Tham dự và phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ có Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Dự lễ còn có các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo TP.HCM qua các thời kỳ; đại diện các tầng lớp nhân dân, lực lượng vũ trang, chức sắc tôn giáo, cộng đồng doanh nghiệp, các nhà khoa học, văn nghệ sĩ cùng đông đảo bạn bè quốc tế.
Không khí trang nghiêm tại Hội trường Thống Nhất như đưa mỗi đại biểu trở về thời khắc lịch sử cách đây đúng 50 năm – ngày Quốc hội khóa VI quyết nghị đổi tên Thành phố Sài Gòn – Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh, ghi dấu một sự kiện thiêng liêng trong lịch sử dân tộc.
Danh hiệu thiêng liêng – trách nhiệm lớn lao
Trình bày diễn văn kỷ niệm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh, cách đây đúng nửa thế kỷ, vào khoảng 9 giờ 30 phút ngày 2/7/1976, tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VI, quyết nghị lịch sử về việc đặt tên Thành phố Hồ Chí Minh đã được thông qua trong niềm xúc động của toàn dân tộc.
Theo đồng chí Bí thư Thành ủy, việc thành phố lớn nhất cả nước được mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ thể hiện lòng biết ơn vô hạn đối với vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới, mà còn gửi gắm niềm tin, kỳ vọng và trách nhiệm to lớn của Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước đối với thành phố.
Đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM, đây là niềm vinh dự đặc biệt, là nguồn động viên to lớn nhưng đồng thời cũng là trách nhiệm nặng nề trước Đảng, trước nhân dân và trước lịch sử.
Khẳng định ý nghĩa của danh hiệu cao quý ấy, đồng chí Trần Lưu Quang nhấn mạnh: “Danh hiệu Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ là một phần thưởng của quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở đối với hiện tại và cam kết đối với tương lai. Thành phố không chỉ mang tên Bác, mà phải thực hiện cho được khát vọng và mong muốn của Bác.”
Thông điệp này nhận được sự đồng tình sâu sắc của các đại biểu tham dự, bởi đó không chỉ là lời nhắc về niềm tự hào lịch sử mà còn là định hướng hành động cho cả hệ thống chính trị và người dân thành phố trong giai đoạn phát triển mới.
Nửa thế kỷ đổi mới, sáng tạo và nghĩa tình
Nhìn lại chặng đường 50 năm, Bí thư Thành ủy TP.HCM khẳng định thành phố đã không ngừng nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn, thử thách để trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học – công nghệ, giáo dục và hội nhập quốc tế hàng đầu của cả nước.
Từ một đô thị chịu nhiều hậu quả nặng nề sau chiến tranh, TP.HCM đã từng bước vươn lên mạnh mẽ, trở thành đầu tàu kinh tế với quy mô GRDP lớn nhất cả nước, đóng góp đáng kể vào ngân sách quốc gia và tiên phong trong nhiều mô hình phát triển mới.
Tuy nhiên, theo đồng chí Trần Lưu Quang, mọi thành tựu mà thành phố đạt được trong suốt nửa thế kỷ qua đều gắn liền với sự lãnh đạo của Trung ương, sự đồng hành của các địa phương trên cả nước và sự sẻ chia của đồng bào cả nước.
“Thành phố chưa bao giờ bước đi một mình”, đồng chí nhấn mạnh.
Trong suốt quá trình phát triển, TP.HCM luôn được xem là nơi tiên phong đổi mới, mạnh dạn thí điểm nhiều cơ chế, chính sách mới, đóng vai trò như một “phòng thí nghiệm” về cải cách để từ thực tiễn thành phố góp phần hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển chung của đất nước.
Qua chặng đường ấy, nhiều bài học kinh nghiệm quý báu đã được đúc kết.
Đó là bài học về giữ vững khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy ý chí tự lực, tự cường; là tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; là quan điểm nhất quán luôn đặt người dân vào vị trí trung tâm của mọi chính sách phát triển.
Theo lãnh đạo thành phố, chính trong những thời điểm khó khăn, phẩm chất năng động, sáng tạo, nghĩa tình và nhân ái của con người TP.HCM càng được khẳng định rõ nét. Những giá trị ấy tiếp tục được vun đắp bởi sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ, lực lượng vũ trang, kiều bào ở nước ngoài và bạn bè quốc tế.
Mở rộng không gian phát triển – tạo động lực mới
Một trong những nội dung được nhấn mạnh trong bài phát biểu là những cơ hội phát triển to lớn mà TP.HCM đang có được trong giai đoạn hiện nay.
Theo đồng chí Trần Lưu Quang, việc hợp nhất không gian phát triển giữa TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu không đơn thuần là điều chỉnh địa giới hành chính mà là bước đi mang tầm chiến lược quốc gia.
Sự kết nối này tạo nên một không gian phát triển mới với quy mô lớn hơn, khai thác hiệu quả lợi thế của từng địa phương về công nghiệp, logistics, cảng biển, dịch vụ, hạ tầng giao thông và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đây sẽ là nền tảng quan trọng để hình thành cực tăng trưởng mới của khu vực phía Nam, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế và tạo động lực phát triển bền vững cho cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Bên cạnh đó, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 09 tiếp tục khẳng định quan điểm xuyên suốt “TP.HCM vì cả nước, cả nước vì TP.HCM” được xem là cơ sở chính trị quan trọng để thành phố phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò đầu tàu trong kỷ nguyên phát triển mới.
Theo Bí thư Thành ủy, những cơ hội lớn cũng đồng nghĩa với trách nhiệm lớn hơn. Thành phố phải tiếp tục đổi mới tư duy phát triển, nâng cao năng lực quản trị, xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu quả, đồng thời tạo môi trường thuận lợi nhất để người dân và doanh nghiệp phát triển.
Quyết tâm xây dựng thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình
Để xứng đáng với danh hiệu mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, TP.HCM xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.
Trước hết là tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, năng động, sáng tạo và nghĩa tình – những giá trị đã làm nên bản sắc của thành phố suốt nhiều thập kỷ.
Cùng với đó là huy động hiệu quả mọi nguồn lực xã hội, đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm tạo động lực tăng trưởng mới.
Thành phố cũng đặt mục tiêu xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn; tiếp tục cải thiện chất lượng sống, phát triển hạ tầng đồng bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín để đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.
Trước anh linh Chủ tịch Hồ Chí Minh, các bậc tiền bối cách mạng cùng toàn thể nhân dân, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang thay mặt Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố bày tỏ quyết tâm: “Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM xin nguyện một lòng phát huy truyền thống vẻ vang của thành phố anh hùng, quyết tâm xây dựng TP.HCM ngày càng văn minh, hiện đại, nghĩa tình; tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.”
Lời phát biểu khép lại trong những tràng pháo tay kéo dài của toàn hội trường, như một lời hứa trước Đảng, trước Bác Hồ kính yêu và trước nhân dân cả nước.
Nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày thành phố vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chặng đường ấy đã ghi dấu biết bao thành tựu vẻ vang, đồng thời hun đúc nên bản lĩnh, khát vọng và tinh thần tiên phong của đô thị lớn nhất cả nước. Bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, TP.HCM tiếp tục mang trên mình sứ mệnh không chỉ là đầu tàu kinh tế mà còn là biểu tượng của đổi mới, sáng tạo và hội nhập. Để mỗi khi nhắc đến Thành phố Hồ Chí Minh, người dân cả nước không chỉ tự hào về một tên gọi thiêng liêng gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà còn tự hào về một thành phố luôn khát vọng vươn lên, luôn tiên phong vì sự phát triển phồn vinh của đất nước và hạnh phúc của nhân dân.
Tấn Tài