Suốt nhiều năm, việc chưa có trung tâm phẫu thuật tim nhi ngay tại địa phương khiến hành trình giành lại sự sống của các em luôn gắn với những chuyến chuyển viện đầy gian nan. Việc Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố chuyển giao toàn diện kỹ thuật phẫu thuật tim bẩm sinh cho Bệnh viện Nhi đồng thành phố Cần Thơ không chỉ là một dấu mốc chuyên môn, mà còn mở ra hy vọng xóa bỏ "vùng trắng" phẫu thuật tim nhi của cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Đồng bằng sông Cửu Long từ lâu được xem là vựa lúa, vựa trái cây và thủy sản lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, trong lĩnh vực y tế chuyên sâu, đặc biệt là điều trị tim bẩm sinh ở trẻ em, khu vực này vẫn còn nhiều khoảng trống cần được lấp đầy.
Theo ước tính, toàn vùng hiện có từ 27.000 đến 43.000 trẻ em đang sống chung với bệnh tim bẩm sinh. Mỗi năm, có thêm khoảng 7.000 đến 11.000 trẻ cần được can thiệp hoặc phẫu thuật để duy trì sự sống và có cơ hội phát triển bình thường.
Những con số ấy không chỉ phản ánh gánh nặng bệnh tật mà còn cho thấy nhu cầu rất lớn về một trung tâm phẫu thuật tim nhi ngay tại khu vực. Trong khi đó, suốt nhiều năm qua, chưa có bệnh viện nào tại Đồng bằng sông Cửu Long thực hiện được kỹ thuật phẫu thuật tim bẩm sinh cho trẻ em. Điều đó đồng nghĩa với việc hàng nghìn bệnh nhi mỗi năm phải chuyển lên Thành phố Hồ Chí Minh để điều trị.
Hành trình vượt tuyến đầy gian nan
Đối với trẻ mắc tim bẩm sinh, thời gian luôn là yếu tố quyết định. Mỗi cơn khó thở, mỗi lần tím tái hay mỗi đợt suy tim đều có thể trở thành bước ngoặt sinh tử nếu không được can thiệp kịp thời.
Thế nhưng, với nhiều gia đình miền Tây, hành trình chữa bệnh lại bắt đầu bằng những chuyến xe khách xuyên đêm hoặc những chuyến tàu dài hàng trăm cây số để đến các bệnh viện chuyên sâu tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Mỗi năm có khoảng 5.000 đến 7.000 bệnh nhi phải rời quê hương để tìm cơ hội sống.
Đằng sau những chuyến đi ấy là vô vàn nỗi lo.
Đó là khoản chi phí không nhỏ dành cho việc đi lại, thuê chỗ ở, ăn uống và sinh hoạt trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng. Với những gia đình làm nông, đánh bắt thủy sản hay lao động tự do, số tiền ấy có khi bằng cả năm tích cóp.
Không ít phụ huynh phải vay mượn khắp nơi để đưa con đi điều trị. Có người phải nghỉ việc dài ngày, bỏ mùa vụ, chấp nhận mất nguồn thu nhập chỉ với mong muốn con mình được bước vào phòng mổ đúng thời điểm.
Khoảng cách địa lý cũng khiến nhiều trường hợp bỏ lỡ "thời gian vàng" điều trị. Có những trẻ nhập viện khi bệnh đã diễn tiến nặng, chức năng tim suy giảm, làm tăng nguy cơ biến chứng và kéo dài thời gian hồi phục sau phẫu thuật.
Trong khi đó, các trung tâm tim mạch nhi tại Thành phố Hồ Chí Minh luôn trong tình trạng tiếp nhận số lượng bệnh nhân rất lớn từ khắp các tỉnh phía Nam. Danh sách chờ mổ kéo dài khiến áp lực lên hệ thống y tế ngày càng tăng, còn các gia đình thì luôn sống trong tâm trạng thấp thỏm, lo âu.
Bước ngoặt lịch sử cho y tế nhi khoa miền Tây
Một cột mốc quan trọng vừa được thiết lập khi Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố chính thức ký kết chương trình chuyển giao toàn diện kỹ thuật phẫu thuật tim bẩm sinh cho Bệnh viện Nhi đồng thành phố Cần Thơ.
Đây là chương trình chuyển giao kỹ thuật phẫu thuật tim nhi đầu tiên dành cho một bệnh viện tại Đồng bằng sông Cửu Long, mở ra hành trình xóa bỏ "vùng trắng" về phẫu thuật tim trẻ em của cả khu vực.
Ý nghĩa của chương trình không chỉ nằm ở việc đào tạo một vài kỹ thuật riêng lẻ, mà hướng tới xây dựng hoàn chỉnh một đơn vị phẫu thuật tim nhi có khả năng hoạt động độc lập ngay tại Cần Thơ.
Theo kế hoạch, chương trình được triển khai trong thời gian từ 6 đến 12 tháng theo mô hình "tay cầm tay chỉ việc". Các chuyên gia giàu kinh nghiệm của Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố sẽ trực tiếp hướng dẫn, kèm cặp đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và kỹ thuật viên của Bệnh viện Nhi đồng thành phố Cần Thơ trong từng ca bệnh cụ thể.
Chuyển giao toàn diện từ chẩn đoán đến hồi sức
Điểm đặc biệt của chương trình là tính toàn diện.
Không chỉ đào tạo phẫu thuật viên, chương trình còn bao phủ toàn bộ chuỗi điều trị tim bẩm sinh.
Ở lĩnh vực phẫu thuật tim bẩm sinh, các bác sĩ được hướng dẫn từ những kỹ thuật cơ bản đến các ca bệnh phức tạp hơn, từng bước làm chủ quy trình mổ.
Trong siêu âm tim chuyên sâu, đội ngũ bác sĩ được nâng cao năng lực chẩn đoán, phát hiện sớm dị tật và đánh giá chính xác mức độ tổn thương để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Đối với gây mê hồi sức nhi, các chuyên gia tập trung đào tạo quy trình bảo đảm an toàn tuyệt đối trong suốt quá trình phẫu thuật, bởi đây là một trong những yếu tố quyết định thành công của ca mổ.
Song song đó là kỹ thuật vận hành tuần hoàn ngoài cơ thể, nơi các kỹ thuật viên được huấn luyện sử dụng hệ thống tim phổi nhân tạo – thiết bị không thể thiếu trong các ca phẫu thuật tim hở.
Cuối cùng là hồi sức sau mổ, nơi đội ngũ ICU được đào tạo chuyên sâu về chăm sóc hậu phẫu, kiểm soát biến chứng và hỗ trợ bệnh nhi phục hồi nhanh nhất.
Việc đào tạo đồng bộ tất cả các mắt xích sẽ giúp bệnh viện từng bước xây dựng một quy trình điều trị khép kín, đáp ứng tiêu chuẩn của các trung tâm tim mạch nhi hiện đại.
Không chỉ chuyển giao kỹ thuật mà còn trao gửi niềm tin
Điều giá trị nhất của chương trình nằm ở triết lý phát triển bền vững.
Các chuyên gia không chỉ chuyển giao những thao tác kỹ thuật mà còn chia sẻ kinh nghiệm xử trí lâm sàng, quy trình quản lý chất lượng, cách tổ chức ê-kíp và xây dựng hệ thống vận hành an toàn.
Đó là nền tảng để Bệnh viện Nhi đồng thành phố Cần Thơ từng bước làm chủ kỹ thuật, tự tin tiếp nhận những ca bệnh ngày càng phức tạp mà không phụ thuộc hoàn toàn vào tuyến trên.
Khi trung tâm phẫu thuật tim nhi được hình thành tại Cần Thơ, hàng nghìn gia đình sẽ được hưởng lợi trực tiếp.
Các em nhỏ sẽ được điều trị gần nhà, giảm đáng kể chi phí đi lại và sinh hoạt. Cha mẹ có thể đồng hành cùng con trong suốt quá trình điều trị mà không phải xa gia đình quá lâu.
Quan trọng hơn, trẻ sẽ được tiếp cận điều trị ngay khi phát hiện bệnh, giúp bảo đảm "thời gian vàng" và nâng cao tỷ lệ thành công của phẫu thuật.
Đối với hệ thống y tế, chương trình sẽ góp phần giảm tải cho các bệnh viện tuyến cuối tại Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời nâng tầm Bệnh viện Nhi đồng thành phố Cần Thơ trở thành trung tâm điều trị tim nhi chuyên sâu của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Từ đây, bệnh viện còn có thể hỗ trợ chuyên môn cho các tỉnh lân cận, hình thành mạng lưới chăm sóc tim mạch nhi rộng khắp khu vực.
Cho những nhịp đập được lớn lên cùng ước mơ
Đằng sau mỗi ca phẫu thuật tim thành công không chỉ là những con số thống kê hay thành tựu chuyên môn.
Đó là nụ cười của một đứa trẻ lần đầu tiên được chạy nhảy mà không còn mệt mỏi. Là niềm hạnh phúc của cha mẹ khi con có thể đến trường như bao bạn bè cùng trang lứa. Là hy vọng về một tương lai khỏe mạnh để các em tiếp tục viết nên những ước mơ còn dang dở.
Hành trình hợp tác giữa Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố và Bệnh viện Nhi đồng thành phố Cần Thơ vì thế mang ý nghĩa vượt lên trên một chương trình chuyển giao kỹ thuật. Đây là sự đầu tư cho tương lai của hàng triệu trẻ em vùng Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần thu hẹp khoảng cách về chất lượng dịch vụ y tế giữa các vùng miền.
Khi những ca phẫu thuật tim đầu tiên được thực hiện thành công ngay trên mảnh đất Cần Thơ, "vùng trắng" kéo dài nhiều năm sẽ dần được xóa bỏ. Thay vào đó sẽ là một mạng lưới điều trị hiện đại, nơi những trái tim non trẻ không còn phải đánh đổi cơ hội sống bằng những chuyến đi xa hàng trăm cây số.
Đó không chỉ là hành trình hồi sinh những nhịp đập, mà còn là hành trình mang công bằng trong chăm sóc sức khỏe đến với mọi trẻ em miền Tây, để mỗi tiếng cười, mỗi nhịp tim khỏe mạnh đều có thể lớn lên ngay trên chính quê hương mình.
Tấn Tài