1. Đặt vấn đề
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Công an của ta là Công an nhân dân, vì nhân dân mà phục vụ và dựa vào nhân dân mà làm việc" [3, tr.498-499]. Lời dạy đó không chỉ là phương châm hành động mà còn là nền tảng tư tưởng xuyên suốt, định hướng cho lực lượng Công an nhân dân trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Văn kiện Đại hội XIV đã xác định rõ nhiệm vụ: "Củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh; xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa" [1, tr.8]. Đây vừa là định hướng chiến lược, vừa là yêu cầu cấp bách đối với lực lượng Công an nhân dân trong tình hình mới. Đặc biệt là trên không gian mạng bởi mặt trận tư tưởng mới này có tốc độ lan truyền thông tin nhanh, phạm vi ảnh hưởng rộng và tính chất phức tạp, nơi các thông tin sai lệch, xuyên tạc có thể tác động trực tiếp đến nhận thức và niềm tin xã hội. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường bảo vệ và lan tỏa những giá trị đúng đắn của Đảng, trong đó Văn kiện Đại hội XIV giữ vai trò nền tảng.
2. Nội dung
2.1. Bối cảnh mới và những thách thức đối với bảo vệ, lan tỏa giá trị Văn kiện Đại hội XIV trên không gian mạng
Bước vào giai đoạn phát triển mới, đất nước ta đứng trước những cơ hội lớn song hành với nhiều thách thức chưa từng có. Đặc biệt, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đặc biệt là công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, đang tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Sự phát triển này không chỉ làm thay đổi mô hình phát triển mà còn tạo ra những biến đổi căn bản trong lĩnh vực tư tưởng, văn hóa và truyền thông. Trong bối cảnh đó, không gian mạng không chỉ là môi trường giao tiếp mà còn trở thành một không gian chính trị - tư tưởng đặc biệt, nơi diễn ra sự tương tác, cạnh tranh và đấu tranh giữa các hệ giá trị khác nhau. Đây vừa là cơ hội để lan tỏa các giá trị tiến bộ, vừa là môi trường tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với an ninh tư tưởng. Các thế lực thù địch triệt để lợi dụng không gian mạng để thực hiện chiến lược "diễn biến hòa bình", thúc đẩy "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", thông qua việc xuyên tạc, bóp méo đường lối, chủ trương của Đảng, trong đó có nội dung Văn kiện Đại hội XIV.
Một trong những đặc điểm nổi bật của không gian mạng là tốc độ lan truyền thông tin nhanh, phạm vi ảnh hưởng rộng và khó kiểm soát. Điều này khiến cho các thông tin sai lệch, tin giả, luận điệu xuyên tạc có thể nhanh chóng tác động đến nhận thức xã hội, đặc biệt là đối với một bộ phận cán bộ, đảng viên và người dân có khả năng tiếp cận thông tin nhưng thiếu kỹ năng phân tích, kiểm chứng. Bên cạnh đó, các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng, trong đó an ninh mạng, an ninh thông tin và an ninh tư tưởng trở thành những lĩnh vực trọng yếu. Văn kiện Đại hội XIV đã nhấn mạnh yêu cầu "Bảo đảm an ninh số, an ninh mạng, an ninh, an toàn thông tin; bảo đảm an ninh dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân. Bảo đảm chủ quyền số quốc gia trên không gian mạng trong mọi tình huống và bảo đảm môi trường số an toàn, ổn định cho phát triển" [2, tr.10]. Điều này cho thấy bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể tách rời nhiệm vụ bảo đảm an ninh trên không gian mạng. Như vậy, trong bối cảnh mới, việc bảo vệ và lan tỏa giá trị Văn kiện Đại hội XIV đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có những chủ thể đủ năng lực, bản lĩnh và phương thức phù hợp để thực hiện nhiệm vụ này một cách hiệu quả, trong đó lực lượng Công an nhân dân giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
2.2. Vai trò của lực lượng Công an nhân dân trong bảo vệ và lan tỏa giá trị Văn kiện Đại hội XIV trên không gian mạng
Thứ nhất, Công an nhân dân là lực lượng xung kích trong đấu tranh phòng, chống các hoạt động chống phá của các thế lực thù địch trên không gian mạng. Thông qua các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng Công an chủ động phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi tuyên truyền sai trái, xuyên tạc, góp phần bảo vệ sự trong sáng của hệ tư tưởng của Đảng.
Thứ hai, lực lượng Công an giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh thông tin và an ninh mạng. Trong điều kiện các hình thức tấn công mạng ngày càng tinh vi, phức tạp, việc xây dựng hệ thống bảo vệ an ninh mạng vững chắc là yếu tố quyết định để ngăn chặn các nguy cơ xâm nhập, phá hoại từ bên ngoài, đồng thời bảo vệ dữ liệu, thông tin liên quan đến các văn kiện, chủ trương của Đảng.
Thứ ba, lực lượng Công an tham gia tích cực vào công tác dự báo, nhận diện và xử lý các nguy cơ về an ninh tư tưởng. Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu: "Chủ động nghiên cứu, đánh giá, dự báo đúng tình hình, xử lý kịp thời các tình huống về quốc phòng, an ninh, các vấn đề trật tự, an toàn xã hội, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống; ứng phó kịp thời, hiệu quả các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống" [2, tr.10]. Đây là cơ sở để lực lượng Công an nâng cao năng lực phân tích, dự báo chiến lược trong lĩnh vực an ninh tư tưởng.
Thứ tư, lực lượng Công an còn đóng vai trò tham mưu cho Đảng và Nhà nước trong xây dựng các cơ chế, chính sách bảo vệ an ninh tư tưởng. Việc hoàn thiện thể chế, chính sách trong lĩnh vực an ninh mạng, an ninh thông tin và bảo vệ nền tảng tư tưởng là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả đấu tranh trong tình hình mới.
Thứ năm, lực lượng Công an nhân dân còn giữ vai trò quan trọng trong lan tỏa các giá trị đúng đắn của Văn kiện Đại hội XIV đến với xã hội, góp phần củng cố niềm tin và tạo sức đề kháng trước các thông tin sai lệch. Thông qua các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, giáo dục truyền thống, lực lượng Công an góp phần đưa các quan điểm, chủ trương của Đảng đến với cán bộ, đảng viên và Nhân dân một cách trực tiếp, sinh động và hiệu quả. Việc cung cấp thông tin chính thống, kịp thời và chính xác giúp hạn chế sự lan truyền của các thông tin sai lệch, đồng thời lan tỏa những giá trị tích cực của Văn kiện Đại hội XIV. Những kết quả đạt được trong bảo đảm an ninh, trật tự chính là minh chứng sinh động cho tính đúng đắn của đường lối, chủ trương của Đảng, từ đó củng cố niềm tin của Nhân dân.
Như vậy, có thể khẳng định, trong bối cảnh hiện nay, lực lượng Công an nhân dân không chỉ là "lá chắn thép" bảo vệ chế độ mà còn là lực lượng tiên phong trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.
3. Một số giải pháp phát huy vai trò của lực lượng Công an nhân dân trong bảo vệ và lan tỏa giá trị Văn kiện Đại hội XIV của Đảng trên không gian mạng
Thứ nhất, nâng cao bản lĩnh chính trị, kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng trong toàn lực lượng Công an nhân dân. Đây là giải pháp mang tính nền tảng, quyết định hiệu quả của toàn bộ công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Lực lượng Công an nhân dân cần tiếp tục đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị tư tưởng, quán triệt sâu sắc chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, đặc biệt là những nội dung mới trong Văn kiện Đại hội XIV. Việc nâng cao nhận thức không chỉ dừng lại ở lý luận mà phải được chuyển hóa thành bản lĩnh chính trị vững vàng và hành động cụ thể để tạo nên khối thống nhất ý chí và hành động trong toàn lực lượng.
Thứ hai, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Văn kiện Đại hội XIV xác định rõ vai trò của khoa học công nghệ và chuyển đổi số là động lực phát triển then chốt. Do đó, lực lượng Công an nhân dân cần chủ động ứng dụng các thành tựu của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong công tác nắm tình hình, phân tích, dự báo và đấu tranh trên không gian mạng; xây dựng các hệ thống giám sát thông tin, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguồn tin xấu độc; nâng cao năng lực số cho cán bộ, chiến sĩ, hình thành lực lượng chuyên trách có trình độ cao, đủ khả năng làm chủ công nghệ và ứng phó chủ động trên không gian mạng.
Thứ ba, đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền, lan tỏa giá trị Văn kiện Đại hội XIV trên không gian mạng. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là đấu tranh phản bác mà còn là lan tỏa những giá trị tích cực, đúng đắn của đường lối, chủ trương của Đảng. Do đó, lực lượng Công an nhân dân cần chủ động đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng hiện đại, linh hoạt, phù hợp với đặc điểm của từng nhóm đối tượng. Việc sử dụng hiệu quả các nền tảng số, mạng xã hội để truyền tải thông tin chính thống, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc định hướng dư luận xã hội. Đồng thời, cần kết hợp chặt chẽ giữa tuyên truyền truyền thống và truyền thông số, giữa lý luận và thực tiễn, giữa "xây" và "chống" để nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Thứ tư, phát huy sức mạnh tổng hợp của thế trận an ninh nhân dân trong bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng. Một trong những điểm mạnh của hệ thống chính trị Việt Nam là sự gắn bó mật thiết giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Do đó, cần tiếp tục phát huy vai trò của Nhân dân trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc. Vì vậy, lực lượng Công an nhân dân cần tăng cường công tác dân vận, xây dựng mối quan hệ gắn bó, tin cậy với Nhân dân, qua đó huy động sự tham gia tích cực của người dân trong việc phát hiện, đấu tranh với các thông tin sai trái, thù địch. Khi Nhân dân có nhận thức đúng, niềm tin vững chắc thì các luận điệu xuyên tạc sẽ không còn cơ hội để tồn tại.
Thứ năm, xây dựng lực lượng Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Đây là giải pháp mang tính chiến lược lâu dài, gắn trực tiếp với nhiệm vụ trọng tâm mà Văn kiện Đại hội XIV đã đề ra. Việc xây dựng lực lượng Công an nhân dân không chỉ là yêu cầu về tổ chức, trang bị mà còn là yêu cầu về bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn và năng lực thích ứng với bối cảnh mới. Từ đó, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ, xây dựng lực lượng thực sự trong sạch, vững mạnh, có đủ năng lực đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia trong tình hình mới.
Thứ sáu, tăng cường phối hợp liên ngành và phát huy hiệu quả công tác đối ngoại trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng càng trở nên cấp thiết và quan trọng. Vì vậy, cần tăng cường phối hợp giữa lực lượng Công an với các cơ quan thông tấn, báo chí để tạo thành một trung tâm chỉ huy thống nhất nhằm xử lý khủng hoảng truyền thông trên môi trường số. Song song với đó, việc đổi mới công tác đối ngoại bằng biện pháp ngoại giao kỹ thuật số giúp chủ động ngăn chặn thông tin xấu độc từ sớm, từ xa, kể cả vượt ngoài không gian địa lý. Từ đó, chuyển đổi trạng thái từ phòng ngự thụ động sang chủ động tấn công, đảm bảo an ninh tư tưởng một cách hiệu quả.
4. Kết luận
Trong kỷ nguyên số, bảo vệ và lan tỏa giá trị Văn kiện Đại hội XIV là nhiệm vụ chiến lược nhằm định hướng phát triển và củng cố niềm tin xã hội. Với vai trò nòng cốt, lực lượng Công an nhân dân không chỉ đảm bảo an ninh mà còn chủ động thích ứng với môi trường mạng để đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái. Khắc ghi lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, "Công việc của Công an âm thầm nhưng rất quan trọng" [4, tr.258-261] mà từ đó mỗi cán bộ cần bản lĩnh, kiên trì trên mặt trận tư tưởng phức tạp./.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Hà Nội.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Hà Nội.
3. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 5, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
4. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 10, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
Đại tá Trần Văn Hoá[1]
Đại uý Mai Thị Hiền[2]
[1] Phòng Công tác chính trị Công an thành phố Hà Nội
[2] Phòng Công tác chính trị Công an thành phố Hà Nội