Phó Thủ tướng ký Quyết định lịch sử: Quy chế mới "mở đường" cho điều chỉnh quy hoạch 6 vùng đến 2050

Hội đồng thẩm định được thành lập theo Quyết định số 85/QĐ-TTg ngày 14/1/2026 của Thủ tướng Phạm Minh Chính, với nhiệm vụ chính là tổ chức thẩm định điều chỉnh quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đối với 6 vùng: Trung du và miền núi phía Bắc; Đồng bằng sông Hồng; Bắc Trung Bộ; Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên; Đông Nam Bộ; Đồng bằng sông Cửu Long. Việc ban hành quy chế hoạt động đánh dấu bước tiến quan trọng, tạo khung pháp lý rõ ràng để Hội đồng thực hiện nhiệm vụ một cách hiệu quả, minh bạch và khoa học.

Hội đồng thẩm định chính thức có "luật" rõ ràng

Quy chế nhấn mạnh Hội đồng hoạt động theo chế độ tập thể, tuân thủ nguyên tắc tập trung dân chủ, thảo luận công khai và quyết định dựa trên kết quả biểu quyết bằng Phiếu đánh giá. Các thành viên chịu trách nhiệm cá nhân trước Chủ tịch Hội đồng về ý kiến tham gia và nội dung biểu quyết. Hội đồng sẽ tự giải thể sau khi điều chỉnh quy hoạch 6 vùng được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, theo đúng khoản 19 Điều 56 Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15.

Nội dung thẩm định tập trung vào các quy định tại các khoản 8 đến 17 Điều 56 của Luật Quy hoạch, bao gồm tính phù hợp với định hướng phát triển quốc gia, khả năng liên kết vùng, phân bổ nguồn lực và bảo vệ môi trường. Kết luận thẩm định được thể hiện qua báo cáo thẩm định, làm cơ sở để cơ quan lập quy hoạch tiếp thu, giải trình và hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng phê duyệt.

Cơ quan thường trực Hội đồng chịu trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ, tổ chức lấy ý kiến các bộ ngành và địa phương liên quan, chuẩn bị Phiếu đánh giá, dự thảo báo cáo thẩm định và các điều kiện tổ chức phiên họp. Phiên họp thẩm định chỉ được tiến hành khi có ít nhất 3/4 số thành viên và ủy viên phản biện tham dự, trong đó bắt buộc có Chủ tịch Hội đồng, 2/3 ủy viên phản biện và đại diện Cơ quan thường trực.

Khai thác tối đa tiềm năng liên kết vùng

Việc thành lập Hội đồng và ban hành quy chế nằm trong chuỗi hoạt động điều chỉnh hệ thống quy hoạch quốc gia sau những thay đổi lớn về hành chính và mục tiêu phát triển. Cuối năm 2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, với mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 8%/năm giai đoạn 2021-2030, đồng thời điều chỉnh để phù hợp với sắp xếp đơn vị hành chính các cấp. Đầu năm 2026, Quốc hội tiếp tục thông qua Nghị quyết 252/2025/QH15, chính thức tổ chức không gian phát triển đất nước thành 6 vùng kinh tế - xã hội, thay vì mô hình cũ.

Các vùng được đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn so với quy hoạch cũ. Ví dụ, vùng Đồng bằng sông Cửu Long phấn đấu GRDP bình quân 9-9,5%/năm giai đoạn 2026-2030; vùng Đông Nam Bộ tiếp tục là động lực tăng trưởng đầu tàu. Những điều chỉnh này nhằm khai thác tối đa tiềm năng liên kết vùng, phát triển các hành lang kinh tế, hành lang đô thị và các trung tâm kinh tế biển mạnh.

Tiến độ "nước rút" và ý nghĩa chiến lược lâu dài

Từ đầu năm 2026, nhiều địa phương đã đẩy nhanh tiến độ điều chỉnh quy hoạch tỉnh để đồng bộ với quy hoạch vùng và quốc gia. Một số tỉnh như An Giang, Lào Cai, Đồng Nai đã hoàn thành thẩm định hoặc đang hoàn thiện hồ sơ. Hội đồng thẩm định với 36 nhà khoa học và chuyên gia tham gia được kỳ vọng sẽ đảm bảo tính khoa học, khách quan và thực tiễn cao trong quá trình thẩm định.

Việc ban hành Quy chế hoạt động ngay sau khi Hội đồng được thành lập cho thấy quyết tâm cao của Chính phủ trong việc hoàn thiện hệ thống quy hoạch, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn mới. Quy hoạch vùng điều chỉnh mới hướng tới tầm nhìn 2050 với các mục tiêu chiến lược: phát triển nhanh, bền vững, liên kết chặt chẽ giữa các vùng, tận dụng lợi thế địa kinh tế và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đây là bước đi quan trọng để Việt Nam thực hiện hiệu quả các nghị quyết của Quốc hội, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số ở một số giai đoạn và đưa đất nước trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045. Với khung hoạt động rõ ràng, Hội đồng thẩm định sẽ đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo quy hoạch vùng thực sự trở thành công cụ dẫn dắt phát triển, mang lại lợi ích thiết thực cho từng địa phương và cả nước.

Đăng Thy