Người lao động tìm hiểu thông tin việc làm và chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại một ngày hội việc làm. (Ảnh minh họa)
Việc tăng lương tối thiểu vùng không chỉ tác động đến thu nhập của người lao động mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều chính sách an sinh đang được áp dụng, trong đó có bảo hiểm thất nghiệp. Theo dự thảo Nghị định điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng, từ ngày 1/1/2027, mức lương tối thiểu tháng dự kiến được nâng lên 5,7 triệu đồng đối với vùng I; 5,08 triệu đồng đối với vùng II; 4,45 triệu đồng đối với vùng III và 4,04 triệu đồng đối với vùng IV. So với mức hiện hành, tiền lương tối thiểu của các vùng sẽ tăng từ 310.000 đồng đến 390.000 đồng/tháng, tương ứng mức tăng bình quân khoảng 7,8%.
Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp dự kiến tăng theo lương tối thiểu
Theo Luật Việc làm năm 2025, tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm thất nghiệp của người lao động trong doanh nghiệp không vượt quá 20 lần mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng. Vì vậy, khi lương tối thiểu vùng được điều chỉnh, trần tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm thất nghiệp cũng tăng theo.
Nếu dự thảo được thông qua, tại vùng I, mức tiền lương tối đa dùng để tính đóng bảo hiểm thất nghiệp sẽ là 114 triệu đồng/tháng. Với tỷ lệ đóng bằng 1% tiền lương, số tiền người lao động đóng vào Quỹ bảo hiểm thất nghiệp tối đa có thể lên tới 1,14 triệu đồng mỗi tháng.
Không chỉ mức đóng, trần hưởng trợ cấp thất nghiệp cũng được điều chỉnh. Theo quy định hiện hành, mức trợ cấp thất nghiệp tối đa không vượt quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng tại tháng cuối cùng trước khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động.
Theo phương án điều chỉnh, người lao động thuộc vùng I có thể được hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa 28,5 triệu đồng/tháng. Mức tương ứng của vùng II là 25,4 triệu đồng/tháng; vùng III là 22,25 triệu đồng/tháng và vùng IV là 20,2 triệu đồng/tháng. Đồng thời, mức tiền lương tối đa làm căn cứ đóng bảo hiểm thất nghiệp cũng tăng lên 114 triệu đồng tại vùng I; 101,6 triệu đồng tại vùng II; 89 triệu đồng tại vùng III và 80,8 triệu đồng tại vùng IV.
Việc điều chỉnh lương tối thiểu vùng không chỉ tác động đến chính sách bảo hiểm thất nghiệp mà còn kéo theo thay đổi ở nhiều chế độ tiền lương khác.
Theo Bộ luật Lao động, nếu người lao động phải ngừng việc do nguyên nhân khách quan, thiên tai, hỏa hoạn hoặc vì lý do kinh tế, tiền lương ngừng việc do hai bên thỏa thuận nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. Vì vậy, khi mức lương tối thiểu được điều chỉnh, tiền lương ngừng việc tối thiểu cũng sẽ tăng tương ứng.
Đối với trường hợp doanh nghiệp điều chuyển người lao động sang công việc khác so với hợp đồng lao động, tiền lương của công việc mới phải đạt ít nhất 85% mức lương của công việc cũ, đồng thời không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. Nếu dự thảo được thông qua, mức sàn này sẽ lần lượt là 5,7 triệu đồng tại vùng I; 5,08 triệu đồng tại vùng II; 4,45 triệu đồng tại vùng III và 4,04 triệu đồng tại vùng IV.
Lương tối thiểu vùng hiện là căn cứ để doanh nghiệp và người lao động thỏa thuận mức lương đối với công việc giản đơn trong điều kiện lao động bình thường. Quy định được áp dụng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động tại doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, cá nhân có thuê mướn lao động cũng như các tổ chức, đơn vị sử dụng lao động theo quy định của pháp luật.
Nếu được Chính phủ thông qua, việc điều chỉnh lương tối thiểu vùng từ ngày 1/1/2027 sẽ không chỉ góp phần cải thiện thu nhập của người lao động mà còn nâng mức bảo đảm của chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Đây cũng là cơ sở để điều chỉnh nhiều chế độ liên quan, góp phần bảo đảm quyền lợi của người lao động phù hợp với biến động của thị trường lao động và mức sống trong giai đoạn mới.
Đoàn Văn