Việc lựa chọn Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) – nơi quy tụ giới tinh hoa tài chính toàn cầu – làm địa điểm cho thông điệp này đang tạo ra nhiều tranh cãi.
Trong khi ông Trump muốn thuyết phục cử tri rằng mình là người có thể “giải cứu” thị trường nhà ở, không ít ý kiến cho rằng bối cảnh ông lựa chọn lại phản ánh một thực tế khác: tổng thống Mỹ đang ngày càng gắn bó với giới siêu giàu hơn là tầng lớp lao động.
.jpg "Ông Trump nói về nhà giá rẻ giữa hội nghị toàn tỷ phú- Ảnh 1.")
Thông điệp hướng tới tầng lớp trung lưu của ông Trump được phát đi từ diễn đàn của giới siêu giàu.
Từ hình ảnh “dân túy” đến vòng vây tỷ phú
Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump từng xây dựng hình ảnh một chính trị gia gần gũi với người dân bình thường, nhấn mạnh thông điệp giảm chi phí sinh hoạt, thậm chí từng xuất hiện tại một cửa hàng McDonald’s để phục vụ đồ ăn nhanh. Tuy nhiên, trong năm đầu tiên trở lại Nhà Trắng, lịch trình công khai của ông lại cho thấy một bức tranh khác.
Tổng thống Mỹ liên tục xuất hiện cùng các tỷ phú, CEO công nghệ và những nhân vật quyền lực nhất giới tài chính. Davos, nơi hội tụ hàng nghìn lãnh đạo tập đoàn, quỹ đầu tư và ngân hàng lớn, trở thành một trong những điểm đến quen thuộc của ông.
“Cuối cùng thì những người thu hút sự chú ý của ông ấy vẫn là các nhà đầu tư và tỷ phú, chứ không phải những gia đình đang chật vật trả hóa đơn mỗi tháng”, ông Alex Jacquez, Giám đốc chính sách của tổ chức Groundwork Collaborative, nhận xét.
Nhà ở – vấn đề nóng với cử tri Mỹ
Theo nhiều khảo sát, giá nhà và chi phí sinh hoạt đang là mối lo lớn nhất của cử tri Mỹ. Lãi suất cao, nguồn cung thiếu hụt kéo dài và giá bất động sản tăng nhanh hơn thu nhập khiến giấc mơ sở hữu nhà ngày càng xa tầm với đối với tầng lớp trung lưu.
Một cuộc thăm dò gần đây của AP-NORC cho thấy, khoảng 60% người Mỹ cho rằng chính sách của ông Trump đã khiến chi phí sinh hoạt trở nên cao hơn. Ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa, sự ủng hộ cũng giảm đáng kể: chỉ 16% cử tri nói rằng ông đã giúp ích “rất nhiều” trong việc làm cho cuộc sống trở nên dễ thở hơn – giảm mạnh so với năm trước.
Trong bối cảnh đó, bài phát biểu tại Davos được xem là nỗ lực của ông Trump nhằm lấy lại niềm tin của cử tri về vấn đề kinh tế.
Những đề xuất gây tranh cãi
Thời gian qua, ông Trump đã đưa ra một số ý tưởng nhằm hạ nhiệt thị trường nhà ở, như: mua lại khoảng 200 tỷ USD nợ thế chấp để kéo lãi suất vay mua nhà xuống thấp hơn; hạn chế hoặc cấm các tập đoàn tài chính lớn mua nhà ở dân sinh
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng những biện pháp này khó giải quyết tận gốc vấn đề. Nguyên nhân cốt lõi của khủng hoảng nhà ở tại Mỹ nằm ở sự thiếu hụt nguồn cung kéo dài nhiều năm, trong khi giá nhà tăng nhanh hơn tiền lương.
Nếu không có các chương trình xây dựng quy mô lớn và cải cách thủ tục, việc giảm giá nhà một cách bền vững là rất khó.
Canh bạc chính trị với giới siêu giàu
Chiến lược kinh tế của ông Trump hiện nay dựa nhiều vào việc thu hút đầu tư từ các tỷ phú và các quốc gia nước ngoài, với kỳ vọng dòng tiền này sẽ tạo ra tăng trưởng và việc làm.
Nhưng theo các nhà phân tích, cách tiếp cận này tiềm ẩn rủi ro chính trị. “Cử tri quan tâm đến những gì họ trải nghiệm trong đời sống hàng ngày, chứ không phải mối quan hệ của tổng thống với giới siêu giàu”, chuyên gia thăm dò Frank Luntz nhận định.
Dữ liệu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cho thấy, kể từ năm 2017, nhóm 0,1% người giàu nhất nước Mỹ đã tăng tài sản thêm gần 12.000 tỷ USD. Trong khi đó, 50% hộ gia đình nghèo nhất chỉ tăng được khoảng 2.940 tỷ USD – chưa bằng một phần tư.
Khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn đang khiến thông điệp “thân thiện với tỷ phú” của ông Trump trở nên nhạy cảm.
Vòng tròn thân cận toàn tỷ phú
Ông Trump thường xuyên ca ngợi giới siêu giàu trong các sự kiện công khai. Tại một bữa tiệc với các tỷ phú công nghệ, ông từng gọi họ là “nhóm IQ cao nhất từng có”.
Ông cũng bổ nhiệm nhiều tỷ phú vào các vị trí quan trọng trong chính quyền và thường xuyên gọi điện trò chuyện với các CEO hàng đầu về kinh doanh lẫn chính trị.
Nhà Trắng cho rằng đây là lợi thế, bởi những mối quan hệ này giúp thu hút hàng nghìn tỷ USD đầu tư. Phát ngôn viên Karoline Leavitt từng nói: “Ông Trump là doanh nhân, hiểu kinh tế và biết cách sửa chữa nó.”
Tuy nhiên, với nhiều cử tri, câu hỏi lớn vẫn còn đó: liệu các chính sách ưu ái giới giàu có thực sự giúp người lao động mua được nhà hay không?
Thông điệp khó cân bằng
Việc ông Trump nói về nhà giá rẻ giữa một hội nghị toàn tỷ phú đang phản ánh thách thức lớn nhất của ông: làm sao cân bằng giữa hình ảnh “người của giới kinh doanh” và vai trò đại diện cho hàng triệu gia đình đang chật vật vì chi phí sinh hoạt.
Davos có thể là nơi ông tìm kiếm các cam kết đầu tư. Nhưng để thuyết phục cử tri, ông cần nhiều hơn những lời hứa – đó là những chính sách cụ thể, đủ mạnh để người dân cảm nhận được sự thay đổi trong cuộc sống hàng ngày.
Anh Mai