Từ tầm soát bệnh, phân tầng nguy cơ đến kết nối điều trị và theo dõi sau khám, mô hình đang hướng đến một mục tiêu xuyên suốt: mỗi người dân đều được tiếp cận dịch vụ y tế thuận tiện, được quản lý sức khỏe liên tục và không bị bỏ lại phía sau. Xung quanh định hướng này, BSCKII Trần Văn Khanh, Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh, đã chia sẻ về những nỗ lực đổi mới tư duy, cách làm và trách nhiệm của bệnh viện trong hành trình chăm sóc sức khỏe bền vững cho cộng đồng.
PV: Thưa Bác sĩ, xuất phát từ trăn trở nào Bệnh viện Lê Văn Thịnh quyết định bố trí riêng một khu vực chuyên biệt để khám sức khỏe miễn phí cho người dân? Bệnh viện đã chuẩn bị những gì về nhân lực và trang thiết bị cho khu vực này?
BSCKII Trần Văn Khanh: Điều chúng tôi trăn trở nhất là làm sao chủ trương chăm sóc sức khỏe toàn dân thực sự đi vào cuộc sống, để người dân được hưởng lợi một cách thuận tiện và thiết thực nhất.
Tinh thần của Nghị quyết 72 đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy chủ yếu tập trung chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm, quản lý sức khỏe liên tục và chăm sóc sức khỏe suốt đời. Đây là sự thay đổi rất quan trọng trong tư duy y tế, bởi nếu chỉ chờ người dân có bệnh mới đến bệnh viện thì nhiều bệnh lý đã bước vào giai đoạn muộn, việc điều trị sẽ khó khăn và tốn kém hơn.
Từ đó, Bệnh viện Lê Văn Thịnh bố trí một khu khám sức khỏe riêng, có quy trình và nhân sự riêng, nhằm hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động khám chữa bệnh thường quy, đồng thời tạo thuận lợi tối đa cho người dân.
Bệnh viện huy động đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên thuộc các chuyên khoa cần thiết; bố trí hệ thống xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và các phương tiện tầm soát phù hợp. Đặc biệt, chúng tôi đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, định danh và số hóa dữ liệu để kết quả khám không chỉ phục vụ cho một lần khám mà từng bước trở thành dữ liệu nền tảng cho việc quản lý sức khỏe lâu dài của người dân.
PV: Người dân khi đến khu khám miễn phí này sẽ được trải nghiệm quy trình khám ra sao? Có điểm gì khác biệt hoặc ưu tiên đặc biệt so với khu khám thông thường không, thưa Bác sĩ?
BSCKII Trần Văn Khanh: Mục tiêu của chúng tôi là xây dựng một quy trình đơn giản, nhanh, thuận tiện nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu chuyên môn. Người dân được tiếp nhận, xác thực thông tin, đánh giá các yếu tố nguy cơ, khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm, cận lâm sàng theo chương trình. Sau đó, kết quả được tổng hợp để bác sĩ tư vấn tình trạng sức khỏe cũng như hướng xử trí tiếp theo.
Điểm khác biệt quan trọng là đây không đơn thuần là một lần "khám để biết mình có bệnh hay không", mà hướng đến cả một chuỗi tầm soát nguy cơ – phát hiện sớm – phân tầng sức khỏe – tư vấn – kết nối quản lý sau khám.
Người có nguy cơ cao sẽ được hướng dẫn cụ thể, thay vì phải tự tìm kiếm nơi khám tiếp theo. Chúng tôi muốn sau khi bước ra khỏi bệnh viện, người dân không chỉ cầm trên tay một kết quả xét nghiệm mà còn hiểu được sức khỏe của mình đang ở đâu, nguy cơ nào cần lưu ý và cần làm gì tiếp theo.
PV: Đối với các trường hợp qua khám tầm soát phát hiện có bệnh lý nặng hoặc mạn tính, bệnh viện có hướng hỗ trợ, theo dõi và điều trị tiếp theo cho người dân như thế nào?
BSCKII Trần Văn Khanh: Đây chính là khâu chúng tôi đặc biệt quan tâm. Khám mà không quản lý sau khám thì hiệu quả của chương trình sẽ chưa trọn vẹn.
Khi phát hiện bất thường, người dân được phân tầng theo mức độ. Trường hợp cần can thiệp cấp thiết sẽ được chuyển ngay đến chuyên khoa phù hợp. Với những trường hợp mắc bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh thận… người dân sẽ được tư vấn và kết nối với cơ sở y tế phù hợp để tiếp tục quản lý, điều trị.
Bệnh viện sẽ phối hợp với y tế cơ sở để hướng tới một chu trình khép kín: phát hiện – chẩn đoán – điều trị – theo dõi – tái khám. Đồng thời, chúng tôi tận dụng dữ liệu sức khỏe điện tử để hạn chế tình trạng người dân "khám xong rồi để đó".
Chúng tôi quan niệm rằng một chương trình chăm sóc sức khỏe chỉ thật sự có ý nghĩa khi người dân được đồng hành cả trước, trong và sau quá trình khám.
PV: Song song với khu khám tại chỗ, đội khám lưu động tại 6 phường/xã được giao sẽ vận hành như thế nào? Bác sĩ có thể chia sẻ cụ thể hơn về cách thức tiếp cận người dân tại địa phương?
BSCKII Trần Văn Khanh: Chúng tôi xác định bệnh viện không thể chỉ ngồi chờ người dân đến, mà phải đưa dịch vụ y tế đến gần dân hơn.
Đối với 6 phường/xã được phân công, bệnh viện phối hợp với chính quyền địa phương và trạm y tế xây dựng lịch khám cụ thể theo từng địa bàn. Địa phương hỗ trợ rà soát đối tượng, thông báo thời gian, địa điểm và tổ chức người dân đến khám theo từng khung giờ, tránh tình trạng tập trung quá đông.
Bệnh viện chịu trách nhiệm về chuyên môn, nhân lực, trang thiết bị và quy trình khám. Những trường hợp cần kiểm tra chuyên sâu hơn sẽ được hướng dẫn hoặc kết nối về Bệnh viện Lê Văn Thịnh.
Như vậy, chính quyền địa phương, y tế cơ sở và bệnh viện cùng tham gia, cùng phối hợp và cùng chịu trách nhiệm đối với sức khỏe người dân.
PV: Những nhóm đối tượng nào tại các phường/xã sẽ được đội lưu động tập trung hỗ trợ hàng đầu?
BSCKII Trần Văn Khanh: Quan điểm của chúng tôi là chăm sóc sức khỏe toàn dân nhưng phải ưu tiên đúng những người cần được hỗ trợ nhiều nhất.
Trước hết là người cao tuổi, người có bệnh nền, người thuộc gia đình chính sách, người có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật và những người ít có điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế.
Bên cạnh đó, những người có yếu tố nguy cơ cao về tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh thận, ung thư và các bệnh không lây nhiễm phổ biến cũng cần được chú trọng.
Mục tiêu là không để một người dân nào vì khó khăn về đi lại, kinh tế hoặc thiếu thông tin mà bỏ lỡ cơ hội phát hiện bệnh sớm.
PV: Việc đưa thiết bị y tế và đội ngũ bác sĩ về tận địa bàn cơ sở chắc chắn gặp không ít áp lực. Bệnh viện có giải pháp gì để bảo đảm chất lượng khám lưu động tương đương tại bệnh viện?
BSCKII Trần Văn Khanh: Đưa bác sĩ và thiết bị ra cộng đồng không có nghĩa là hạ thấp tiêu chuẩn chuyên môn. Chúng tôi yêu cầu hoạt động khám lưu động phải tuân thủ đầy đủ quy trình chuyên môn, kiểm soát chất lượng, an toàn người bệnh và bảo mật dữ liệu.
Bệnh viện bố trí nhân sự có năng lực, phân công rõ trách nhiệm từng vị trí; chuẩn hóa danh mục trang thiết bị, thuốc và phương tiện cấp cứu cần thiết. Các trường hợp vượt khả năng của điểm khám lưu động phải được hội chẩn, chuyển về bệnh viện hoặc cơ sở y tế phù hợp.
Chúng tôi xác định rất rõ: khám ở đâu thì người dân cũng phải được tôn trọng và được bảo đảm chất lượng chuyên môn.
Đó cũng là yêu cầu về công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế. Người dân ở cơ sở hay người dân đến bệnh viện đều phải được chăm sóc với tinh thần trách nhiệm như nhau.
PV: Chương trình khám cho học sinh, sinh viên có những điểm trọng tâm nào khác biệt so với khám cho người lớn, thưa Bác sĩ?
BSCKII Trần Văn Khanh: Với học sinh, sinh viên, trọng tâm không chỉ là phát hiện bệnh mà còn là phát hiện sớm những vấn đề có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển thể chất, tinh thần và học tập.
Ngoài khám tổng quát, chúng tôi đặc biệt lưu ý đến thị lực và tật khúc xạ; răng hàm mặt; dinh dưỡng, tình trạng thừa cân – béo phì hoặc suy dinh dưỡng; tư thế, cong vẹo cột sống; sức khỏe tâm lý – tinh thần và những yếu tố nguy cơ phù hợp với từng nhóm tuổi.
Ở lứa tuổi học sinh, một vấn đề sức khỏe được phát hiện sớm có thể giúp thay đổi cả quá trình phát triển sau này. Vì vậy, thông qua khám sức khỏe, chúng tôi mong muốn góp phần hình thành cho các em thói quen chăm sóc sức khỏe chủ động ngay từ khi còn trẻ.
PV: Bệnh viện kết nối với các trường học và phụ huynh ra sao để dữ liệu sức khỏe của các em được theo dõi liên tục, tránh việc "khám xong rồi để đó"?
BSCKII Trần Văn Khanh: Muốn làm được điều này phải có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường, y tế cơ sở và bệnh viện.
Kết quả khám cần được số hóa và cập nhật theo đúng quy định. Trường hợp phát hiện bất thường phải được thông tin, tư vấn cho phụ huynh và nhà trường trong phạm vi phù hợp, đồng thời hướng dẫn nơi khám chuyên khoa hoặc điều trị tiếp theo.
Về lâu dài, chúng tôi mong muốn dữ liệu sức khỏe của mỗi em được kết nối và cập nhật liên tục. Sau mỗi năm, chúng ta có thể theo dõi sự thay đổi về thể lực, dinh dưỡng, thị lực và những vấn đề sức khỏe quan trọng khác.
Khi đó, khám sức khỏe học đường không còn là một hoạt động mang tính thời điểm mà trở thành một quá trình theo dõi sức khỏe lâu dài.
PV: Thông qua chuỗi hoạt động khám sức khỏe diện rộng này, Bệnh viện Lê Văn Thịnh mong muốn gửi gắm thông điệp gì đến cộng đồng về việc chăm sóc sức khỏe chủ động?
BSCKII Trần Văn Khanh: Thông điệp chúng tôi muốn gửi đến người dân rất đơn giản: "Đừng đợi có bệnh mới đi khám."
Nhiều bệnh không lây nhiễm diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Một người có thể bị tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh thận hoặc có nguy cơ mắc một số bệnh lý nghiêm trọng nhưng hoàn toàn chưa có triệu chứng rõ ràng.
Phát hiện sớm giúp người bệnh có cơ hội điều trị kịp thời, giảm biến chứng, giảm chi phí và duy trì chất lượng cuộc sống tốt hơn.
Nghị quyết 72 tạo ra một động lực rất lớn để chúng ta chuyển từ "chữa bệnh" sang "chăm sóc sức khỏe", từ thụ động sang chủ động và từ chăm sóc từng đợt bệnh sang quản lý sức khỏe lâu dài.
Đây không chỉ là sự thay đổi về phương thức cung cấp dịch vụ y tế mà còn là sự thay đổi về nhận thức của cả hệ thống và cộng đồng.
PV: Để duy trì và mở rộng các mô hình ý nghĩa này một cách bền vững trong tương lai, Bệnh viện có kế hoạch hay đề xuất gì về sự đồng hành của các cơ quan, ban ngành và xã hội?
BSCKII Trần Văn Khanh: Một chương trình quy mô lớn không thể chỉ dựa vào nỗ lực của riêng ngành y tế hay một bệnh viện.
Chúng tôi mong tiếp tục nhận được sự chỉ đạo của Thành phố, Sở Y tế; sự phối hợp của chính quyền địa phương, y tế cơ sở, ngành giáo dục, các sở, ngành và các tổ chức xã hội.
Đặc biệt, cần xây dựng cơ chế phối hợp và chia sẻ dữ liệu đồng bộ, chuẩn hóa quy trình, bảo đảm nguồn lực và phát huy chuyển đổi số để giảm nhân lực thủ công. Bệnh viện cũng mong muốn huy động nguồn lực xã hội một cách minh bạch, đúng quy định để hỗ trợ thêm cho những nhóm yếu thế và các hoạt động tầm soát có giá trị.
Với Bệnh viện Lê Văn Thịnh, đây không phải một phong trào ngắn hạn. Trách nhiệm trước hết và trên hết của chúng tôi là sức khỏe người dân.
Bệnh viện sẽ thực hiện nhiệm vụ được Thành phố và Sở Y tế giao với tinh thần trách nhiệm cao nhất, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để mỗi người dân sau khi được khám đều biết tình trạng sức khỏe của mình, biết mình cần làm gì tiếp theo và khi cần điều trị thì được kết nối vào hệ thống y tế, không bị bỏ lại phía sau.
Đó cũng chính là cách chúng tôi cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 72: chăm sóc sức khỏe toàn dân, công bằng trong tiếp cận, phòng bệnh từ sớm, quản lý sức khỏe liên tục và lấy người dân làm trung tâm.
PV: Xin cảm ơn BSCKII Trần Văn Khanh về cuộc trò chuyện ý nghĩa này!
Tấn Tài ( thực hiện)