Theo kế hoạch, đoàn khảo sát đã tiến hành làm việc với UBND xã, đồng thời trực tiếp đến các điểm sản xuất để nắm bắt tình hình thực tế. Các địa bàn khảo sát được phân theo từng bản, vùng đặc thù, bao gồm: vùng dọc Sông Mã (Hải Sơn, C5, Bông Tòng, Huổi Khoong, Bản Pìn, Hồng Nam), vùng cao (Bướm Ỏ, Tà Hay, Bó Chạy, Nà Ngặp, Hán Ku), vùng chịu ảnh hưởng từ lòng Sông Mã của Thủy điện Mường Hung (Bản Chiên, Bản Mòn, Bó Sản) và khu vực thuộc xã Mường Cai cũ (Co Bay, Huổi Co, Nà Dòn).
Qua khảo sát cho thấy trong lĩnh vực nông nghiệp, hoạt động trồng trọt chiếm trên 90% trong cơ cấu thành phần phát triển kinh tế của xã, một số vùng đã hình thành khu sản xuất tập trung gồm các loại cây trồng chủ lực như: lúa tập trung tại khu vực bản Bông Tòng, bản Nà Ngặp; ngô tại Bản Pìn, trồng nhãn và chế biến long nhãn tại bản Hồng Nam, Hải Sơn, Huổi Khoong; trồng cà phê tại các bản Bó Chạy, bản Bướm Ỏ, bản Tà Hay… Số diện tích trên tiếp tục được người dân chú trọng phát triển, mở rộng quy mô, diện tích, góp phần nâng cao năng suất và sản lượng thúc đấy phát triển kinh tế. Tuy nhiên, việc quy hoạch vùng sản xuất còn chưa đồng bộ, một số diện tích canh tác vẫn mang tính nhỏ lẻ, phân tán.
Về kỹ thuật canh tác, người dân từng bước tiếp cận với tiến bộ khoa học kỹ thuật trong gieo trồng, phun tưới, chăm sóc cây trồng, song vẫn còn hạn chế trong việc áp dụng đồng bộ quy trình sản xuất an toàn, quản lý nguồn gốc giống cây trồng, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng và hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Hơn nữa thị trường tiêu thụ nông sản chưa ổn định, chủ yếu phụ thuộc vào thương lái, chưa có nhiều liên kết bền vững với doanh nghiệp và hợp tác xã. Hoạt động liên kết sản xuất tuy đã hình thành nhưng còn hạn chế về quy mô và hiệu quả.
Trong chăn nuôi, tổng đàn gia súc, gia cầm cơ bản được duy trì, gồm các loại chính như trâu, bò, lợn và gia cầm. Một số hộ đã chuyển đổi sang mô hình chăn nuôi tập trung, tiêu biểu như hộ ông Đào Văn Lương (bản Hải Sơn) hiện nuôi hơn 4.000 con gà, gồm khoảng 1.000 con gà mái đẻ mỗi ngày bình quân thu 700 quả trứng, 3.000 gà con và gà thương phẩm, bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, qua khảo sát nhận thấy nhân dân phần lớn vẫn là chăn nuôi theo hộ gia đình, địa hình chăn nuối dốc, phân tán, công tác phòng, chống dịch bệnh còn gặp nhiều khó khăn, nhất là trong điều kiện thời tiết nóng ẩm kéo dài, dịch bệnh diễn biến phức tạp.
Đoàn khảo sát tại điểm trồng cà phê bản Bó Chạy.
Khu vườn chăn nuôi gà hộ ông Đào Văn Lương, bản Hải Sơn.
Đối với lĩnh vực thủy sản, việc nuôi trồng chủ yếu tại các hộ dân thuộc bản Bó Sản, nơi có điều kiện tự nhiên về nguồn nước; một số hộ dân có quy mô nuôi trồng tương đối như: hộ ông Bùi Duy Đông mỗi vụ thu hoạch được khoảng 04 tấn cá; hộ ông Hoàng Văn Lễ mỗi vụ thu 3,2 tấn cá tận dụng diện tích ao, hồ sẵn có. Sản lượng khai thác ngày được nâng cao, dần hình thành được mô hình nuôi trồng tập trung gắn với thị trường tiêu thụ ổn định. Tuy nhiên do chi phí đầu vào cao, công chăm sóc lớn, thị trường tiêu thụ chưa được mở rộng nên khó khăn trong việc duy trì, mở rộng diện tích.
Trong lĩnh vực lâm nghiệp, công tác quản lý, bảo vệ rừng được cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm chỉ đạo. Việc giao đất, giao rừng cho tổ chức, cá nhân từng bước phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm trong quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng. Người dân đã bước đầu được hưởng lợi từ các chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, góp phần cải thiện thu nhập. Các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng được triển khai, góp phần hạn chế nguy cơ cháy rừng trong mùa khô; công tác huy động lực lượng tham gia tuần tra, canh gác rừng được tổ chức thường xuyên. Tuy nhiên, tình hình thời tiết nắng nóng kéo dài và hiện đang chuẩn bị cho vụ mùa mới nên tiềm ẩn nguy cơ cháy cao ở một số khu vực, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn của các lực lượng chức năng và cộng đồng dân cư.
Qua hoạt động khảo sát, đoàn công tác đã ghi nhận nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp trên địa bàn xã như: (1) Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, địa hình dốc, chia cắt mạnh, khó cơ giới hóa; đất sản xuất manh mún, dễ xói mòn, bạc màu; thường xuyên xảy ra lũ quét, sạt lở, rét đậm, hạn hán làm tăng rủi ro, chi phí sản xuất cao, năng suất thấp. (2) Quy mô sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết chủ yếu hộ gia đình tự sản xuất, manh mún, sản phẩm chưa có thương hiệu, khó tiêu thụ ổn định, khó phát triển hàng hóa quy mô lớn. (3) Trình độ kỹ thuật và nguồn nhân lực còn thấp canh tác còn truyền thống, phụ thuộc kinh nghiệm; Ít ứng dụng khoa học công nghệ, thiếu lao động kỹ thuật, cán bộ làm công tác khuyến nông. (4) Giao thông khó khăn, chi phí vận chuyển cao nhất là vận chuyển giống, phân bón đến nơi sản xuất và đưa sản phẩm nông sản đến trục đường giao thông chính. (5) Thị trường tiêu thụ không ổn định, phụ thuộc thương lái, giá cả bấp bênh, thiếu thông tin thị trường, dễ xảy ra tình trạng "được mùa mất giá". (6) Hiệu quả kinh tế rừng chưa cao, chưa khai thác tốt tiềm năng lâm nghiệp.
Ao nuôi cá thương phẩm hộ ông Bùi Duy Đông, bản Bó Sản.
Khu vực trồng rừng sản xuất của bàn Nà Dòn.
Từ thực tế khảo sát các tổ chức, cá nhân, hợp tác xã trên địa bàn đã đề xuất nhiều kiến nghị nhằm tháo gỡ khó khăn, như: tăng cường hỗ trợ vốn vay ưu đãi với lãi suất hợp lý; tổ chức các buổi tập huấn chuyên sâu về cách chăm sóc cây trồng, vật nuôi tại cơ sở; Hướng dẫn các biện pháp áp dụng, chuyển giao khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số; xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm; quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng nhất là đường giao thông, hệ thống chứa nước phục vụ sản xuất.
Đoàn khảo sát của Thường trực HĐND xã cũng đề xuất một số nội dung quan trọng, trong đó nhấn mạnh việc cần có chính sách hỗ trợ phù hợp với đặc thù từng vùng; đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng; khuyến khích phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã; tăng cường công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng bền vững.
Hoạt động khảo sát lần này có ý nghĩa quan trọng, góp phần cung cấp cơ sở thực tiễn để Thường trực HĐND xã Chiềng Khoong tổng hợp, báo cáo với cấp có thẩm quyền, từ đó đề ra các chủ trương, giải pháp phù hợp nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp, nâng cao đời sống nhân dân trên địa bàn trong thời gian tới.
Quàng Đình Khải - Phó Chủ tịch HĐND xã Chiềng Khoong