Báo cáo tại phiên họp đánh giá tình hình kinh tế - xã hội mới đây của UBND TP.HCM công bố một con số đáng chú ý: hơn 38.800 doanh nghiệp đã rút lui khỏi thị trường chỉ trong 7 tháng đầu năm 2026. Chỉ số này phản ánh áp lực đè nặng lên sức bền của khối tư nhân – lực lượng nòng cốt đóng góp cho ngân sách và tăng trưởng của thành phố.
Tăng vọt số ca giải thể: Làn sóng âm thầm nhưng quyết liệt
Cơ cấu của con số hơn 38.800 doanh nghiệp ngừng hoạt động cho thấy hai mảng màu đáng ngại:
Giải thể hoàn tất: 7.483 doanh nghiệp đã thực hiện xong thủ tục đóng cửa vĩnh viễn, tăng đột biến 158,66% so với cùng kỳ năm trước (gấp hơn 2,5 lần).
Tạm ngừng kinh doanh: 31.321 doanh nghiệp lựa chọn giải pháp "đóng băng" hoạt động chờ thời cơ, tăng 10,51% so với cùng kỳ.
Dù số lượng doanh nghiệp thành lập mới vẫn đạt 34.096 đơn vị (tăng 22,81%), cán cân giữa "sinh" và "tử" đã chính thức lệch về phía rút lui. Lần đầu tiên trong nhiều năm, tốc độ doanh nghiệp rời bỏ thị trường vượt qua tốc độ gia nhập mới trong cùng kỳ.
Photo by Mauro Flamini
"Căng thẳng" sức khỏe doanh nghiệp: Đâu là nguyên nhân?
Sự sụt giảm này không đến từ một yếu tố đơn lẻ mà là hệ quả tổng hợp từ nhiều sức ép thị trường:
Chi phí đầu vào và thanh khoản: Mặt bằng chi phí vận hành, thuê mặt bằng, cùng sự chênh lệch giữa chi phí vốn và biên lợi nhuận khiến các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) nhanh chóng cạn kiệt dòng tiền.
Sức mua nội địa phục hồi chậm: Dù bức tranh tiêu dùng đã có dấu hiệu ấm lên, tổng cầu vẫn chưa đủ mạnh để giúp các doanh nghiệp phụ thuộc vào thị trường nội địa đạt điểm hòa vốn.
Áp lực tuân thủ và nghĩa vụ thuế: Việc siết chặt quản lý thuế cùng quy định rà soát doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh khiến nhiều đơn vị yếu kém buộc phải chủ động giải thể thay vì duy trì trạng thái "doanh nghiệp ma".
Thách thức cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số
Việc hàng chục nghìn doanh nghiệp rời cuộc chơi gây tác động trực tiếp đến các chỉ số vĩ mô của TP.HCM. Trong bối cảnh thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP quý III đạt khoảng 11% và quý IV đạt từ 11,8–12%, tình trạng đứt gãy sản xuất - dịch vụ từ khối tư nhân là rào cản không nhỏ.
"Số lượng doanh nghiệp tạm ngưng và giải thể gia tăng đòi hỏi thành phố phải rà soát lại toàn bộ chính sách hỗ trợ, không chỉ dừng lại ở việc khuyến khích thành lập mới mà phải tập trung giữ chân, nuôi dưỡng những doanh nghiệp đang hoạt động." — Đại diện lãnh đạo UBND TP.HCM nhấn mạnh tại cuộc họp.
Lối ra nào cho cộng đồng doanh nghiệp?
Để lội ngược dòng trong những tháng cuối năm, TP.HCM đang triển khai chuỗi giải pháp trọng tâm:
Đẩy mạnh giải ngân đầu tư công: Lấy vốn nhà nước làm mồi nhai, kích thích cầu thị trường cho các ngành xây dựng, vật liệu và dịch vụ phụ trợ.
Cắt giảm chi phí tuân thủ: Rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện tiếp cận tín dụng ưu đãi cho khối SMEs.
Xúc tiến thương mại & Kết nối cung cầu: Hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các thị trường xuất khẩu mới và tối ưu hóa kênh phân phối trong nước.
Sự thanh lọc của thị trường là quy luật tất yếu, nhưng tốc độ gia tăng đột biến của các ca giải thể là tín hiệu đòi hỏi những phản ứng policy (chính sách) nhanh chóng và thực chất hơn, giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn gập gềnh hiện tại.
TussNews