Không đơn thuần là một cuộc thi báo chí, "Vượt lên số phận" đã trở thành một diễn đàn tinh thần, nơi những câu chuyện đời chân thực, giàu cảm xúc được kể lại bằng tất cả sự trân trọng, góp phần khơi dậy niềm tin, cổ vũ ý chí vươn lên của con người Việt Nam trong thời đại mới.
Hành trình gần một thập kỷ lan tỏa những giá trị nhân văn
Trải qua 8 lần tổ chức thành công, cuộc thi viết "Vượt lên số phận" đã khẳng định vị thế là một trong những hoạt động báo chí – xã hội có sức lan tỏa sâu rộng. Hàng nghìn tác phẩm dự thi được gửi về mỗi mùa giải không chỉ phản ánh sự quan tâm của công chúng mà còn cho thấy sức hấp dẫn của những câu chuyện đời thường nhưng chứa đựng nghị lực phi thường.
Đồng chí Nguyễn Phạm Duy Trang, Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội Trung ương và đồng chí Trần Thị Dung, Phó chủ tịch Hội bảo trợ Người khuyết tật và trẻ mồ côi Việt Nam cùng Nhà báo Nguyễn Toàn Thắng, Tổng biên tập Tạp chí Thanh niên (trưởng ban tổ chức cuộc thi lần thứ VII) trao giải Đặc biệt tới tác giả Nguyễn Phương Thúy.
Từ những trang viết dung dị mà xúc động, hình ảnh những con người "tàn nhưng không phế" đã bước ra khỏi khuôn khổ của một bài báo để trở thành biểu tượng sống động của ý chí Việt Nam. Họ là những người khuyết tật không đầu hàng số phận, là những trẻ mồ côi vươn lên từ nghịch cảnh, là những cá nhân âm thầm cống hiến để giúp đỡ người yếu thế hòa nhập cộng đồng.
Không ít nhân vật được phát hiện qua cuộc thi đã trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho xã hội, được các cấp lãnh đạo Đảng, Nhà nước ghi nhận và biểu dương. Những câu chuyện ấy không chỉ lay động trái tim người đọc mà còn góp phần hình thành những giá trị nhân văn bền vững, thúc đẩy tinh thần tương thân tương ái trong cộng đồng.
Tiếp nối thành công đó, cuộc thi lần thứ IX năm 2026 được tổ chức với quy mô lớn hơn, nội dung phong phú hơn, gắn với chủ đề công tác năm của Trung ương Đoàn – "Đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của Đoàn" – đồng thời hướng tới kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Khơi dậy ý chí vươn lên trong "Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc"
Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới – thường được nhắc đến như "Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", việc lan tỏa những câu chuyện vượt khó không chỉ mang ý nghĩa nhân văn mà còn có giá trị định hướng xã hội sâu sắc.
Cuộc thi "Vượt lên số phận" lần thứ IX đặt ra mục tiêu cao cả: giáo dục đạo đức truyền thống, khơi dậy khát vọng sống, ý chí vươn lên và tinh thần cống hiến của mỗi cá nhân. Qua đó, góp phần xây dựng một xã hội nhân ái, nơi mọi người đều có cơ hội phát triển và không ai bị bỏ lại phía sau.
Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, những tấm gương biết tận dụng công nghệ để thay đổi cuộc đời càng trở nên ý nghĩa. Đó có thể là người khuyết tật khởi nghiệp thành công nhờ thương mại điện tử, hay những cá nhân vượt qua giới hạn thể chất để làm chủ tri thức số, hòa nhập với dòng chảy phát triển chung của đất nước.
Những câu chuyện ấy không chỉ là minh chứng cho sức mạnh nội sinh của con người Việt Nam, mà còn là lời khẳng định rằng: nghị lực và ý chí có thể vượt qua mọi rào cản.
Mở rộng đối tượng: Không giới hạn của lòng nhân ái
Một trong những điểm mới nổi bật của cuộc thi lần thứ IX chính là sự mở rộng tối đa đối tượng tham gia. Không còn giới hạn trong giới báo chí chuyên nghiệp, cuộc thi chào đón tất cả những ai có trái tim đồng cảm và mong muốn lan tỏa điều tốt đẹp.
Từ cán bộ, đảng viên, chiến sĩ lực lượng vũ trang, đến học sinh, sinh viên, nhà giáo, chức sắc tôn giáo, hay cả người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam – tất cả đều có thể trở thành tác giả của những câu chuyện truyền cảm hứng.
Đáng chú ý, Ban tổ chức đặc biệt khuyến khích chính những người khuyết tật, trẻ mồ côi tự kể lại câu chuyện của mình. Bởi không ai có thể truyền tải chân thực và sâu sắc hơn những trải nghiệm mà họ đã đi qua. Những dòng chữ được viết từ chính nỗi đau và nghị lực sẽ có sức lay động mạnh mẽ, chạm đến trái tim người đọc một cách trực tiếp và chân thành nhất.
Nội dung dự thi: Tôn vinh những con người "phi thường trong đời thường"
Nội dung của các tác phẩm dự thi tập trung vào việc phát hiện, giới thiệu những tấm gương người thật, việc thật, có địa chỉ rõ ràng. Đó là những câu chuyện gần gũi nhưng mang ý nghĩa lớn lao: Những người khuyết tật vượt qua khiếm khuyết cơ thể để học tập, lao động và khẳng định bản thân; những trẻ mồ côi lớn lên trong thiếu thốn nhưng vẫn nuôi dưỡng ước mơ và vươn tới thành công; những cá nhân biết tận dụng công nghệ để thay đổi cuộc đời; hay những tập thể, tổ chức âm thầm hỗ trợ người yếu thế hòa nhập cộng đồng.
Mỗi câu chuyện là một lát cắt của cuộc sống, phản ánh nghị lực, niềm tin và khát vọng của con người. Khi được kể lại bằng ngôn ngữ báo chí chân thực, những câu chuyện ấy sẽ trở thành nguồn động lực to lớn cho xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Đa dạng hình thức: Bắt nhịp xu hướng báo chí hiện đại
Nhằm đáp ứng xu hướng phát triển của truyền thông đa phương tiện, cuộc thi năm nay chấp nhận nhiều loại hình tác phẩm khác nhau. Bên cạnh các thể loại truyền thống như bút ký, phóng sự, phóng sự điều tra, Ban tổ chức còn khuyến khích các tác phẩm video clip có thời lượng từ 3 đến 5 phút.
Điều này không chỉ tạo điều kiện cho người dự thi phát huy khả năng sáng tạo mà còn giúp các câu chuyện được lan tỏa rộng rãi hơn trên các nền tảng số.
Về yêu cầu, bài viết dự thi có độ dài từ 800 đến dưới 3.000 từ, sử dụng tiếng Việt. Đối với người khiếm thị, có thể sử dụng chữ Braille kèm bản dịch. Mỗi tác phẩm cần đảm bảo tính chân thực, có hình ảnh minh họa và xác nhận của cơ quan hoặc chính quyền địa phương nơi nhân vật sinh sống.
Ban tổ chức cũng nhấn mạnh yêu cầu về bản quyền: không chấp nhận các tác phẩm đã từng được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng hoặc sao chép dưới bất kỳ hình thức nào.
Cơ cấu giải thưởng: Ghi nhận và lan tỏa giá trị sống đẹp
Không chỉ mang ý nghĩa tinh thần, cuộc thi "Vượt lên số phận" lần thứ IX còn có hệ thống giải thưởng thiết thực nhằm ghi nhận những đóng góp của các tác giả và nhân vật.
Giải Đặc biệt trị giá 15 triệu đồng sẽ dành cho người khuyết tật hoặc trẻ mồ côi tự viết về chính mình – một sự tôn vinh đặc biệt dành cho những câu chuyện được kể từ trải nghiệm cá nhân. Bên cạnh đó là Giải A trị giá 10 triệu đồng, cùng các giải B, C và Khuyến khích với mức thưởng từ 2 đến 5 triệu đồng.
Đặc biệt, các giải chuyên đề như "Nhân vật truyền cảm hứng", "Nhân vật làm chủ khoa học công nghệ", "Sáng tạo" và "Tâm huyết" được thiết kế nhằm tôn vinh những khía cạnh nổi bật trong mỗi câu chuyện.
Không dừng lại ở giải thưởng tiền mặt, Ban tổ chức còn xem xét trao tặng sổ tiết kiệm cho những nhân vật có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, như một sự hỗ trợ thiết thực giúp họ tiếp tục hành trình vươn lên trong cuộc sống.
Lộ trình triển khai: Kết nối những hành trình vượt khó
Cuộc thi được triển khai xuyên suốt năm 2026 với các mốc thời gian cụ thể. Lễ phát động diễn ra vào ngày 30/3/2026 tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, đánh dấu sự khởi đầu của một hành trình lan tỏa những giá trị tốt đẹp.
Từ ngày 30/3 đến 30/8/2026, Ban tổ chức tiếp nhận bài dự thi qua email và đường bưu điện. Đây là khoảng thời gian để các tác giả trên khắp mọi miền đất nước tìm kiếm, ghi lại và chia sẻ những câu chuyện truyền cảm hứng.
Lễ tổng kết và trao giải dự kiến được tổ chức vào ngày 15/10/2026, nhân dịp kỷ niệm 64 năm Ngày thành lập Tạp chí Thanh niên. Đây sẽ là dịp để tôn vinh những tác phẩm xuất sắc và những con người đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng.
Khẳng định giá trị: Không ai bị bỏ lại phía sau
Trong dòng chảy phát triển của đất nước, những câu chuyện về sự vươn lên của người khuyết tật và trẻ mồ côi mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là những tấm gương cá nhân, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, nhân ái của xã hội Việt Nam.
Cuộc thi "Vượt lên số phận" lần thứ IX, vì thế, không chỉ dừng lại ở một hoạt động báo chí – văn học. Nó là lời khẳng định mạnh mẽ về một nguyên tắc cốt lõi của phát triển: không một ai bị bỏ lại phía sau.
Khi những câu chuyện tử tế được kể lại, khi nghị lực được tôn vinh, và khi lòng nhân ái được lan tỏa, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp hơn. Đó chính là giá trị bền vững mà cuộc thi hướng tới.
Chung tay lan tỏa những điều tốt đẹp
Trong bối cảnh truyền thông hiện đại với tốc độ lan truyền thông tin nhanh chóng, mỗi cá nhân đều có thể trở thành một "người kể chuyện". Việc tham gia cuộc thi không chỉ là cơ hội để thể hiện khả năng viết mà còn là hành động góp phần xây dựng một xã hội nhân văn.
Mỗi bài viết, mỗi video clip là một nhịp cầu nối những số phận, giúp cộng đồng hiểu hơn, chia sẻ nhiều hơn và hành động thiết thực hơn vì những người yếu thế.
Cuộc thi "Vượt lên số phận" lần thứ IX kêu gọi sự chung tay của toàn xã hội – từ những cây bút chuyên nghiệp đến những người viết không chuyên – để cùng nhau lan tỏa những giá trị tốt đẹp, góp phần thắp sáng niềm tin và hy vọng.
Thông tin liên hệ
Ban tổ chức cuộc thi:
Địa chỉ: Tòa soạn Tạp chí Thanh niên, số 5 phố Chùa Láng, phường Láng Thượng, Hà Nội
Điện thoại: (024) 37751392 – 0986.288.988
Email: vuotlensophanlan9@gmail.com
Cuộc thi "Vượt lên số phận" lần thứ IX đã chính thức khởi động, mở ra một hành trình mới – hành trình của những câu chuyện tử tế, của nghị lực và khát vọng sống. Trong hành trình ấy, mỗi người cầm bút chính là một người thắp lửa, góp phần làm sáng lên những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam trong thời đại mới.
Tấn Tài