Thông tư mới có hiệu lực từ 3/2: Nhà đầu tư nước ngoài giao dịch thuận tiện hơn, đảm bảo kế hoạch nâng hạng FTSE
Thông tư có hiệu lực từ ngày 3/2/2026 và được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam đáp ứng các tiêu chí của FTSE Russell, qua đó đảm bảo lộ trình nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi vào tháng 9/2026, đồng thời tăng tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong các rổ chỉ số quốc tế.
Được đặt lệnh qua môi giới toàn cầu
Theo quy định mới, nhà đầu tư nước ngoài có thể sử dụng các tổ chức môi giới quốc tế để chuyển lệnh vào thị trường Việt Nam mà không cần ký hợp đồng và mở tài khoản giao dịch riêng tại từng công ty chứng khoán nội địa.
Cách làm này giúp các quỹ đầu tư lớn tiết kiệm thời gian, giảm thủ tục hành chính và chi phí vận hành, tương tự mô hình giao dịch tại nhiều thị trường quốc tế.
Tuy vậy, nhà đầu tư vẫn phải đăng ký mã số giao dịch và mở tài khoản lưu ký chứng khoán tại Việt Nam. Tiền và chứng khoán sau khi thanh toán sẽ được phân bổ về tài khoản lưu ký như thông lệ. Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm của tổ chức môi giới nước ngoài và công ty chứng khoán trong nước về kiểm soát lệnh, quản lý dữ liệu và nhận diện khách hàng.
Siết vi phạm thanh toán nhưng không công bố ra thị trường
Với các giao dịch không thanh toán đúng hạn (NPF), thay vì công bố thông tin ra thị trường như trước, công ty chứng khoán chỉ cần báo cáo trực tiếp cho Ủy ban Chứng khoán, VSDC và Sở Giao dịch.
Nhà đầu tư vi phạm sẽ bị tạm ngừng giao dịch: 7 ngày giao dịch nếu vi phạm lần đầu, 180 ngày nếu tái phạm nhiều lần trong 30 ngày
Trong thời gian này, nhà đầu tư phải có đủ tiền trong tài khoản lưu ký trước khi đặt lệnh mua.
Gỡ vướng danh mục cổ phiếu
Thông tư cũng bỏ giới hạn danh mục cổ phiếu được phép giao dịch NPF. Trước đây, một số cổ phiếu của công ty chứng khoán hoặc doanh nghiệp liên quan bị hạn chế, gây khó khăn cho các quỹ ETF khi mô phỏng chỉ số.
Quy định mới cho phép xử lý linh hoạt hơn thông qua cơ chế chuyển quyền sở hữu sang tài khoản tự doanh của công ty chứng khoán khác, giúp tránh vi phạm các quy định về sở hữu chéo và mua lại cổ phiếu.
Công ty quản lý quỹ ngoại được mở 2 tài khoản
Một điểm mới khác là công ty quản lý quỹ đầu tư nước ngoài được mở hai tài khoản giao dịch riêng biệt: một cho hoạt động của chính công ty và một cho hoạt động quản lý tài sản khách hàng. Điều này phù hợp với quy định cấp hai mã số giao dịch theo Nghị định 245/2025.
Kỳ vọng hút thêm dòng vốn ETF
Trước đó, Công ty Chứng khoán MBS mô phỏng rằng nếu được nâng hạng, khoảng 30 cổ phiếu Việt Nam có thể được đưa vào rổ FTSE Emerging All-Cap trong kỳ rà soát tháng 9/2026.
Các mã được chọn phải đáp ứng tiêu chí vốn hóa tối thiểu 165 triệu USD, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) trên 10%, còn “room” cho nhà đầu tư nước ngoài và có thanh khoản cao.
Nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn được dự báo có thể thu hút dòng tiền hàng chục triệu USD mỗi mã từ các quỹ ETF, tạo lực đỡ đáng kể cho thị trường.
Tuy nhiên, theo ước tính của MBS, tỷ trọng Việt Nam trong các bộ chỉ số FTSE sau nâng hạng vẫn còn khiêm tốn, như FTSE Emerging All Cap khoảng 0,34% hay FTSE Emerging Index khoảng 0,22%. Dù vậy, đây được xem là bước tiến quan trọng để thu hút vốn ngoại dài hạn và nâng vị thế thị trường chứng khoán Việt Nam trên bản đồ quốc tế.
Anh Mai