Từ giữa tháng 3/2020, tại hội nghị trực tuyến Thúc đẩy sản xuất nông nghiệp trong điều kiện dịch bệnh COVID-19 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường nhận định: ngành nông nghiệp đang bị đe dọa bởi 3 thách thức lớn: dịch bệnh COVID-19, biến đổi khí hậu, điển hình là mưa đá, hạn hán, xâm nhập mặn… và dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm.
Trong bối cảnh khó khăn nhưng ngành Nông nghiệp vẫn có nhiều điểm sáng
Nông nghiệp là ngành rất đặc thù, phải tạo ra lương thực đáp ứng cho nhu cầu con người ở bất kỳ hoàn cảnh nào. Người dân bệnh cũng phải ăn, cách ly cũng phải ăn… Nếu sức sản xuất không tốt, không huy động được tổng lực trong bối cảnh dịch Covid-19 thì vấn đề cân đối lương thực thực phẩm rất khó khăn. Vì thế ngành phải đảm bảo cung ứng vững chắc cho nhu cầu tiêu dùng trong nước, không để thực phẩm tăng giá và tránh trục lợi. Do vậy, ngành nông nghiệp cần thúc đẩy sản xuất.
Sau dịch bệnh, nhu cầu hàng hóa thường bùng nổ. Vì vậy, ngành cũng phải chuẩn bị điều kiện tốt nhất khi dịch bệnh kết thúc nhằm đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy xuất khẩu.
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tính đến hết tháng 11/2020, kết quả sản xuất nông, lâm sản và thủy sản tiếp tục đạt được theo kế hoạch, đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng trong nước và phục vụ xuất khẩu. Riêng khu vực miền Trung còn gặp khó khăn bởi thiên tai xảy ra liên tiếp. Tuy nhiên, cùng với sự vào cuộc của Trung ương, các địa phương miền Trung đã chủ động triển khai các biện pháp nên nhìn chung sản xuất nông nghiệp trong vùng đã bước đầu được phục hồi. Chăn nuôi bò, gia cầm, lợn và nuôi trồng thủy sản vẫn tăng so với cùng kỳ.
11 tháng, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng nông lâm thủy sản ước đạt gần 65,47 tỷ USD, trong đó xuất khẩu (XK) ước đạt 37,42 tỷ USD4 , tăng 2,4% so với cùng kỳ năm 2019; nhập khẩu (NK) ước khoảng 28,05 tỷ USD, giảm 0,2%; xuất siêu gần 9,36 tỷ USD, tăng 10,9% so với cùng kỳ năm 2019.
Tính chung 11 tháng, kim ngạch XK nông lâm thủy sản ước đạt khoảng 4 Giá trị xuất khẩu gồm cả sản phẩm thô khoảng 26,7 tỷ USD và đã qua chế biến khoảng 10,7 tỷ USD 5 Giá trị XK NLTS năm 2019: tháng 10 đạt 3,6 tỷ USD, tháng 11 đạt 3,37 tỷ USD, tháng 12 đạt 3,86 tỷ USD. 6 So với tháng 11/2019: Giá trị xuất khẩu NLTS tăng 10,3%; trong đó, XK nhóm nông sản chính tăng 4,1%, lâm sản chính tăng 15,6%, thủy sản tăng 4,7%, chăn nuôi giảm 15,2%. 4 37,42 tỷ USD, tăng 2,4% so với cùng kỳ năm 2019.
Trong đó, nhóm nông sản chính ước đạt gần 16,76 tỷ USD, giảm 0,5%; chăn nuôi ước đạt 297 triệu USD, giảm 18,5%; thủy sản ước đạt khoảng 7,75 tỷ USD, giảm 0,9%; lâm sản chính đạt trên 11,65 tỷ USD, tăng 15,0%. Một số mặt hàng vẫn đạt giá trị xuất khẩu cao hơn có với cùng kỳ, như: gạo, rau, sắn, tôm, gỗ và sản phẩm gỗ, quế, mây tre. Cụ thể: giá trị xuất khẩu gạo đạt trên 2,8 tỷ USD (tăng 10,4%)7 ; rau đạt 621 triệu USD (tăng 7,7%); sắn và sản phẩm sắn đạt 874 triệu USD (tăng 2,3%), xuất khẩu tôm thu về gần 3,4 tỷ USD (tăng 9,7%); quế đạt 222 triệu USD (tăng 37,2%); gỗ và sản phẩm gỗ đạt khoảng 10,9 tỷ USD (tăng 14,1%); mây, tre, cói thảm đạt 545 triệu USD (tăng 26,1%). Hiện đã có 08 nhóm, mặt hàng xuất khẩu trên 1 tỷ USD; trong đó có 07 nhóm, mặt hàng có giá trị xuất khẩu trên 02 tỷ USD (cà phê 2,5 tỷ USD, gạo 2,8 tỷ USD, hạt điều đạt 2,9 tỷ USD, rau quả đạt 3,0 tỷ USD, tôm 3,4 tỷ USD, sản phẩm gỗ đạt 8,4 tỷ USD).
Những con số ấn tượng của ngành Nông nghiệp trong năm 2020
Thứ trưởng Lê Quốc Doanh cho biết: “Đối với ngành nông nghiệp, năm 2020 cực kỳ khó khăn, bên cạnh ảnh hưởng của Covid-19, còn chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh. Nhưng dưới sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Thủ tướng, Bộ NN&PTNT đã phối hợp với các bộ ngành, địa phương và sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế, thực hiện các giải pháp đồng bộ, kịp thời, hiệu quả nên sản xuất nông nghiệp của Việt Nam vẫn phát triển, đảm bảo an ninh lương thực và xuất khẩu tốt”.
Đây được đánh giá là những điểm sáng của ngành trong bối cảnh khó khăn của năm 2020, kết quả đã góp phần vào tốc độ tăng trưởng dự kiến của Việt Nam đạt 2,8%.
Hoài An