Trên các diễn đàn và hội nhóm về NOXH với hàng chục nghìn thành viên, những câu hỏi như "Cần có bao nhiêu tiền mới đăng ký được?", "Nên vay bao nhiêu là an toàn?" hay "Thu nhập bao nhiêu thì đủ khả năng trả nợ?" xuất hiện gần như mỗi ngày.
Theo ghi nhận từ các đơn vị tư vấn và hỗ trợ làm hồ sơ NOXH, nhiều người có nhu cầu mua nhà vẫn lúng túng trong việc lập kế hoạch tài chính. Không ít trường hợp cho rằng phải có đủ tiền mua nhà mới dám đăng ký, trong khi một số khác lại có tâm lý vay tối đa giá trị căn hộ để giảm áp lực vốn ban đầu.
Trong khi đó, khảo sát của nhóm nghiên cứu Trường Đại học Kinh tế - Luật (ĐHQG TP.HCM) tại 30 tỉnh, thành cho thấy 92% người được hỏi chưa từng nộp hồ sơ mua NOXH. Những nguyên nhân phổ biến gồm chưa biết cách đăng ký, cho rằng lo ngại thủ tục phức tạp hoặc chưa tự tin về khả năng tài chính.

Nhu cầu tìm hiểu về nhà ở xã hội tăng mạnh khi nhiều dự án mới được triển khai cùng các gói tín dụng ưu đãi.
Cần chuẩn bị bao nhiêu tiền?
Theo các đơn vị tư vấn NOXH, người mua không cần có đủ tiền để thanh toán toàn bộ giá trị căn hộ ngay từ đầu.
Thông thường, sau khi được thông báo đủ điều kiện mua hoặc trúng quyền mua, người dân sẽ phải đặt cọc khoảng 50 triệu đồng theo thông báo của chủ đầu tư.
Khoảng 1-2 tháng sau, khi ký hợp đồng mua bán, người mua cần thanh toán khoảng 30% giá trị căn hộ. Phần còn lại sẽ được chia thành nhiều đợt theo tiến độ xây dựng, còn 5% cuối cùng được thanh toán khi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận.
Theo các đơn vị tư vấn, do đa số ngân hàng chỉ tiếp nhận hồ sơ vay sau khi người mua đã ký hợp đồng mua bán, khoản tiền tối thiểu nên chuẩn bị thường gồm 30% giá trị căn hộ cộng với khoảng 50 triệu đồng tiền đặt cọc.
Không nên vay tối đa dù ngân hàng cho phép
Hiện nhiều ngân hàng tham gia chương trình tín dụng NOXH có thể cho vay khoảng 50-70% giá trị căn hộ.
Tuy nhiên, theo các đơn vị tư vấn, mức vay khoảng 50% giá trị căn hộ thường được xem là phương án an toàn hơn. Điều này giúp giảm áp lực trả nợ hàng tháng, đồng thời tạo dư địa tài chính nếu lãi suất thay đổi hoặc thu nhập của gia đình biến động.
Ngoài ra, người mua cũng nên dự phòng thêm nguồn tiền để thanh toán 1-2 đợt tiếp theo, bởi quá trình thẩm định và giải ngân của ngân hàng có thể kéo dài hơn dự kiến.
Nên tính trước khoản phải trả hàng tháng
Các đơn vị tư vấn khuyến nghị người mua nên sử dụng công cụ mô phỏng khoản vay trước khi quyết định đăng ký NOXH để biết khả năng trả nợ của gia đình.
Theo chính sách tín dụng hiện hành dành cho người mua nhà ở xã hội dưới 35 tuổi, người vay được hưởng lãi suất 6,5%/năm trong 5 năm đầu và 7,5%/năm trong 10 năm tiếp theo. Với khoản vay 1 tỷ đồng trong thời hạn 25 năm, người mua sẽ trả khoảng 6,7 triệu đồng/tháng trong giai đoạn đầu, sau đó tăng lên khoảng 7,2-7,4 triệu đồng/tháng khi bước sang giai đoạn áp dụng lãi suất 7,5%/năm.
Sau 15 năm đầu, tổng số tiền người vay đã thanh toán ước khoảng 1,28-1,30 tỷ đồng, bao gồm cả gốc và lãi. Trong đó, tiền gốc đã trả khoảng 550-570 triệu đồng, còn dư nợ khoảng 430-450 triệu đồng.
Đối với 10 năm còn lại, tổng số tiền phải trả sẽ phụ thuộc vào lãi suất được áp dụng sau khi kết thúc thời gian ưu đãi.
Theo các đơn vị tư vấn, việc tính toán trước dòng tiền và lựa chọn mức vay phù hợp sẽ giúp người mua chủ động hơn trong kế hoạch tài chính, hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình thanh toán với chủ đầu tư và ngân hàng.
Hoàng Mai