Bứt phá trong bối cảnh nhiều thách thức
Theo báo cáo của cơ quan thống kê Thành phố, mức tăng trưởng 8,27% trong quý đầu năm được xem là bước tiến vượt bậc nếu đặt trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn còn nhiều biến động khó lường. Giai đoạn 2022–2025, nền kinh tế toàn cầu chịu tác động kéo dài của xung đột địa chính trị, lạm phát và đứt gãy chuỗi cung ứng. Trong nước, quá trình phục hồi sau đại dịch cũng đối mặt với nhiều áp lực từ thị trường tài chính và nhu cầu tiêu dùng.
Việc duy trì mức tăng trưởng trên 8% ngay trong quý 1 – thời điểm thường bị “chùng xuống” bởi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán và chu kỳ khởi động sản xuất – cho thấy hiệu quả rõ nét của các chính sách điều hành. Những nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn về thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp đã phát huy tác dụng.
Không chỉ phản ánh nội lực kinh tế, kết quả này còn tiếp tục khẳng định vai trò “vùng động lực” của Thành phố Hồ Chí Minh đối với tăng trưởng chung của cả nước. Thành phố tiếp tục là trung tâm thu hút đầu tư, đổi mới sáng tạo và lan tỏa các mô hình phát triển mới.
Dịch vụ giữ vai trò “xương sống”
Trong cơ cấu kinh tế, khu vực dịch vụ tiếp tục đóng vai trò chủ lực khi chiếm tới 56% tổng mức tăng GRDP, với tốc độ tăng trưởng đạt 8,91%. Đây là trụ cột quan trọng giúp kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh duy trì ổn định trong bối cảnh các ngành sản xuất còn đối mặt nhiều khó khăn.
Nổi bật trong bức tranh dịch vụ là lĩnh vực vận tải và kho bãi, với mức tăng trưởng ấn tượng 12,18%. Sự phát triển của ngành logistics không chỉ đến từ nhu cầu thương mại tăng cao, mà còn nhờ những bước tiến trong đầu tư hạ tầng và ứng dụng công nghệ.
Hệ thống cảng biển, kho bãi thông minh, cùng các giải pháp chuyển đổi số đã giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng, rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa. Logistics ngày càng khẳng định vai trò là ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh tổng thể của Thành phố Hồ Chí Minh.
Bên cạnh đó, ngành thương mại tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định ở mức 8,85%, phản ánh sức mua nội địa vẫn ở mức khá. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo về dấu hiệu chững lại của tổng cầu khi người tiêu dùng trở nên thận trọng hơn trước áp lực giá cả.
Lĩnh vực tài chính – ngân hàng tăng trưởng 8,26%, cho thấy dòng vốn đang dần được khơi thông. Tuy nhiên, hoạt động tín dụng vẫn chịu ảnh hưởng bởi mặt bằng lãi suất và tâm lý dè dặt của thị trường quốc tế.
Công nghiệp: Điểm sáng từ chế biến, chế tạo
Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 7,73%, đóng góp 32,6% vào GRDP. Dù chưa đạt kỳ vọng, nhưng đây vẫn là nền tảng quan trọng cho tăng trưởng dài hạn của Thành phố Hồ Chí Minh.
Đáng chú ý, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò động lực khi tăng 8,46%. Chỉ số sản xuất công nghiệp toàn Thành phố tăng 11%, trong đó 4 ngành công nghiệp trọng điểm tăng tới 13,6%.
Một số lĩnh vực ghi nhận tăng trưởng tích cực, đặc biệt là ngành hóa dược và công nghệ sinh học. Nhu cầu chăm sóc sức khỏe gia tăng cùng với các dự án đầu tư mới đã thúc đẩy sự phát triển của ngành này.
Tuy nhiên, điểm nghẽn đáng lưu ý là lĩnh vực sản xuất và phân phối điện chỉ tăng 3,08%. Việc suy giảm sản lượng từ nhiệt điện và những hạn chế trong khai thác năng lượng truyền thống đã ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi sản xuất công nghiệp. Đây là thách thức cần sớm được giải quyết để đảm bảo an ninh năng lượng và duy trì đà tăng trưởng.
Thu hút đầu tư: Điểm sáng nổi bật
Quý 1/2026 ghi nhận sự khởi sắc mạnh mẽ của hoạt động đầu tư. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt hơn 141.700 tỷ đồng, tăng 10,7% so với cùng kỳ.
Đặc biệt, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt gần 2,9 tỷ USD, tăng tới 219,7%. Đây là tín hiệu rất tích cực, cho thấy niềm tin của các nhà đầu tư quốc tế vào môi trường kinh doanh của Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng được củng cố.
Kết quả này phản ánh hiệu quả của các chính sách cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và hỗ trợ doanh nghiệp. Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến hấp dẫn hàng đầu đối với các tập đoàn đa quốc gia.
Trong khi đó, đầu tư công vẫn còn dư địa lớn. Tỷ lệ giải ngân mới đạt 10,5% kế hoạch năm, cho thấy nhiều dự án trọng điểm vẫn đang gặp vướng mắc, đặc biệt là trong công tác giải phóng mặt bằng.
Nếu được tháo gỡ kịp thời, đầu tư công sẽ trở thành “đòn bẩy” quan trọng, kích thích tăng trưởng trong các quý tiếp theo, đồng thời tạo nền tảng hạ tầng cho phát triển dài hạn.
Áp lực chi phí và những thách thức hiện hữu
Bên cạnh những kết quả tích cực, nền kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Chỉ số giá tiêu dùng tăng 3,36%, phản ánh áp lực lạm phát vẫn hiện hữu.
Giá nguyên vật liệu trên thị trường thế giới và chi phí năng lượng tăng cao đã kéo theo giá dịch vụ vận tải, kho bãi tăng mạnh. Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí sản xuất của doanh nghiệp.
Khảo sát cho thấy khoảng 31,6% doanh nghiệp đánh giá tình hình kinh doanh khó khăn hơn so với quý trước. Biên lợi nhuận bị thu hẹp khi chi phí đầu vào tăng trong khi sức mua có dấu hiệu chững lại.
Giải pháp cho giai đoạn tăng tốc
Để duy trì đà tăng trưởng và hướng tới mục tiêu cao hơn trong năm 2026, các chuyên gia kinh tế đã đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm.
Trước hết, cần kiểm soát tốt giá cả và chi phí năng lượng. Việc theo dõi sát diễn biến thị trường quốc tế sẽ giúp Thành phố Hồ Chí Minh có những chính sách điều chỉnh kịp thời, giảm áp lực cho doanh nghiệp.
Thứ hai, cần đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng thông qua các chương trình khuyến mại, phát triển du lịch và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Thứ ba, tăng tốc giải ngân đầu tư công, đặc biệt là các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm như các tuyến vành đai, metro và cao tốc.
Cuối cùng, thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là chìa khóa nâng cao năng suất lao động, giúp doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với biến động của thị trường.
Triển vọng tích cực
Dù còn nhiều thách thức, triển vọng kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2026 vẫn được đánh giá là tích cực. Có tới 43,5% doanh nghiệp dự báo quý 2 sẽ thuận lợi hơn, trong khi tỷ lệ lo ngại khó khăn giảm xuống còn 22,9%.
Sự phục hồi của các ngành chủ lực như điện tử, dệt may và chế biến thực phẩm được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng. Với nền tảng đã được củng cố từ quý đầu năm, Thành phố Hồ Chí Minh đứng trước cơ hội lớn để hoàn thành, thậm chí vượt các chỉ tiêu kinh tế đã đề ra.
Khát vọng tăng tốc đang dần hiện thực hóa, tiếp tục khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế năng động, sáng tạo của cả nước.
Tấn Tài