai kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Hoàng An