Ở những thời khắc sinh tử, khi sự sống được tính bằng phút, bằng giây, người thầy thuốc buộc phải đưa ra quyết định nhanh chóng, không thể chờ đợi các thủ tục hành chính hay khả năng chi trả. Nhưng sau khoảnh khắc cấp cứu ấy là cả một hành trình dài với vô vàn áp lực cho bệnh viện, cho đội ngũ y tế và cho chính xã hội.
Trao thẻ BHYT – thêm điểm tựa an sinh cho người bệnh
Trong nỗ lực chia sẻ gánh nặng ấy, ngày 23/1, Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TP. Hồ Chí Minh) đã tổ chức chương trình trao tặng thẻ BHYT và quà Tết cho các bệnh nhân nội trú có hoàn cảnh khó khăn. Hoạt động mang ý nghĩa thiết thực, không chỉ hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh trước mắt mà còn lan tỏa thông điệp nhân văn của chính sách an sinh xã hội trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Theo BS.CKII Trần Văn Khanh – Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh, trên thực tế vẫn còn nhiều người dân, đặc biệt là người cao tuổi, người mắc bệnh nền, bệnh hiểm nghèo, do điều kiện kinh tế eo hẹp nên chưa thể tham gia BHYT. Khi bệnh tật ập đến, chi phí điều trị trở thành rào cản lớn, khiến không ít người chậm trễ trong việc thăm khám, thậm chí chấp nhận sống chung với bệnh vì không đủ khả năng chi trả.
“Hệ quả là sức khỏe suy giảm nghiêm trọng, chất lượng cuộc sống đi xuống, kéo theo nhiều hệ lụy xã hội. Trong hoàn cảnh đó, tấm thẻ BHYT không chỉ là công cụ chia sẻ chi phí y tế, mà còn là sự bảo đảm an sinh, giúp người bệnh tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời, không bị đẩy vào vòng xoáy nghèo đói vì bệnh tật”, BS.CKII Trần Văn Khanh nhấn mạnh.
Thấu hiểu những khó khăn ấy, Đoàn Thanh niên Tổng công ty Phát điện 3 và Đoàn phường An Khánh (TP. Hồ Chí Minh) đã đồng hành cùng Bệnh viện Lê Văn Thịnh trong chương trình trao tặng thẻ BHYT và quà Tết cho bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn. Sự chung tay của các cơ quan, đơn vị không chỉ góp phần san sẻ gánh nặng trước mắt, mà còn thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm xã hội, tương thân tương ái – những giá trị cốt lõi của chính sách an sinh, đúng với tinh thần “không ai bị bỏ lại phía sau”.
Đại diện các đơn vị hỗ trợ cho biết, chương trình không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ cá nhân, mà còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của BHYT trong hệ thống an sinh xã hội. Một tấm thẻ BHYT tuy nhỏ, nhưng có thể giúp người bệnh không rơi vào cảnh kiệt quệ vì chi phí y tế, nhất là khi đối mặt với những bệnh lý nặng, cần điều trị dài ngày.
Y đức trong khoảnh khắc sinh tử
Một trong những câu chuyện để lại nhiều xúc động tại Bệnh viện Lê Văn Thịnh là ca cấp cứu bệnh nhân “3 không” bị nhồi máu cơ tim cấp vừa xảy ra trong tháng 1/2026.
Theo ThS.BS Đinh Hoàng Phát – Khoa Nội Tim mạch – Lão học, bệnh nhân N.T.T. (54 tuổi, ngụ xã Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh) được đưa vào cấp cứu trong tình trạng đau ngực dữ dội, vã mồ hôi lạnh. Chỉ ít phút sau khi được gắn monitor theo dõi, bệnh nhân rơi vào rung thất – một dạng rối loạn nhịp tim ác tính có thể gây tử vong tức thì.
Kíp trực lập tức sốc điện và tiến hành hồi sinh tim phổi. Sau khoảng ba phút hồi sức tích cực, tim bệnh nhân đập trở lại. Các bác sĩ nhanh chóng chẩn đoán bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp giờ thứ nhất, vùng trước rộng – thể bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao nếu không được tái thông mạch vành kịp thời.
Khó khăn tiếp theo nhanh chóng hiện ra: bệnh nhân nhập viện một mình, không BHYT, không người thân, không khả năng chi trả chi phí điều trị – đúng nghĩa một ca “3 không”. Trong bối cảnh “thời gian vàng” quyết định sự sống còn của cơ tim, các bác sĩ đã khẩn trương hội chẩn với lãnh đạo khoa và Ban Giám đốc bệnh viện, thống nhất sử dụng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch để tái thông mạch vành.
Kết quả điều trị cho thấy chuyển biến tích cực: bệnh nhân giảm đau ngực rõ rệt, huyết động ổn định, điện tâm đồ ghi nhận dấu hiệu tái thông mạch máu, cơ tim được cứu sống kịp thời.
“Đây là minh chứng rõ nét cho giá trị của phát hiện sớm, xử trí nhanh, quyết định đúng, và trên hết là y đức, tinh thần trách nhiệm của người thầy thuốc trong những khoảnh khắc sinh tử”, ThS.BS Đinh Hoàng Phát chia sẻ.
Sau biến cố thập tử nhất sinh, bệnh nhân N.T.T. mới thực sự thấm thía ý nghĩa của tấm thẻ BHYT như một “chiếc phao cứu sinh”. Phòng Công tác xã hội của bệnh viện đã nhanh chóng ghi nhận thông tin và hỗ trợ làm thẻ BHYT cho ông trong những ngày tiếp theo.
Theo các bác sĩ, đây không phải trường hợp cá biệt. Trung bình mỗi tháng, Khoa Cấp cứu Bệnh viện Lê Văn Thịnh tiếp nhận khoảng 10 bệnh nhân “3 không” phải điều trị nội trú. Trong số này, chỉ khoảng 30% có thể liên hệ được với người thân, số còn lại bệnh viện phải chủ động vận dụng nhiều nguồn lực để hỗ trợ.
“Khoảng trống” BHYT cần được lấp đầy
Từ thực tiễn điều trị, đội ngũ y bác sĩ nhận thấy phần lớn bệnh nhân “3 không” đều có chung một tâm lý chủ quan: khi còn khỏe mạnh, họ chưa quan tâm đến việc tham gia BHYT. Chỉ đến khi bệnh tật ập đến, giá trị của tấm thẻ BHYT mới thực sự được nhận ra.
Không thuộc diện “3 không”, song gia đình chị Đoàn Thị Đào (phường Cát Lái, TP. Hồ Chí Minh) cũng từng rơi vào hoàn cảnh hết sức khó khăn vì chưa có BHYT kịp thời. Con gái chị, 30 tuổi, được phát hiện bị suy thận cách đây bốn tháng. Trong tháng đầu tiên điều trị khi chưa có BHYT, gia đình phải vay mượn hơn 50 triệu đồng để chi trả chi phí.
“Gia đình tôi tham gia BHYT cho cháu ngay sau đó, nhưng thẻ BHYT diện hộ gia đình phải sau một tháng mới có hiệu lực. Hiện nay, ngoài phần BHYT chi trả, mỗi tháng gia đình chỉ còn lo phần đồng chi trả và các chi phí ngoài BHYT khoảng 4–5 triệu đồng. Nhận được thẻ BHYT do bệnh viện trao tặng hôm nay, gia đình tôi thực sự rất mừng”, chị Đào xúc động chia sẻ.
Theo chị Đào, chi phí điều trị hiện nay chỉ còn khoảng 10% so với tháng đầu tiên không có BHYT. Tuy vậy, đây vẫn là khoản tiền lớn đối với gia đình bốn người, khi cả nhà chỉ trông chờ vào thu nhập của người chồng bán bắp dạo, mỗi ngày kiếm khoảng 300.000 đồng.
Ông Trần Quang Châu – Trưởng phòng Công tác xã hội Bệnh viện Lê Văn Thịnh cho biết, qua tìm hiểu, hoàn cảnh gia đình chị Đào hết sức khó khăn. Cả hai vợ chồng đều mắc bệnh cần phẫu thuật, người con gái bị suy thận nặng, đang điều trị dài ngày tại Khoa Thận nhân tạo. Ngoài việc hỗ trợ thẻ BHYT, bệnh viện rất mong tiếp tục nhận được sự chung tay của các tổ chức, cá nhân để giúp gia đình giảm bớt gánh nặng chi phí điều trị.
BHYT – “lá chắn” an sinh cho hệ thống y tế
BS.CKII Trần Văn Khanh khẳng định, bệnh viện luôn kiên định nguyên tắc không từ chối bất kỳ bệnh nhân nào, dù họ ở trong hoàn cảnh khó khăn nhất. Tuy nhiên, để giảm áp lực cho hệ thống y tế và cho chính người bệnh, việc chủ động tham gia BHYT ngay từ khi còn khỏe mạnh là giải pháp căn cơ, bền vững.
Mỗi năm, Bệnh viện Lê Văn Thịnh tiếp nhận hơn 1,7 triệu lượt khám chữa bệnh, trung bình từ 3.200 – 3.500 lượt mỗi ngày. Phần lớn người bệnh là người cao tuổi, mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thận… cần điều trị dài ngày với chi phí lớn. Trong bối cảnh đó, BHYT đóng vai trò đặc biệt quan trọng, giúp người bệnh tiếp cận dịch vụ y tế mà không rơi vào tình trạng kiệt quệ tài chính.
“Ước tính mỗi năm, bệnh viện phải huy động gần 3 tỷ đồng từ nguồn đóng góp của cán bộ, nhân viên y tế và các nhà hảo tâm để hỗ trợ chi phí điều trị, nhất là đối với bệnh nhân ‘3 không’. Con số này cho thấy nỗ lực rất lớn của bệnh viện và cộng đồng trong việc chăm sóc sức khỏe cho những người yếu thế”, BS.CKII Trần Văn Khanh chia sẻ.
Để không còn những bệnh nhân “3 không”, cần sự chung tay đồng bộ của cả hệ thống chính trị, các tổ chức, doanh nghiệp và mỗi người dân. Khi BHYT thực sự trở thành “lá chắn an sinh” cho mọi người, những câu chuyện đau lòng vì không đủ khả năng chi trả chi phí điều trị sẽ dần lùi xa, nhường chỗ cho một hệ thống y tế nhân văn, công bằng và bền vững hơn.
Tấn Tài