Mỗi phút đều quý giá: Chung tay chủ động phòng, chống đột quỵ

Thông điệp năm 2026: "Mỗi phút đều quý giá"

Năm nay, Tổ chức Đột quỵ Thế giới (WSO) tiếp tục chiến dịch "Every M1nute Counts – Mỗi phút đều quý giá" với lời kêu gọi #ActFAST. Chiến dịch tập trung giúp cộng đồng nhận biết dấu hiệu đột quỵ và tìm kiếm cấp cứu ngay khi nghi ngờ. Thông điệp cốt lõi rất giản dị: mất thời gian là mất não. Người bệnh được cấp cứu càng sớm thì cơ hội sống và hồi phục càng cao. Năm 2026 cũng đánh dấu 20 năm Chiến dịch Đột quỵ Thế giới.

Ghi nhớ quy tắc FAST

Khi thấy một trong các dấu hiệu sau, cần hành động ngay:

F – Face (Mặt): mặt méo hoặc lệch một bên, cười không đều. A – Arm (Tay): một bên tay yếu hoặc tê, không giơ được cả hai tay lên. S – Speech (Lời nói): nói khó, nói ngọng hoặc không hiểu lời người khác. T – Time (Thời gian): gọi ngay cấp cứu 115 và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ.

Gánh nặng đột quỵ trên thế giới và tại Việt Nam

Trên thế giới, mỗi năm có gần 12 triệu ca đột quỵ mới và hơn 7 triệu người tử vong. Cứ 4 người trên 25 tuổi thì có 1 người sẽ bị đột quỵ trong đời. Hiện có khoảng 94 triệu người từng bị đột quỵ, trong đó 14 triệu người dưới 49 tuổi.

Tại Việt Nam, đột quỵ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật. Mỗi năm có khoảng 200.000 ca mắc mới và khoảng 167.000 ca tử vong. Chỉ khoảng 23,2% người bệnh đến cơ sở y tế trong 4,5 giờ đầu. Bệnh cũng đang trẻ hóa, với khoảng 7,2% người bệnh dưới 45 tuổi. Phần lớn gánh nặng này đến từ các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi, như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, rung nhĩ, hút thuốc lá và ít vận động.

Ra quân đồng bộ trên nhiều địa bàn

Các hoạt động năm nay được triển khai trên nền tảng chương trình "Tăng cường dự phòng, phát hiện sớm và quản lý nguy cơ đột quỵ tại Việt Nam" giai đoạn 2026–2030, khởi động từ tháng 10/2025 với sự phối hợp của Cục Phòng bệnh, Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, FPT Long Châu và Bayer Việt Nam. Sau một năm, chương trình đã tổ chức 9 đợt khám sàng lọc, tư vấn sức khỏe tại 8 tỉnh, thành phố, giúp hơn 12.000 người dân được thăm khám, đánh giá nguy cơ và tư vấn trực tiếp.

Về chuyên môn, ngày 23/10/2026, Bệnh viện Bạch Mai trở thành cơ sở y tế đầu tiên tại Việt Nam được WSO trao chứng nhận "Trung tâm Đột quỵ Chuyên sâu", cấp độ cao nhất trong hệ thống chứng nhận của tổ chức này. Đây là dấu mốc quan trọng, khẳng định năng lực cấp cứu và điều trị đột quỵ của y tế Việt Nam.

Hoạt động trọng tâm của đợt hưởng ứng là chương trình "Chủ động phòng, chống đột quỵ – Vì một Việt Nam khỏe mạnh" do Trung ương Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam phối hợp với Cục Phòng bệnh, Bayer Việt Nam, FPT Long Châu và các đơn vị liên quan tổ chức tại xã Đức Quang, tỉnh Hà Tĩnh, ngày 25/10/2026. Hơn 1.000 người dân được kiểm tra huyết áp, đường huyết, mỡ máu, xét nghiệm máu, khám thần kinh, tim mạch, đo điện tim và siêu âm mạch cảnh. Người dân được tư vấn kiểm soát yếu tố nguy cơ, sàng lọc rung nhĩ và cấp thuốc miễn phí theo đơn. Sự kiện đồng thời đánh dấu một năm triển khai chương trình giai đoạn 2026–2030.

Cùng ngày, Bệnh viện Bạch Mai phối hợp với tỉnh Hà Tĩnh và Tổng Công ty Thăm dò và Khai thác Dầu khí (PVEP) khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp thuốc miễn phí cho gần 1.000 người dân tại hai xã Nghi Xuân và Tiên Điền. Như vậy, chỉ trong một ngày, gần 2.000 người dân Hà Tĩnh đã được khám, sàng lọc bệnh lý và nguy cơ đột quỵ.

Phát biểu tại chương trình ở Hà Tĩnh, ông Nguyễn Hữu Tú, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, nhấn mạnh: "Thành công của chương trình không chỉ được tính bằng số người được khám, mà bằng việc người dân hiểu đúng hơn, chủ động phòng bệnh tốt hơn và được cấp cứu kịp thời hơn khi không may gặp đột quỵ."

Tiếp nối chuỗi hoạt động đến năm 2027

Từ nay đến năm 2027, các bên dự kiến tiếp tục tổ chức chuỗi chương trình khám sàng lọc tại nhiều địa phương. Song song là chuỗi hoạt động tư vấn sức khỏe tại nhà thuốc, giúp người dân nhận biết sớm nguy cơ và được bác sĩ hướng dẫn kịp thời ngay tại cộng đồng.

Các bên cũng đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số trong phòng ngừa đột quỵ. Kết quả sàng lọc sẽ được liên thông với hồ sơ sức khỏe điện tử để theo dõi người dân liên tục, lâu dài và bảo đảm an toàn dữ liệu cá nhân. Đây là cách làm cụ thể để thực hiện Nghị quyết 72-NQ/TW và Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, với tinh thần người dân là trung tâm, phòng bệnh là then chốt, y tế cơ sở là nền tảng.

Nhân Ngày Thế giới phòng, chống đột quỵ, các đơn vị kêu gọi mọi người ghi nhớ quy tắc FAST, khám sức khỏe định kỳ và kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, mỡ máu. Khi thấy dấu hiệu đột quỵ, hãy gọi ngay 115, vì mỗi phút đều quý giá.

P.V