Hydrogen, đặc biệt là hydrogen xanh, đang được xem là một trong những trụ cột của hệ thống năng lượng tương lai, đóng vai trò quan trọng trong quá trình khử carbon đối với các ngành công nghiệp, giao thông vận tải và sản xuất điện.
Việc phát triển chuỗi giá trị hydrogen không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng mà còn mở ra cơ hội thu hút đầu tư, thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và thực hiện cam kết của Việt Nam đạt phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.
Diễn đàn quy tụ sự tham gia của đại diện các bộ, ban, ngành trung ương và địa phương; các tổ chức quốc tế; các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực năng lượng, môi trường và công nghiệp; cùng đông đảo doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức tài chính trong và ngoài nước.
Phát biểu tại Diễn đàn, TS. Mai Duy Thiện - Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam (VCEA), Tổng Biên tập Tạp chí Năng lượng sạch Việt Nam chia sẻ, biến đổi khí hậu đang là một trong những thách thức lớn nhất đối với sự phát triển của nhân loại, trong đó Việt Nam thuộc nhóm quốc gia chịu tác động nặng nề. Cùng với yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và phát triển kinh tế xanh, việc tìm kiếm các nguồn năng lượng sạch, bền vững trở thành nhiệm vụ cấp thiết.
Theo TS. Mai Duy Thiện, hydrogen xanh được xem là giải pháp chiến lược của quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu khi có khả năng thay thế nhiên liệu hóa thạch trong nhiều lĩnh vực khó giảm phát thải như công nghiệp nặng, giao thông, sản xuất điện và hóa chất. Đồng thời, lĩnh vực này còn mở ra cơ hội hình thành hệ sinh thái công nghiệp mới, thúc đẩy đổi mới công nghệ và tạo động lực tăng trưởng dài hạn.
Tại Diễn đàn, PGS.TS. Phạm Hoàng Lương, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam (VCEA), giảng viên cao cấp Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế để phát triển hydrogen xanh nhờ nguồn năng lượng tái tạo dồi dào. Miền Trung và Nam Trung Bộ có tiềm năng lớn về điện mặt trời quy mô lớn; khu vực duyên hải miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long có tốc độ gió trung bình 8-10 m/s, phù hợp phát triển điện gió. Đặc biệt, theo đánh giá của World Bank, tiềm năng điện gió ngoài khơi của Việt Nam có thể đạt tới 600 GW.
Tuy nhiên, ngành hydrogen trong nước vẫn đang ở giai đoạn khởi đầu. Khoảng 500.000 tấn hydrogen được sản xuất hằng năm đều là hydrogen xám hoặc hydrogen đen, chủ yếu từ than tại các nhà máy Đạm Bắc Giang, Đạm Ninh Bình hoặc từ khí tự nhiên tại Đạm Phú Mỹ và Đạm Cà Mau. Đến nay, Việt Nam vẫn chưa có dự án hydrogen xanh quy mô thương mại. Dự án thí điểm đáng chú ý nhất là Edeflow tại Long An với quy mô 1 MW, sử dụng công nghệ điện phân kiềm trên cơ sở hợp tác giữa Việt Nam, Đức và Pháp.
Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tập trung đề xuất các chính sách ưu đãi đầu tư ở mức cao nhất đối với dự án hydrogen xanh; xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong sản xuất, lưu trữ và vận chuyển hydrogen; thúc đẩy nghiên cứu, phát triển (R&D), chuyển giao công nghệ; đồng thời triển khai các chính sách kích cầu sử dụng hydrogen trong sản xuất điện và công nghiệp nặng.
Tại Diễn đàn, các đại biểu đã tập trung trao đổi những nội dung trọng tâm như: xu hướng phát triển hydrogen trên thế giới; chính sách và định hướng phát triển hydrogen tại Việt Nam; công nghệ sản xuất, lưu trữ, vận chuyển và sử dụng hydrogen; phát triển chuỗi giá trị hydrogen; cơ hội đầu tư, hợp tác quốc tế và các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi sang nền công nghiệp không phát thải.
Thông qua các phiên tham luận và tọa đàm, Diễn đàn kỳ vọng sẽ tạo ra những khuyến nghị thiết thực nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách; thúc đẩy kết nối giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức quốc tế; đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển các dự án hydrogen tại Việt Nam.
PV