Hạ tầng đồng bộ mở rộng không gian phát triển TP.HCM
Tại hội thảo “Đầu tư phát triển hạ tầng đồng bộ - Động lực tăng trưởng kinh tế và mở rộng không gian phát triển TP.HCM” ngày 16/10, do Báo Tiền Phong phối hợp với Sở Xây dựng TP.HCM tổ chức, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh, đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng giao thông đồng bộ và hiện đại là một trong những đột phá chiến lược quan trọng để TP.HCM duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bền vững.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn phát biểu tại hội thảo. Ảnh: BTC
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng, sau quá trình mở rộng không gian đô thị và sáp nhập hành chính, TP.HCM có thêm điều kiện để tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm.
Trong đó, hạ tầng không chỉ đóng vai trò kết nối giao thông mà còn là yếu tố quan trọng để mở rộng không gian đô thị, giảm áp lực cho khu vực trung tâm lịch sử, nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy logistics, phát triển cảng biển và cải thiện môi trường sống.
Theo đó, đầu tư hạ tầng phải bám sát cấu trúc không gian phát triển mới của thành phố. Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm không thể là phép cộng cơ học của các quy hoạch trước đây, mà phải hình thành một chỉnh thể kinh tế đô thị thống nhất, đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp.
Mỗi cực phát triển phải được xác định rõ chức năng kinh tế chủ đạo, quy mô dân số, nhu cầu đất đai, hạ tầng động lực và khả năng kết nối với các khu vực còn lại.
Theo đó, TP.HCM cần ưu tiên hoàn thiện các tuyến vành đai, cao tốc, nút giao cửa ngõ, đường sắt đô thị và đường sắt kết nối vùng. Đồng thời, phát triển hành lang vận tải hàng hóa chuyên dụng, tăng cường kết nối hệ thống cảng Cái Mép - Thị Vải, Cần Giờ với các trung tâm logistics và sân bay Long Thành.
Thứ trưởng lưu ý, hạ tầng phải đi trước, tránh tình trạng đô thị mở rộng nhưng giao thông và các tiện ích thiết yếu không theo kịp. Các dự án cần được xác định thứ tự ưu tiên, phân kỳ đầu tư phù hợp, tập trung nguồn lực cho những công trình có khả năng tháo gỡ điểm nghẽn và tạo động lực thu hút đầu tư.
Đối với mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), Thứ trưởng cho rằng không chỉ khai thác quỹ đất quanh các nhà ga mà cần tích hợp giao thông, nhà ở, thương mại, dịch vụ, không gian đi bộ và hạ tầng xã hội. Phần giá trị đất tăng thêm cần được khai thác công khai, minh bạch để tái đầu tư cho hạ tầng.
TP.HCM đặt mục tiêu 255km metro vào năm 2030
Ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM
Chia sẻ về định hướng phát triển hạ tầng, ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, từ nay đến năm 2030, TP.HCM tập trung hoàn thiện các tuyến Vành đai 3, Vành đai 4, đồng thời tăng cường kết nối với hệ thống cao tốc, quốc lộ theo quy hoạch.
Đây là mạng lưới giao thông khung có vai trò liên kết các khu vực đô thị, công nghiệp, dịch vụ và logistics trong không gian phát triển mới, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức lại các hoạt động kinh tế và phân bố dân cư.
Đối với đường sắt đô thị, TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 255km vào năm 2030 và hơn 500km vào năm 2035.
Về dài hạn, thành phố đề xuất phát triển mạng lưới đường sắt đô thị gồm 28 tuyến, tổng chiều dài khoảng 1.500km, hướng tới mục tiêu đáp ứng 55-60% nhu cầu đi lại bằng giao thông công cộng vào năm 2050.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng, việc triển khai các tuyến metro sẽ gắn với mô hình phát triển đô thị TOD, trong đó người dân có thể tiếp cận nhà ga trong khoảng 10 phút đi bộ. Mô hình này không chỉ phục vụ nhu cầu vận tải hành khách mà còn tạo điều kiện hình thành các trung tâm đô thị, thương mại và dịch vụ xung quanh nhà ga, góp phần tổ chức lại không gian phát triển và giảm áp lực giao thông lên khu vực trung tâm hiện hữu.
Mô hình này được kỳ vọng góp phần khai thác hiệu quả quỹ đất dọc các tuyến đường sắt đô thị, thúc đẩy sử dụng giao thông công cộng và tạo thêm động lực phát triển kinh tế tại những khu vực có khả năng kết nối thuận lợi.
Bên cạnh đó, TP.HCM tiếp tục phát triển mạng lưới cảng biển theo quy hoạch, nâng cấp sân bay Tân Sơn Nhất để đáp ứng công suất khoảng 50 triệu hành khách mỗi năm và nâng cấp sân bay Côn Đảo.
Đáng chú ý, thành phố đã xây dựng đề án phát triển cảng Cái Mép - Thị Vải gắn với cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, dự kiến triển khai các bước tiếp theo trong năm 2027. Sản lượng hàng hóa thông qua cảng Cái Mép - Thị Vải hiện khoảng 11 triệu TEU, với định hướng nâng lên khoảng 24 triệu TEU vào năm 2030.
Việc phát triển đồng bộ mạng lưới đường bộ, đường sắt đô thị, cảng biển và hàng không được kỳ vọng tăng cường khả năng kết nối giữa các cực kinh tế, nâng cao năng lực vận tải và logistics, qua đó mở rộng không gian phát triển và tạo động lực tăng trưởng dài hạn cho TP.HCM.
Hữu Việt