Diện tích đã hoàn thành giải phóng mặt bằng đạt tỷ lệ 47%
Cụ thể, từ ngày 01/7/2025 đến nay, công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh được triển khai tại 462 dự án, với tổng diện tích phải thu hồi là 5.445 ha. Diện tích đã hoàn thành giải phóng mặt bằng là 2.558 ha, đạt tỷ lệ 47%; cơ bản phần diện tích đã hoàn thành được bàn giao cho chủ đầu tư để tổ chức thi công theo tiến độ từng dự án.
Tuy nhiên, khối lượng công việc còn lại vẫn rất lớn, trong khi nhiều dự án có phạm vi thu hồi đất rộng, liên quan đến nhiều hộ gia đình, cá nhân, nhiều loại đất, nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật và yêu cầu tiến độ rất khẩn trương. Đặc biệt là một số dự án giao thông trọng điểm kết nối các khu vực tỉnh Phú Thọ.
Tiêu biểu như Dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên - Việt Trì là công trình giao thông trọng điểm, có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện kết cấu hạ tầng giao thông, tăng cường kết nối vùng, mở rộng không gian phát triển, tạo động lực thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Do vậy, Dự án được Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh và các đồng chí lãnh đạo thường xuyên quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo sát sao; cùng với sự vào cuộc quyết liệt của các sở, ngành và chính quyền cơ sở, nên tiến độ giải phóng mặt bằng đã có chuyển biến rõ nét, nhiều khó khăn, vướng mắc của dự án đã từng bước được tháo gỡ. Tổng diện tích đã giải phóng mặt bằng cơ bản đáp ứng yêu cầu triển khai các hạng mục chính của dự án.
Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng phục vụ cho Dự án đã cơ bản hoàn thành; 03 xã Tề Lỗ, Hội Thịnh và Vĩnh Thành đã hoàn thành 100% công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao toàn bộ mặt bằng cho chủ đầu tư triển khai thi công. 02 xã Vĩnh Hưng và Vĩnh An đang tập trung hoàn thành phần khối lượng còn lại về bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng (xã Vĩnh An đạt 89%; xã Vĩnh Hưng đạt khoảng 92%), xây dựng khu tái định cư và di chuyển công trình hạ tầng kỹ thuật.
Lãnh đạo tỉnh Phú Thọ kiểm tra, đôn đốc Dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên - Việt Trì.
Dự án cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu đoạn từ Km19+000 đến Km53+000: Đây là dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải, có tổng chiều dài 34 km, trong đó khoảng 31,9 km đi qua địa bàn tỉnh Phú Thọ và 2,1 km đi qua tỉnh Sơn La. Dự án có tổng mức đầu tư 9.997 tỷ đồng, thời gian thực hiện từ năm 2022 đến năm 2028; giai đoạn 1 đầu tư quy mô 02 làn xe, giải phóng mặt bằng theo quy mô hoàn chỉnh 04 làn xe; chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án khu vực Hòa Bình.
Đến nay, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy mô hoàn chỉnh 04 làn xe đã cơ bản hoàn thành, mặt bằng đã được bàn giao cho các nhà thầu để tổ chức thi công trên hầu hết phạm vi dự án. Các khó khăn, vướng mắc còn lại chủ yếu liên quan đến xử lý một số vị trí đặc thù về bãi đổ thải, đường công vụ, hạ tầng kỹ thuật và hoàn thiện các thủ tục có liên quan, không ảnh hưởng lớn đến tiến độ chung của dự án.
Hiện, chủ đầu tư đã triển khai đồng bộ 04 gói thầu xây lắp trên toàn tuyến; các nhà thầu huy động nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức nhiều mũi thi công nền đường, cầu, hầm, hệ thống thoát nước và các công trình trên tuyến. Giá trị thực hiện xây lắp đến nay đạt khoảng 20% giá trị hợp đồng. Năm 2025, Dự án đã giải ngân đạt tương đương 100% kế hoạch vốn; năm 2026, dự án được bố trí 100 tỷ đồng vốn ngân sách tỉnh, đến nay đã giải ngân 62,099 tỷ đồng, đạt khoảng 62% kế hoạch vốn năm 2026.
Sửa đổi, bổ sung Bảng giá đất hiện hành phù hợp với tình hình thực tiễn; bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất
Bên cạnh những kết quả đạt được, UBND tỉnh cũng chỉ ra một số khó khăn, vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh cần tập trung tháo gỡ. Đó là, khối lượng công việc liên quan đến giải phóng mặt bằng lớn, trong khi nhân lực ở cấp cơ sở còn hạn chế, nhất là sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; nhiều cán bộ mới tiếp nhận nhiệm vụ cần thêm thời gian để rà soát hồ sơ chuyển giao, nắm bắt quy trình, biểu mẫu và thẩm quyền mới.
Tiếp theo là việc xác minh nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất, loại đất, quá trình sử dụng đất và hồ sơ pháp lý về đất đai còn gặp nhiều khó khăn; việc lập, thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ở một số nơi còn chậm trễ, sai sót, phải điều chỉnh, bổ sung sau phê duyệt, làm kéo dài thời gian thực hiện; việc đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội tại các khu tái định cư còn chậm, ảnh hưởng đến việc bố trí chỗ ở mới cho người dân.
Đáng chú ý là công tác tuyên truyền, vận động, đối thoại với người dân ở một số nơi chưa thật sự sâu sát, thường xuyên và thuyết phục. Một bộ phận người dân chưa được tiếp cận đầy đủ thông tin, chưa hiểu rõ chính sách mới sau sáp nhập, dẫn đến tâm lý so sánh, kiến nghị, khiếu nại hoặc chưa đồng thuận bàn giao mặt bằng…
Để tiếp tục đẩy nhanh tiến độ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng các dự án, UBND tỉnh đã tham mưu Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị số 22-CT/TU ngày 22/6/2026 gồm 06 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm về lãnh đạo thực hiện các biện pháp đẩy nhanh công tác GPMB để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, nhiệm kỳ 2025-2030.
Đồng thời, nhấn mạnh sự tăng cường lãnh đạo của Đảng trong kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý ngay các hành vi vi phạm nhằm trục lợi chính sách. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát cộng đồng đối với các khâu dễ phát sinh tiêu cực như xác định nguồn gốc đất, kiểm đếm tài sản, xác định giá đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, chi trả tiền bồi thường, bố trí tái định cư.
UBND tỉnh cam kết, trong thời gian tới, tiếp tục tập trung chỉ đạo rà soát, sửa đổi, bổ sung Bảng giá đất hiện hành trên địa bàn tỉnh phù hợp với tình hình thực tiễn; bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất, công khai, minh bạch trong quản lý nhà nước về đất đai; qua đó tạo công cụ pháp lý quan trọng phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được đẩy nhanh, góp phần hoàn thành các công trình, dự án đúng tiến độ, tạo động lực thu hút đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Phú Thọ trong thời gian tới.
Được biết, kể từ khi hợp nhất đến nay, tỉnh Phú Thọ đã ban hành 11 văn bản quy phạm pháp luật làm cơ sở pháp lý cho việc giải phóng mặt bằng thống nhất trên địa bàn tỉnh, qua đó đã từng bước tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách bồi thường trên địa bàn tỉnh.
Đặc biệt là quy định việc bố trí tạm cư, thời gian và kinh phí tạm cư đối với trường hợp quyết định thu hồi đất trước khi hoàn thành việc bố trí tái định cư đối với dự án đầu tư công khẩn cấp, dự án bố trí theo tuyến công trình…; quy định một số loại hỗ trợ khác (hỗ trợ thiệt hại về tài sản không được bồi thường nhưng tạo lập trước 01/7/2014; hỗ trợ thuê nhà tạo lập chỗ ở mới; hỗ trợ cho người bị thu hồi đất tự lo chỗ ở,…) làm căn cứ tính tiền bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện các dự án trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.
Bên cạnh đó, UBND tỉnh đã phân cấp, phân quyền cho UBND cấp xã, Chủ tịch UBND cấp xã qua đó tạo điều kiện để các địa phương chủ động trong quá trình GPMB các dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, Chủ tịch UBND tỉnh đã thành lập Tổ công tác tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về giải phóng mặt bằng đối với các dự án trọng điểm trên địa bàn tỉnh Phú Thọ; thí điểm triển khai cơ chế "luồng xanh" trong giải quyết thủ tục hành chính phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trên địa bàn tỉnh Phú Thọ./.
Phạm Quỳnh
Nguồn ảnh st dùng để minh họa