Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường. Ảnh: UBND TP.HCM
Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt gồm 9 chương, 46 điều, nhằm tạo khung pháp lý đặc thù để TP.HCM phát triển thành đô thị tầm quốc tế.
Dự thảo tập trung vào 4 nhóm chính sách trọng tâm:
- Tổ chức chính quyền và phân quyền, phân cấp.
- Quy hoạch, xây dựng và phát triển đô thị.
- Phát triển kinh tế - xã hội, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
- Liên kết vùng và bảo vệ môi trường.
Lần đầu đề xuất mô hình “Vùng Đô thị đặc biệt”
Một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo là khái niệm “Vùng Đô thị đặc biệt”, bao gồm TP.HCM và các tỉnh, thành có địa giới hành chính liền kề. Đây là lần đầu tiên pháp luật đề xuất mô hình liên kết vùng với các nguyên tắc đồng thuận, công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa các địa phương.
Theo dự thảo, TP.HCM được xác định là đô thị đa cực, đa trung tâm, giữ vai trò đầu tàu tăng trưởng, trung tâm đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế của cả nước.
Đề nghị quy hoạch đồng bộ, gắn với phát triển bền vững
Tại hội nghị, các đại biểu tập trung góp ý về quy hoạch và hạ tầng, hai lĩnh vực được xem là then chốt để tháo gỡ các điểm nghẽn liên kết vùng.
Về quy hoạch, nhiều địa phương cho rằng cần bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất giữa TP.HCM và các tỉnh lân cận. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Trúc Sơn đề xuất quy hoạch vùng cần định hướng rõ không gian phát triển, khai thác hiệu quả tiềm năng về kinh tế biển, logistics, du lịch sinh thái và nông nghiệp công nghệ cao.
Bên cạnh đó, quy hoạch cần tích hợp các yếu tố phát triển xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu, nhất là đối với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang chịu tác động ngày càng rõ nét từ nước biển dâng, xâm nhập mặn và sụt lún đất.
Các đại biểu nhận định việc thiếu đồng bộ trong quy hoạch thời gian qua đã khiến nhiều dự án liên vùng triển khai chậm, ảnh hưởng đến hiệu quả phát triển chung.
.png)
Ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông kết nối vùng
Vấn đề hạ tầng nhận được nhiều ý kiến đóng góp nhất tại hội nghị. Các địa phương thống nhất đề xuất ưu tiên nguồn lực từ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương và các nguồn vốn xã hội hóa để đầu tư hạ tầng giao thông liên kết vùng.
Các công trình trọng điểm như Vành đai 3, Vành đai 4, đường ven biển, cao tốc, đường sắt đô thị, hệ thống cảng biển và logistics được xác định là những dự án có vai trò quan trọng trong việc tăng cường kết nối và nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn vùng.
Theo các đại biểu, việc hoàn thiện hệ thống hạ tầng sẽ giúp TP.HCM chuyển từ vai trò trung tâm giao thông theo hướng xuyên tâm sang hạt nhân kết nối của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Đề xuất thành lập Quỹ Phát triển hạ tầng vùng
Một đề xuất nhận được nhiều sự đồng thuận là thành lập Quỹ Phát triển hạ tầng vùng Đô thị đặc biệt.
Theo đề xuất, quỹ hoạt động ngoài ngân sách nhà nước, được hình thành từ nguồn ngân sách Trung ương, địa phương, hỗ trợ quốc tế, tài trợ và các nguồn hợp pháp khác.
Nguồn vốn của quỹ sẽ ưu tiên cho các dự án giao thông trọng điểm, xử lý ô nhiễm môi trường, thoát nước, cấp nước sạch, ứng phó thiên tai và kiểm soát dịch bệnh có tính chất liên vùng.
Các đại biểu cho rằng cơ chế này sẽ tạo điều kiện để địa phương có thể tham gia đầu tư vào các dự án nằm ngoài địa giới hành chính của mình, góp phần khắc phục những hạn chế trong đầu tư hạ tầng liên vùng hiện nay.
Tăng cường phối hợp về môi trường, dữ liệu và nguồn nhân lực
Ngoài giao thông, dự thảo luật cũng quy định cơ chế phối hợp trong bảo vệ môi trường liên vùng. TP.HCM sẽ giữ vai trò điều phối, chia sẻ dữ liệu quan trắc và phối hợp quản lý chất lượng không khí, nguồn nước, chất thải cũng như bảo tồn đa dạng sinh học.
Nhiều ý kiến cũng đề nghị bổ sung các chính sách thúc đẩy phát triển hạ tầng số, chia sẻ dữ liệu dùng chung và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Theo đó, TP.HCM cần phát huy vai trò trung tâm giáo dục, khoa học và công nghệ của khu vực để hỗ trợ chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và thúc đẩy chuyển đổi số cho các địa phương trong vùng.
Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết thành phố sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.
Ông nhấn mạnh, luật không chỉ tạo cơ chế phát triển vượt trội cho TP.HCM mà còn hướng tới mục tiêu tăng cường liên kết, tạo động lực phát triển chung cho toàn vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.
Đăng Thy