Tại Bệnh viện Nhân dân 115, hai trường hợp cấp cứu đột quỵ đặc biệt vừa được điều trị thành công đã minh chứng rõ nét cho hiệu quả của mô hình cấp cứu hiện đại. Một bệnh nhân được đưa về từ Thái Lan sau khi rơi vào tình trạng nguy kịch, một bệnh nhân khác được cứu sống ngay từ Đặc khu Côn Đảo nhờ hệ thống hội chẩn từ xa. Hai câu chuyện khác nhau nhưng cùng chung một thông điệp: khi mạng lưới y tế được kết nối thông suốt, khoảng cách địa lý không còn là rào cản đối với hành trình giành lại sự sống.
Chuyến bay kỳ diệu từ Thái Lan: Khi quê hương trở thành điểm tựa
Đầu tháng 7 vừa qua, Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc phối hợp cùng Khoa Bệnh lý mạch máu não, Bệnh viện Nhân dân 115 đã tiếp nhận điều trị cho anh T.Đ.T. (sinh năm 2001, ngụ Thành phố Hồ Chí Minh), người gặp biến cố nghiêm trọng trong chuyến du lịch tại Thái Lan.
Biến cố xảy ra đột ngột khi anh ngã quỵ và lên cơn co giật. Tại bệnh viện địa phương, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị nhồi máu não cấp do tắc động mạch thân nền - một trong những thể đột quỵ nguy hiểm nhất với tỷ lệ tử vong rất cao.
Dù đã được can thiệp lấy huyết khối kịp thời, bệnh nhân vẫn rơi vào tình trạng yếu liệt nặng, viêm phổi tiến triển, phải thở máy kéo dài. Mọi hy vọng của gia đình lúc ấy đều hướng về quê hương.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Ban Giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115 đã khẩn trương xây dựng phương án tiếp nhận người bệnh. Đây là một nhiệm vụ đặc biệt bởi vận chuyển hàng không đối với bệnh nhân đang thở máy luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Từ bệnh viện tại Thái Lan, toàn bộ hồ sơ chuyên môn, diễn biến điều trị và các thông số hồi sức được bàn giao đầy đủ cho đội ngũ bác sĩ Việt Nam. Đồng thời, lực lượng an ninh sân bay, Trung tâm Cấp cứu 115 Thành phố Hồ Chí Minh và Bệnh viện Nhân dân 115 đã phối hợp chặt chẽ để xây dựng lộ trình vận chuyển an toàn từ máy bay về thẳng Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc.
Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng, bệnh nhân được tiếp nhận ngay khi vừa hạ cánh, không mất thêm thời gian cho các thủ tục trung gian.
Kế thừa toàn bộ dữ liệu điều trị từ bệnh viện nước bạn, các bác sĩ nhanh chóng triển khai phác đồ hồi sức tích cực kết hợp điều trị đột quỵ chuyên sâu. Dưới sự tham vấn của các chuyên gia hàng đầu về đột quỵ, từng chỉ số hô hấp, tuần hoàn, thần kinh đều được theo dõi sát sao.
Điều kỳ diệu đã đến sau năm ngày nỗ lực không ngừng nghỉ.
Bệnh nhân được rút ống nội khí quản, tự thở trở lại và dần phục hồi ý thức. Sau đó, anh được chuyển sang Khoa Bệnh lý mạch máu não để tiếp tục điều trị chuyên sâu và phục hồi chức năng.
Ít ngày sau, người thanh niên trẻ đủ điều kiện xuất viện, tiếp tục quá trình tập luyện tại Thành phố Hồ Chí Minh trong niềm xúc động của gia đình.
Hành trình ấy không chỉ là thành công về chuyên môn mà còn thể hiện tinh thần nhân văn sâu sắc của ngành y. Dù người bệnh gặp biến cố ở bất cứ nơi đâu, quê hương vẫn luôn là nơi sẵn sàng dang rộng vòng tay đón nhận và tiếp tục cuộc chiến giành lại sự sống.
Cấp cứu từ Côn Đảo: Khi Telemedicine rút ngắn hàng trăm cây số
Nếu trường hợp từ Thái Lan thể hiện năng lực vận chuyển và hồi sức chuyên sâu thì ca bệnh tại Côn Đảo lại là minh chứng tiêu biểu cho hiệu quả của hệ thống y tế từ xa.
Bệnh nhân 64 tuổi được đưa vào Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo chỉ khoảng hai giờ sau khi xuất hiện các triệu chứng tiếp xúc chậm, nói khó, liệt hoàn toàn nửa người phải và yếu nửa người trái.
Điểm đánh giá đột quỵ NIHSS ban đầu lên tới 22 điểm - mức độ rất nặng, tiên lượng nguy cơ tử vong hoặc tàn phế rất cao nếu không được xử trí ngay trong "giờ vàng".
Không để lãng phí từng phút quý giá, quy trình hội chẩn từ xa được kích hoạt ngay lập tức.
Bác sĩ Nguyễn Trần Minh Chiến, Khoa Bệnh lý mạch máu não, Bệnh viện Nhân dân 115 trực tiếp phân tích hình ảnh CT sọ não, kết hợp đánh giá các dấu hiệu lâm sàng.
Kết quả cho thấy bệnh nhân chưa có xuất huyết não, phần nhu mô não vẫn còn khả năng cứu chữa nếu tái thông mạch máu kịp thời.
Trong suốt quá trình truyền thuốc, từng chỉ số huyết áp, nhịp tim và tri giác đều được các bác sĩ hai đầu cầu theo dõi liên tục.
Kết quả điều trị vượt ngoài mong đợi.
Ngay sau khi hoàn tất liều thuốc, tri giác người bệnh cải thiện rõ rệt, bệnh nhân bắt đầu nói chuyện được, các chi xuất hiện vận động chủ động. Đặc biệt, ê-kíp còn phát hiện tình trạng rung nhĩ mới xuất hiện - chính là nguyên nhân hình thành cục máu đông gây đột quỵ.
Sau khi ổn định, bệnh nhân được chuyển bằng đường hàng không về Bệnh viện Nhân dân 115 trong điều kiện hồi sức nghiêm ngặt.
Khi đến nơi, điểm NIHSS đã giảm từ 22 xuống chỉ còn 5 điểm. Các kết quả chụp mạch ghi nhận hệ thống mạch máu đã được tái thông tốt.
Sau thời gian điều trị kết hợp vật lý trị liệu và phục hồi chức năng, bệnh nhân có thể tự đi lại bình thường, sức cơ phục hồi hoàn toàn và được xuất viện trong niềm vui của gia đình cùng đội ngũ y bác sĩ.
Chủ động trước khi bệnh nhân đến bệnh viện
Hai câu chuyện thành công không phải là kết quả của những quyết định ngẫu nhiên, mà là thành quả của hệ thống quản lý cấp cứu đột quỵ hiện đại đang được Bệnh viện Nhân dân 115 triển khai theo định hướng của Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh.
Nếu trước đây bệnh viện chỉ bắt đầu đánh giá khi bệnh nhân được đưa đến thì hiện nay, thông tin về thời điểm khởi phát, điểm NIHSS, kết quả chụp CT và tình trạng lâm sàng đã được truyền đến bệnh viện từ rất sớm.
Điều này cho phép các bác sĩ chủ động hội chẩn từ xa, chuẩn bị ê-kíp can thiệp, phòng chụp mạch, phòng hồi sức và các phương tiện điều trị ngay trước khi người bệnh tới nơi.
Nhờ vậy, toàn bộ quy trình được rút ngắn tối đa, hạn chế những thủ tục không cần thiết, giúp người bệnh được can thiệp ngay khi nhập viện.
Đáng chú ý, ngay trong ngày bệnh nhân từ Côn Đảo xuất viện, Bệnh viện Nhân dân 115 lại tiếp tục kích hoạt quy trình tiếp nhận thêm một trường hợp đột quỵ khác cũng được chuyển từ Đặc khu này. Điều đó cho thấy mạng lưới cấp cứu liên tuyến đang vận hành ngày càng hiệu quả và bền vững.
Nhận biết sớm để không bỏ lỡ "giờ vàng"
Theo các chuyên gia, dù kỹ thuật điều trị ngày càng hiện đại nhưng yếu tố quyết định vẫn là người bệnh được đưa đến cơ sở y tế đủ năng lực càng sớm càng tốt.
Mỗi người dân cần ghi nhớ quy tắc FAST để nhận biết đột quỵ:
F (Face): Mặt méo, lệch miệng, cười không cân đối. A (Arms): Yếu hoặc liệt tay chân một bên, không thể nâng đồng thời hai tay. S (Speech): Nói khó, nói ngọng, nói không rõ hoặc không hiểu lời nói. T (Time): Gọi cấp cứu 115 hoặc đưa người bệnh đến cơ sở điều trị đột quỵ ngay lập tức.
Các bác sĩ cũng khuyến cáo tuyệt đối không chờ triệu chứng tự hết, không tự ý cho người bệnh uống thuốc huyết áp, thuốc an cung hay các loại thuốc không rõ chỉ định; đồng thời không cạo gió, chích lễ hoặc áp dụng các phương pháp dân gian khiến mất đi "giờ vàng" quý giá.
Khi sự kết nối trở thành sức mạnh cứu người
Từ chuyến bay xuyên quốc gia đưa bệnh nhân về quê hương cho đến cuộc hội chẩn trực tuyến vượt biển giữa Thành phố Hồ Chí Minh và Côn Đảo, mỗi ca bệnh đều cho thấy một bước tiến quan trọng của y học Việt Nam: cấp cứu đột quỵ không còn bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý.
Đó là thành quả của sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bệnh viện, lực lượng cấp cứu, hàng không, y tế từ xa cùng đội ngũ chuyên gia luôn sẵn sàng hỗ trợ bất kể ngày đêm.
Mỗi bệnh nhân được cứu sống không chỉ là một thành công về kỹ thuật, mà còn là minh chứng cho triết lý lấy người bệnh làm trung tâm. Khi mọi mắt xích trong hệ thống cùng vận hành đồng bộ, từng phút giây quý giá đều được tận dụng để bảo vệ não bộ, gìn giữ chất lượng cuộc sống và mang người bệnh trở về với gia đình.
Trong cuộc đua với thời gian của đột quỵ, sự kết nối không còn đơn thuần là một giải pháp công nghệ, mà đã trở thành "mạch máu" của hệ thống cấp cứu hiện đại, đưa hy vọng đến với những người đang ở lằn ranh sinh tử.
Tấn Tài