Chiều 29/9, Bộ Tài chính phối hợp Bộ Xây dựng tổ chức cuộc họp rà soát, đánh giá tình hình thực hiện các dự án trọng điểm ngành giao thông chậm tiến độ, giải ngân thấp.
Cuộc họp được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến với các tỉnh, thành phố, do Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn và Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn đồng chủ trì.
Theo báo cáo tại cuộc họp, danh mục các dự án trọng điểm ngành giao thông vận tải hiện có 55 dự án, 112 dự án thành phần. Tổng kế hoạch vốn ngân sách Nhà nước năm 2026 được các bộ, địa phương phân bổ chi tiết cho nhóm dự án này lên tới 258.502 tỷ đồng.
Tuy nhiên, đến hết ngày 21/9, số vốn giải ngân mới đạt 105.257 tỷ đồng, bằng 40,7% kế hoạch. Trong đó, ngân sách Trung ương giải ngân 70.199 tỷ đồng, đạt 35%; ngân sách địa phương giải ngân 35.058 tỷ đồng, đạt 60,4%.
Phối cảnh cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh. Ảnh: Chủ đầu tư
Tỷ lệ này thấp hơn đáng kể mức giải ngân bình quân chung của cả nước. Đến hết ngày 17/9, tỷ lệ giải ngân chung đạt 52,9% so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Riêng nhóm dự án giao thông trọng điểm có 42 dự án, dự án thành phần giải ngân dưới 40%.
Các bộ, địa phương cho biết tiến độ giải ngân đang chịu tác động từ nhiều nguyên nhân, trong đó có tình trạng thiếu nguồn cung và giá nguyên, nhiên vật liệu tăng; vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, bồi thường, tái định cư; thời tiết bất lợi, mưa lớn kéo dài. Bên cạnh đó, năng lực tổ chức thực hiện của một số chủ đầu tư và nhà thầu còn hạn chế.
Tại điểm cầu Lạng Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Thanh Nhàn cho biết địa phương hiện có hai dự án trọng điểm quốc gia là cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng theo hình thức BOT và cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (Cao Bằng).
Với cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng, phần lớn mặt bằng trên tuyến chính đã được bàn giao, chỉ còn một số vị trí vướng mắc cục bộ. Lạng Sơn dự kiến hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng trong tháng 10/2026.
Riêng trong quý 3/2026, giá trị khối lượng thi công tuyến đạt khoảng 1.100 tỷ đồng, nâng tổng khối lượng thi công toàn tuyến lên 78,15%. Tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ tuyến cao tốc trong năm 2026.
Về vốn, dự án đã giải ngân 51,97% tổng kế hoạch vốn. Lạng Sơn đặt mục tiêu giải ngân 100% nguồn vốn được giao trong năm 2026.
Đối với cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, giai đoạn 1 đoạn qua Lạng Sơn dài 52,5 km đã hoàn thành 100% giải phóng mặt bằng. Lũy kế giải ngân đạt 872 tỷ đồng, tương đương 77,5%; riêng kế hoạch vốn năm 2026 đã giải ngân 29%. Với giai đoạn 2, tỉnh đang tiếp tục thực hiện các thủ tục để triển khai giải phóng mặt bằng bổ sung, bảo đảm tiến độ dự án.
Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn đánh giá tiến độ giải ngân vốn cho các dự án hạ tầng giao thông có ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải ngân chung và tốc độ tăng trưởng kinh tế. Việc các dự án chậm giải ngân cũng làm chậm khả năng phát huy hiệu quả kết nối của hệ thống hạ tầng và mở rộng không gian phát triển kinh tế.
Để cải thiện tiến độ trong những tháng cuối năm, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, địa phương phân nhóm dự án để xử lý. Với các dự án đang bố trí vốn chuẩn bị đầu tư, cần đẩy nhanh hoàn thiện và phê duyệt thủ tục. Các dự án bố trí vốn quyết toán phải khẩn trương nghiệm thu khối lượng, thanh lý và quyết toán hợp đồng để làm cơ sở quyết toán dự án hoàn thành.
Đối với các dự án dự kiến hoàn thành trong năm 2026, các bộ, địa phương được yêu cầu tăng cường đôn đốc chủ đầu tư và nhà thầu đẩy nhanh thi công, đồng thời thúc tiến độ giải ngân. Đây được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026.
Tâm An