Phát động cuộc thi viết “Vượt lên số phận” lần thứ IX: Viết tiếp bản hùng ca về nghị lực sống và khát vọng Việt

Từ những câu chuyện giản dị của mùa đầu tiên năm 1999 đến các mô hình khởi nghiệp xã hội đầy cảm hứng trong những năm gần đây, “Vượt lên số phận” đã vượt ra ngoài khuôn khổ của một cuộc thi viết để trở thành biểu tượng đẹp của lòng nhân ái, ý chí vươn lên và tinh thần Việt Nam không khuất phục trước nghịch cảnh.

Hành trình hơn hai thập kỷ lan tỏa nghị lực sống

Mùa 1 năm 1999: Gieo những hạt mầm đầu tiên của niềm tin

Khi mùa đầu tiên được tổ chức vào năm 1999, ít ai nghĩ rằng một cuộc thi viết về những con người nghèo khó, khuyết tật hay bất hạnh lại có thể tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ đến vậy.

Mùa giải đầu tiên chỉ vinh danh 10 nhân vật, nhưng mỗi câu chuyện đều để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng công chúng. Đó là cậu học sinh khuyết tật ở Quảng Trị ngày ngày chống đôi nạng gỗ vượt đường xa đến lớp; là nữ bệnh nhân ung thư ở Hà Nội vẫn kiên trì mở lớp dạy chữ miễn phí cho trẻ em lao động nhập cư; hay chàng thanh niên miền Tây đi làm thuê quần quật để nuôi các em ăn học thành tài.

Họ không phải những người nổi tiếng, cũng không có cuộc đời hào nhoáng. Nhưng chính sự bình dị và nghị lực âm thầm ấy đã gieo vào lòng xã hội những hạt mầm đầu tiên của niềm tin và lòng nhân ái.

Mùa 2 năm 2006: Từ những số phận riêng đến khát vọng cộng đồng

Bảy năm sau, mùa thứ hai trở lại với quy mô rộng lớn hơn, thu hút sự quan tâm của nhiều địa phương trên cả nước.

Nếu mùa đầu tiên chủ yếu kể về những con người vượt khó để tồn tại thì mùa thứ hai bắt đầu nhấn mạnh tinh thần vượt khó để cống hiến. Nhiều tấm gương thanh niên khởi nghiệp trong nghịch cảnh được giới thiệu rộng rãi.

Trong số đó, hình ảnh chàng trai cụt một chân ở Đắk Lắk tự học nghề cơ khí rồi mở xưởng sản xuất nhỏ đã trở thành biểu tượng đẹp của tinh thần lao động. Từ đôi bàn tay trắng và cơ thể không lành lặn, anh tạo việc làm cho hàng chục lao động nghèo tại địa phương.

Cuộc thi lúc này không còn chỉ là nơi kể chuyện cảm động, mà bắt đầu truyền đi thông điệp mạnh mẽ rằng: người yếu thế cũng có thể tạo ra giá trị cho xã hội nếu được trao cơ hội và niềm tin.

Mùa 3 năm 2009: Khi lòng nhân ái được kết nối bằng hành động

Năm 2009 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của chương trình khi mùa thứ ba có sự đồng hành của doanh nghiệp, quỹ học bổng và nhiều tổ chức xã hội.

Lần đầu tiên, các nhân vật không chỉ được tôn vinh mà còn nhận được những hỗ trợ thiết thực như học bổng, vốn khởi nghiệp, xe lăn, máy tính hay phương tiện sinh kế.

Nhiều bạn trẻ sau cuộc thi đã có điều kiện tiếp tục học đại học, mở cơ sở kinh doanh nhỏ hoặc chữa bệnh để bắt đầu cuộc sống mới. Từ đây, “Vượt lên số phận” chứng minh rằng báo chí không chỉ phản ánh hiện thực mà còn có thể trực tiếp tham gia thay đổi cuộc đời con người.

Mùa 4 năm 2013: “Khát vọng sống” lay động hàng triệu trái tim

Mùa thứ tư năm 2013 mang chủ đề “Khát vọng sống” và để lại dấu ấn đặc biệt trong lòng công chúng.

Những câu chuyện về bệnh nhân ung thư vẫn miệt mài làm thiện nguyện, hay cô gái bại liệt mở lớp dạy nghề miễn phí cho người khuyết tật đã khiến hàng triệu người xúc động.

Điều làm nên sức mạnh của mùa giải này chính là tinh thần sống vì cộng đồng. Các nhân vật không chỉ vượt qua đau khổ cá nhân mà còn biến nỗi đau thành động lực để giúp đỡ người khác.

Thông điệp “sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình” đã trở thành linh hồn của mùa giải năm ấy.

Mùa 5 năm 2022: Đưa nghị lực sống vào trường học

Sau nhiều năm tạo dấu ấn xã hội, mùa thứ năm năm 2022 mở ra hướng đi mới khi gắn chặt với công tác giáo dục thế hệ trẻ.

Nhiều trường học, cơ sở Đoàn – Hội – Đội trên cả nước đã đưa các câu chuyện của chương trình vào hoạt động ngoại khóa, giáo dục đạo đức và kỹ năng sống cho học sinh, sinh viên.

Trong bối cảnh nhiều bạn trẻ chịu áp lực học tập, mạng xã hội và lối sống thực dụng, những tấm gương vượt khó đã trở thành bài học sinh động về lòng biết ơn, ý chí và trách nhiệm với cộng đồng.

Mùa 6 năm 2023: Trở lại đầy xúc động sau đại dịch COVID-19

Sau hai năm gián đoạn bởi đại dịch COVID-19, mùa thứ sáu trở lại với nhiều cảm xúc đặc biệt.

Đây là mùa giải tri ân những con người âm thầm cống hiến trong giai đoạn khó khăn nhất của đất nước. Nhiều nhân vật được vinh danh là người khuyết tật, lao động nghèo hay tình nguyện viên từng tham gia hỗ trợ cộng đồng trong đại dịch.

Hình ảnh một thanh niên cụt chân ngày ngày đẩy xe phát cơm miễn phí cho bệnh nhân COVID-19 đã trở thành biểu tượng đẹp của lòng nhân ái.

Những câu chuyện ở mùa giải này khiến người ta hiểu rằng: trong nghịch cảnh lớn lao nhất, điều giúp con người đứng vững chính là tình thương và sự sẻ chia.

Mùa 7 năm 2024: Khi nghị lực trở thành mô hình cộng đồng

Mùa thứ bảy năm 2024 đánh dấu bước phát triển mới khi chương trình gắn với khởi nghiệp xã hội và phát triển cộng đồng bền vững.

Nhiều nhân vật sau khi được vinh danh đã mở cơ sở sản xuất dành cho lao động khuyết tật, xây dựng mô hình nông nghiệp sạch hoặc tổ chức lớp đào tạo kỹ năng miễn phí cho thanh niên khó khăn.

Tinh thần “vượt lên số phận” từ đây không còn chỉ là câu chuyện cá nhân mà đã trở thành giá trị cộng đồng, tạo ra những tác động xã hội lâu dài.

Mùa 8 năm 2025: Khẳng định sức sống của tinh thần Việt trong thời đại số

Mùa thứ tám năm 2025 được xem là dấu mốc đặc biệt khi cuộc thi ghi nhận số lượng bài dự thi lớn nhất từ trước tới nay với hơn 2.000 tác phẩm gửi về từ khắp mọi miền đất nước và cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Lần đầu tiên, nhiều du học sinh, lao động trẻ và người Việt xa quê tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Australia hay Hoa Kỳ tham gia kể lại những câu chuyện vượt khó của chính mình hoặc những người xung quanh.

Không gian của cuộc thi vì thế được mở rộng vượt khỏi biên giới địa lý để trở thành nơi kết nối tinh thần Việt Nam toàn cầu.

Mùa giải này cũng đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ về phương thức truyền thông khi các tác phẩm được lan tỏa rộng rãi trên nền tảng số, video ngắn và podcast. Nhiều nhân vật được cộng đồng mạng chung tay hỗ trợ ngay sau khi bài viết được đăng tải.

Đặc biệt, mùa 8 xuất hiện nhiều câu chuyện về người trẻ khởi nghiệp bằng công nghệ, người khuyết tật kinh doanh online hay các dự án thiện nguyện ứng dụng chuyển đổi số để hỗ trợ cộng đồng.

Điều đó cho thấy trong thời đại công nghệ, nghị lực sống không chỉ là vượt qua khó khăn mà còn là khả năng thích ứng, học hỏi và vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.

Mùa thứ IX năm 2026: Viết tiếp khát vọng Việt Nam không bỏ ai lại phía sau

Bước sang lần thứ IX, cuộc thi “Vượt lên số phận” không chỉ tiếp tục hành trình lan tỏa những câu chuyện giàu nghị lực mà còn mang theo khát vọng lớn hơn: góp phần xây dựng một xã hội nhân văn, nơi mọi con người đều có cơ hội được yêu thương, được phát triển và được sống có ích.

Theo ban tổ chức, chủ đề của mùa giải năm nay hướng tới “Khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên mới”. Đây không chỉ là khẩu hiệu mang tính thời đại mà còn phản ánh tinh thần chủ động của con người Việt Nam trước những biến động của xã hội hiện đại.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ, hội nhập quốc tế sâu rộng và đối mặt với nhiều thách thức mới, cuộc thi mong muốn tìm kiếm những con người biết đứng lên từ khó khăn bằng tri thức, lòng nhân ái và khát vọng cống hiến.

Điểm đặc biệt của mùa giải năm nay là sự đa dạng về hình thức thể hiện. Bên cạnh bài viết truyền thống, ban tổ chức khuyến khích các tác phẩm đa phương tiện như video ngắn, podcast, phóng sự số nhằm tiếp cận gần hơn với thế hệ Gen Z và Gen Alpha.

Không chỉ dừng lại ở việc tôn vinh, cuộc thi lần thứ IX còn chú trọng các hoạt động hậu chương trình. Những nhân vật tiêu biểu sẽ được kết nối với quỹ khởi nghiệp, chương trình đào tạo nghề, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội để có thêm cơ hội phát triển bền vững.

Đây cũng chính là điểm khác biệt mang ý nghĩa sâu sắc của “Vượt lên số phận”: không để những câu chuyện truyền cảm hứng chỉ dừng lại ở nước mắt và sự xúc động, mà biến sự đồng cảm thành hành động cụ thể.

Báo chí nhân văn và trách nhiệm không để ai bị bỏ lại phía sau

Suốt hơn 25 năm qua, “Vượt lên số phận” đã chứng minh sức mạnh đặc biệt của báo chí nhân văn.

Mỗi bài viết không chỉ kể một câu chuyện mà còn mở ra một nhịp cầu giữa cộng đồng và những phận người khó khăn. Nơi đó có sự sẻ chia của doanh nghiệp, sự chung tay của nhà hảo tâm và tình yêu thương của hàng triệu độc giả.

Quan trọng hơn, cuộc thi đã góp phần thay đổi nhận thức xã hội về người yếu thế. Họ không còn được nhìn nhận như những người cần thương hại, mà là những con người giàu nghị lực, có khả năng truyền cảm hứng và đóng góp cho cộng đồng.

Trong thời đại mà con người đôi khi bị cuốn vào nhịp sống gấp gáp, những câu chuyện của “Vượt lên số phận” nhắc chúng ta nhớ rằng điều quý giá nhất không phải vật chất hay danh vọng, mà là khả năng yêu thương và nâng đỡ nhau trong khó khăn.

Viết tiếp bản hùng ca về nghị lực sống Việt Nam

Từ những đôi nạng gỗ trên con đường làng năm 1999 đến những dự án khởi nghiệp xã hội thời công nghệ số hôm nay, cuộc thi “Vượt lên số phận” đã đi qua hành trình hơn một phần tư thế kỷ bằng sự bền bỉ và lòng nhân ái.

Mỗi nhân vật được vinh danh là một minh chứng rằng số phận có thể lấy đi nhiều thứ, nhưng không bao giờ có thể lấy đi quyền hy vọng và quyền được vươn lên của con người.

Lễ phát động cuộc thi viết “Vượt lên số phận” lần thứ IX vào ngày 20/5/2026 vì thế không chỉ là sự khởi đầu cho một mùa giải mới, mà còn là lời nhắc nhở đầy tha thiết về trách nhiệm của cộng đồng đối với những mảnh đời khó khăn.

Ở nơi ấy, những câu chuyện về lòng dũng cảm, sự hy sinh và khát vọng sống sẽ tiếp tục được viết nên. Và hành trình lan tỏa nghị lực Việt Nam chắc chắn sẽ còn tiếp tục, bằng những trái tim nhân hậu, những bàn tay sẻ chia và niềm tin rằng không ai bị bỏ lại phía sau trên con đường hướng tới tương lai.

Tấn Tài