Hành trình 30 năm hàng Việt Nam chất lượng cao

Đây là sự kiện tiếp nối Lễ công bố HVNCLC 2026 vừa diễn ra tại TP. HCM, mở đầu cho chuỗi hoạt động trong "Năm HVNCLC 2026" hướng đến Lễ kỷ niệm 30 năm hình thành chương trình.

Năm 2026 được BCH Hiệp hội DN HVNCLC xác định là "Năm HVNCLC" với trọng tâm là tri ân người tiêu dùng và mở rộng hệ sinh thái doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường đang chuyển động mạnh theo hướng xanh hóa và minh bạch.

Trước đó, tại TP. HCM vào ngày 31/3, Lễ công bố HVNCLC 2026 đã vinh danh 581 doanh nghiệp đạt danh hiệu trong năm thứ 30 của chương trình, một con số phản ánh không chỉ quy mô mà còn cho thấy độ ổn định của lực lượng doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường nhiều biến động.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam nhấn mạnh: Hàng Việt Nam chất lượng cao đã trở thành một thương hiệu được ghi nhận và phổ biến rộng rãi. Thông qua lấy ý kiến người tiêu dùng, thông qua bình chọn người tiêu dùng để khẳng định uy tín, giá trị sản phẩm, dịch vụ, logo "hàng Việt Nam chất lượng cao" là sự ghi nhận đầy ý nghĩa với sản phẩm, dịch vụ hàng Việt.

Phát biểu tại sự kiện, ông Lê Minh Hoan - Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội - đã nhấn mạnh rằng, nếu nhìn lại hành trình 30 năm, điều còn lại không phải là những sản phẩm cụ thể, mà chính là niềm tin của người tiêu dùng - một thứ tài sản được hình thành từ những lựa chọn rất âm thầm, nhưng bền bỉ. Ông cho rằng, trong giai đoạn tới, doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc làm ra sản phẩm tốt, mà cần hướng đến việc "làm ra niềm tin", bởi đó mới là giá trị có thể tồn tại lâu dài, kể cả khi sản phẩm thay đổi hay thị trường biến động.

Tại Hội thảo, bà Vũ Kim Hạnh - Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao chia sẻ, nếu ba thập niên trước là quá trình hình thành và tích lũy niềm tin thị trường, thì năm 2026 đánh dấu bước chuyển từ "ghi nhận" sang "hành động", với một chuỗi hoạt động được thiết kế theo nhiều lớp, từ truyền thông, kết nối đến xây dựng nền tảng tri thức và dữ liệu.

Chuỗi hoạt động này sẽ kéo dài xuyên suốt năm, với cao điểm là Tuần lễ kỷ niệm 30 năm HVNCLC dự kiến diễn ra từ ngày 5 đến 11/10/2026, bao gồm các hoạt động triển lãm, hội chợ, chương trình tri ân người tiêu dùng, sân khấu hóa hành trình 30 năm và các hoạt động kết nối quy mô lớn giữa doanh nghiệp, trường đại học và các tổ chức hỗ trợ.

Nói về Chương trình, bà Vũ Kim Hạnh một lần nữa khẳng định điểm khác biệt của HVNCLC so với nhiều danh hiệu khác: đây không phải là một sự công nhận mang tính hành chính, mà là kết quả của quá trình khảo sát người tiêu dùng được duy trì liên tục trong suốt ba thập niên.

Trong khuôn khổ Hội thảo, Hiệp hội DN HVNCLC và Trung tâm BSA cũng chính thức triển khai Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12 - 2026, tiếp nối hành trình 11 năm hình thành một lực lượng doanh nông trẻ gắn với tài nguyên bản địa và kinh tế tuần hoàn. Cuộc thi được kỳ vọng không chỉ là nơi phát hiện các dự án tiềm năng, mà còn là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái HVNCLC, nơi các mô hình kinh doanh bền vững được kết nối với doanh nghiệp, chuyên gia và thị trường.

Theo bà Vũ Kim Anh – Phó giám đốc Trung tâm BSA, Trưởng Ban tổ chức Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12 cho biết, năm 2026 này, cuộc thi tập trung nâng cao năng lực quản trị, phát triển thương hiệu, ứng dụng công nghệ và mở rộng thị trường, tiến tới xuất khẩu. Đồng thời, xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa startup, chuyên gia, nhà đầu tư và các kênh phân phối.

Chương trình đã đạt nhiều kết quả đáng chú ý: tổ chức 49 diễn đàn, hơn 450 lớp tập huấn với trên 32.000 lượt doanh nghiệp tham gia; 11 cuộc thi khởi nghiệp thu hút gần 1.800 dự án từ 32 tỉnh thành; hàng trăm hoạt động xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, cùng các chương trình study tour giúp doanh nghiệp học hỏi thực tế.

Đối tượng tham gia được chia thành 4 nhóm: Hạt giống (ý tưởng, startup dưới 1 năm), Ươm tạo (1–3 năm), Tăng tốc (3–5 năm) và Dẫn dắt (trên 5 năm). Mỗi nhóm được thiết kế nội dung hỗ trợ phù hợp, từ đào tạo cơ bản đến nâng cao, hướng tới chuẩn hóa sản phẩm, công nghệ và năng lực xuất khẩu.

Trong năm 2026, chương trình triển khai nhiều hoạt động trọng tâm. Về đào tạo, tổ chức các lớp tập huấn cơ bản, nâng cao và online với nội dung về thương hiệu xanh, tiêu chuẩn hóa sản phẩm, ứng dụng AI/IoT, kinh tế tuần hoàn và chiến lược kinh doanh. Song song là các hội thảo tại TP.HCM và Hà Nội nhằm phát động cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12.

Cuộc thi diễn ra từ tháng 4 đến tháng 10/2026, chia thành hai bảng cho startup mới và doanh nghiệp đã có thị trường, với tổng giá trị giải thưởng gần 1 tỷ đồng. Ngoài tiền mặt, doanh nghiệp còn được hỗ trợ đào tạo, xúc tiến thương mại và truyền thông.

Các hoạt động nâng cao năng lực gồm bootcamp tăng tốc, workshop chuyên đề, study tour quốc tế và hành trình thực tế tại các địa phương. Chương trình cũng tổ chức Gala tổng kết nhằm kết nối cộng đồng và định hướng năm tiếp theo.

Về xúc tiến thương mại, chương trình tổ chức các phiên chợ khởi nghiệp trong nước, tham gia hội chợ quốc tế tại Singapore/Malaysia và Hàn Quốc, đồng thời triển khai kết nối B2B, B2C để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường. Hoạt động truyền thông được đẩy mạnh trên báo chí và nền tảng số nhằm lan tỏa các mô hình thành công.

Cũng tại Hội thảo có phần công bố kết quả khảo sát tiêu dùng xanh năm 2025 – nghiên cứu xã hội học lần thứ hai được thực hiện tại bốn đô thị lớn gồm Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM và Cần Thơ. Kết quả khảo sát cho thấy một chuyển động rõ ràng: tiêu dùng xanh đang trở thành một tiêu chuẩn ngày càng rõ hơn trong quyết định mua sắm. Điều đáng chú ý là xu hướng này không còn giới hạn ở nhóm người tiêu dùng có thu nhập cao, mà đang lan rộng sang nhóm trung lưu, thậm chí cả những người có xu hướng chi tiêu thận trọng, miễn là sản phẩm tạo được cảm giác "đáng tiền" và có thông tin rõ ràng.

Tại Hội thảo, bà Nguyễn Cẩm Chi - đại diện MCG Management Consulting - đã bổ sung thêm một lớp phân tích quan trọng về hành trình phát triển bền vững (ESG) của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay. Dựa trên nghiên cứu ESG Insights 2026 khảo sát 261 doanh nghiệp niêm yết, bà cho rằng ESG tại Việt Nam đã bước qua giai đoạn "nhận diện" và đang chuyển sang giai đoạn "quản trị", tuy nhiên mức độ trưởng thành còn phân hóa rõ rệt. Chỉ khoảng 16% doanh nghiệp có báo cáo phát triển bền vững hoặc ESG riêng biệt, trong khi phần lớn vẫn lồng ghép nội dung này vào báo cáo thường niên, với hạn chế lớn nhất là thiếu các chỉ số định lượng và khả năng so sánh theo thời gian. Nhiều doanh nghiệp đã có câu chuyện ESG, nhưng chưa chuyển hóa thành dữ liệu đủ tin cậy để phục vụ phân tích hoặc ra quyết định.

Đáng chú ý hơn, nghiên cứu cũng cho thấy một khoảng trống lớn trong việc kết nối ESG với quản trị và tài chính doanh nghiệp. Chỉ khoảng 28,7% doanh nghiệp thực hiện kiểm kê khí nhà kính Scope 1 và 2, 8% công bố Scope 3, và chưa đến 7% thực hiện phân tích kịch bản biến đổi khí hậu. Phần lớn doanh nghiệp vẫn xem ESG như một lớp thông tin bổ sung, chưa tích hợp vào "mạch vận hành" của doanh nghiệp, từ quản trị rủi ro, phân bổ vốn đến cơ chế lương thưởng và đánh giá hiệu quả.

Theo bà Cẩm Chi, đây chính là điểm nghẽn quan trọng: ESG chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được chuyển hóa thành một hệ thống quản trị có thể vận hành và kết nối được với dòng tiền, với quyết định đầu tư và với thị trường vốn.

PV