Sáng 2/11/2026, tại Học viện Phật giáo Việt Nam (Sóc Sơn, Hà Nội), Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phối hợp cùng Ban Giáo dục Phật giáo Trung ương và Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) đã tổ chức Hội thảo khoa học "Vai trò của Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên mới".
Sự kiện thu hút khoảng 250 đại biểu là đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, các chức sắc Giáo hội, cùng giới khoa học và truyền thông. Với gần 150 tham luận gửi về, hội thảo là diễn đàn quan trọng hướng tới Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X và kỷ niệm 45 năm thành lập GHPGVN (1981–2026).
Từ di sản ngàn năm đến tinh thần nhập thế hiện đại
Phát biểu tại hội thảo, ông Phạm Tất Thắng (Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương) khẳng định, suốt hơn 2.000 năm lịch sử, tư tưởng "hộ quốc an dân" và tinh thần nhập thế của Phật giáo đã thấm sâu vào lối sống người Việt.
Đồng quan điểm, GS.TS. Lê Văn Lợi (Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) và Hòa thượng.TS. Thích Bảo Nghiêm (Phó Chủ tịch HĐTS GHPGVN) cùng nhấn mạnh: Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới, thách thức đặt ra là phải đánh giá đúng tiềm năng và khơi thông các nguồn lực của Phật giáo để giải quyết các vấn đề xã hội đương đại.
8 nhóm giải pháp đưa giá trị đạo đức vào đời sống
Hội thảo đã trực diện mổ xẻ 8 nhóm vấn đề then chốt nhằm chuyển hóa giá trị Phật giáo thành nguồn lực phát triển:
- Kinh tế & Đạo đức: Vận dụng tinh thần trung thực, trách nhiệm và tiết chế của Phật giáo để định hình các chuẩn mực nhân văn cho hoạt động kinh doanh, giảm bớt áp lực cạnh tranh tiêu cực.
- Văn hóa & Giáo dục: Phát huy hệ giá trị từ bi, trí tuệ, hướng thiện để nuôi dưỡng nhân cách con người; bảo tồn di sản gắn liền với giữ gìn tri thức, đạo đức truyền thống.
- An sinh xã hội: Nhân rộng mô hình thiện nguyện, chăm sóc người yếu thế để củng cố tinh thần gắn kết cộng đồng và trách nhiệm xã hội.
- Môi trường & Sức khỏe: Ứng dụng triết lý sống hài hòa với tự nhiên trước các thách thức biến đổi khí hậu; hướng cộng đồng tới lối sống điều độ, cân bằng thân - tâm.
- Đổi mới quản trị: Đưa tổ chức và hoạt động Phật sự thích ứng nhanh chóng với công nghệ, chuyển đổi số và xu thế hội nhập quốc tế.
Đổi mới để phụng sự và phát triển bền vững
Nguồn lực của Phật giáo Việt Nam không chỉ là hệ thống tự viện, đội ngũ tăng ni, phật tử đông đảo, mà còn là kho tàng tư tưởng và mạng lưới an sinh xã hội rộng khắp. Để phát huy tối đa nguồn lực này, đòi hỏi GHPGVN phải không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng đào tạo tăng ni và tăng cường ứng dụng công nghệ.
Phát biểu bế mạc hội thảo, Hòa thượng.TS. Thích Thanh Quyết (Phó Chủ tịch HĐTS GHPGVN, Viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội) đánh giá cao các luận cứ khoa học tại sự kiện. Đây sẽ là cơ sở thực tiễn quan trọng để hoạch định chiến lược phát triển giáo dục Phật giáo và khẳng định vai trò đồng hành cùng dân tộc của Giáo hội trong giai đoạn mới.
Hội thảo khép lại với một thông điệp mạnh mẽ: Trong kỷ nguyên mới, sức sống của Phật giáo Việt Nam không chỉ được đo bằng bề dày lịch sử, mà phải được minh chứng bằng năng lực phụng sự cụ thể — vì một xã hội nhân văn, sẻ chia và phát triển bền vững hơn.
Thuý Hẳng