Theo quy hoạch điều chỉnh được phê duyệt mới đây, Nghệ An sẽ tổ chức không gian phát triển theo mô hình "một trung tâm, hai cực, ba vùng". Đây được xem là định hướng nhằm khai thác hiệu quả lợi thế từng khu vực, tăng cường liên kết nội tỉnh cũng như kết nối với các địa phương trong vùng Bắc Trung Bộ và cả nước.
Đáng chú ý, Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An được xác định là trung tâm động lực tăng trưởng chủ lực của toàn tỉnh. Khu vực này được định hướng phát triển theo mô hình khu kinh tế tự do, đóng vai trò hạt nhân trong thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, dịch vụ, logistics, cảng biển, đô thị và kinh tế biển.
Theo quy hoạch, đây sẽ là khu vực dẫn dắt quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng nguồn thu ngân sách và tạo sức lan tỏa đến các khu vực khác trên địa bàn tỉnh.
Bên cạnh trung tâm động lực, Nghệ An cũng quy hoạch hai cực tăng trưởng để bổ trợ và mở rộng không gian phát triển.
Khu kinh tế Đông Nam
Cực tăng trưởng phía Nam là khu vực đô thị Vinh gắn với Cửa Lò. Khu vực này tiếp tục giữ vai trò trung tâm tổng hợp của tỉnh và vùng Bắc Trung Bộ, đồng thời tăng cường kết nối phát triển với khu vực Nam Nghệ An và Bắc Hà Tĩnh. Theo định hướng, Vinh - Cửa Lò sẽ tập trung các chức năng về chính trị, hành chính, kinh tế, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, thương mại, dịch vụ, du lịch và logistics, hướng tới mô hình đô thị hiện đại, thông minh và xanh.
Trong khi đó, cực tăng trưởng phía Bắc được xác định là khu vực Hoàng Mai - Đông Hồi gắn với vùng Thái Hòa - Nghĩa Đàn. Đây sẽ là động lực phát triển của khu vực phía Bắc và Tây Bắc tỉnh Nghệ An, đồng thời hướng tới hình thành tam giác phát triển Bắc Nghệ An - Nam Thanh Hóa.
Theo quy hoạch, khu vực Hoàng Mai - Đông Hồi sẽ ưu tiên phát triển công nghiệp, cảng biển, năng lượng, logistics, dịch vụ và đô thị ven biển. Đối với khu vực Thái Hòa - Nghĩa Đàn, trọng tâm sẽ là phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, công nghiệp chế biến nông, lâm sản, thương mại, dịch vụ hỗ trợ sản xuất và logistics nội vùng.
Cùng với mô hình một trung tâm và hai cực tăng trưởng, Nghệ An cũng phân chia không gian phát triển thành ba vùng kinh tế - xã hội với định hướng riêng.
Trong đó, vùng đồng bằng và ven biển tiếp tục được xác định là khu vực động lực phát triển của toàn tỉnh, tập trung phát triển công nghiệp, đô thị, cảng biển, logistics, thương mại, dịch vụ, du lịch biển và kinh tế biển. Không gian này gắn với Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An và chuỗi đô thị ven biển từ Vinh đến Hoàng Mai.
Vùng trung du được định hướng là khu vực kết nối giữa đồng bằng ven biển và miền núi phía Tây. Quy hoạch ưu tiên phát triển nông nghiệp hàng hóa, nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến nông, lâm sản, thương mại, dịch vụ, logistics nội vùng và các đô thị trung tâm.
Đối với vùng miền núi phía Tây, quy hoạch xác định đây là không gian phát triển theo hướng sinh thái và bền vững. Khu vực này sẽ tập trung bảo vệ và phát triển rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo đảm an ninh nguồn nước, phát triển kinh tế cửa khẩu, kinh tế rừng, tín chỉ carbon, dược liệu, du lịch sinh thái - cộng đồng, đồng thời gắn với nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh khu vực biên giới.
Tâm An