Ảnh minh họa. Nguồn: Baochinhphu.vn
Tăng mức hưởng trợ cấp để đáp ứng cuộc sống tối thiểu
Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cho biết vừa nhận được kiến nghị từ cử tri các tỉnh Lạng Sơn, Thừa Thiên Huế, Phú Yên, Ninh Thuận và An Giang về việc nâng mức hưởng trợ cấp thất nghiệp từ 60% lên 75% mức lương bình quân đóng bảo hiểm, tương đương với mức lương hưu tối đa. Theo các cử tri, mức trợ cấp hiện nay còn thấp, chưa đáp ứng mức sống tối thiểu của người lao động khi mất việc, từ đó dẫn đến tình trạng nhiều người lựa chọn rút bảo hiểm xã hội một lần.
Đại biểu Điểu Huỳnh Sang (Đoàn Bình Phước) cũng đề xuất điều chỉnh mức hưởng từ 60% lên 75%, cho rằng mức 60% hiện nay chỉ đáp ứng được chi phí cá nhân tối thiểu, chưa tính đến chi phí sinh hoạt của cả gia đình. Ông dẫn chứng: "Phần lớn doanh nghiệp hiện đóng bảo hiểm theo lương tối thiểu vùng (khoảng 4 triệu đồng/tháng), nên mức trợ cấp thực nhận chỉ khoảng 2,5 triệu đồng/tháng – không đủ để đảm bảo đời sống."
Mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp
Theo Luật Việc làm hiện hành, nhiều nhóm người lao động vẫn chưa thuộc diện tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Do đó, Bộ LĐ-TB&XH đề xuất mở rộng đối tượng tham gia, bao gồm:
Người lao động có hợp đồng từ 1 tháng trở lên (thay vì 3 tháng như hiện tại).
Người làm việc không trọn thời gian có thu nhập từ tiền lương bằng hoặc cao hơn mức lương tối thiểu làm căn cứ đóng BHXH.
Các đối tượng quản lý hưởng lương như: quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, lãnh đạo hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã...
Bổ sung trường hợp không được hưởng trợ cấp – còn nhiều tranh cãi
Chính phủ đề xuất bổ sung quy định từ chối chi trả trợ cấp thất nghiệp đối với người lao động bị sa thải hoặc buộc thôi việc do vi phạm kỷ luật. Tuy nhiên, đề xuất này đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều. Ủy ban Xã hội của Quốc hội đề nghị tiếp tục đánh giá tác động kỹ lưỡng và xây dựng giải pháp bảo đảm tính khả thi trước khi đưa vào luật.
Không chỉ hỗ trợ người mất việc, mà còn cả doanh nghiệp và người lao động đang làm việc
Dự thảo sửa đổi Luật Việc làm cũng đề xuất cho phép sử dụng Quỹ bảo hiểm thất nghiệp để hỗ trợ cả người sử dụng lao động trong các trường hợp gặp khó khăn như thay đổi cơ cấu, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh... Ngoài ra, Bộ LĐ-TB&XH cũng kiến nghị mở rộng chính sách đào tạo lại, nâng cao tay nghề cho cả người lao động đang làm việc – không chỉ người mất việc – nhằm thích ứng với thay đổi công nghệ, cơ cấu doanh nghiệp.
Đặc biệt, có đề xuất bổ sung hỗ trợ tiền ăn trong thời gian học nghề cho người lao động không hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Hỗ trợ người lao động khi doanh nghiệp phá sản hoặc chủ bỏ trốn
Ông Phạm Văn Hiền, Phó Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật – Liên đoàn Lao động TP.HCM, đề xuất sử dụng Quỹ bảo hiểm thất nghiệp hỗ trợ người lao động trong các trường hợp doanh nghiệp phá sản, chủ bỏ trốn hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm. Đây là thực trạng phổ biến, đặc biệt với nhóm lao động lớn tuổi, có kỹ năng hạn chế, rất khó tìm việc mới và không đủ điều kiện nhận trợ cấp.
Giải pháp được đưa ra là sử dụng quỹ để hỗ trợ tạm thời, sau đó cơ quan chức năng sẽ tiến hành điều tra, thanh tra và khởi kiện doanh nghiệp vi phạm nhằm hoàn trả quỹ.
Dương Thùy Linh