Phúc Lợi: Khi dân vận bắt đầu từ những mái nhà

Từ một mái nhà xuống cấp…

Một buổi sáng tại thôn Sài Lớn, xã Phúc Lợi, cùng cán bộ Mặt trận đến thăm gia đình bà Đặng Thị Noi, chúng tôi cảm nhận được niềm vui và sự an tâm hiện rõ trên khuôn mặt người phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn. Ngôi nhà mới kiên cố giờ đây đã thay thế căn nhà cũ từng khiến gia đình bà thấp thỏm mỗi khi mưa lớn, gió mạnh. Với gia đình bà Noi, có được một mái nhà vững chắc là niềm mong mỏi từ lâu, bởi điều kiện kinh tế khó khăn khiến việc tự lo toàn bộ kinh phí xây dựng nhà ở vượt quá khả năng. Qua rà soát tại khu dân cư, Ban Công tác Mặt trận thôn Sài Lớn phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Phúc Lợi nắm bắt hoàn cảnh, đề xuất hỗ trợ và vận động các nguồn lực chung tay giúp đỡ gia đình. Trong đó, MTTQ xã hỗ trợ 30 triệu đồng; Ban Công tác Mặt trận thôn vận động bà con đóng góp 20,9 triệu đồng. Cùng với kinh phí của gia đình, sự hỗ trợ của người thân và các nguồn xã hội hóa khác, căn nhà được hoàn thiện với tổng kinh phí gần 120 triệu đồng. Mái ấm mới không chỉ giúp gia đình bà Noi ổn định chỗ ở mà còn tiếp thêm niềm tin, giúp bà vơi bớt nỗi lo mỗi khi mùa mưa bão đến.

Điều đáng nói, trong quá trình làm nhà, sự giúp đỡ không chỉ được tính bằng tiền. Người góp tiền, người góp công; người hỗ trợ vật liệu, người giúp vận chuyển. Những người hàng xóm ở gần nhà cũng sẵn sàng chung tay khi gia đình cần người phụ giúp. Mỗi người một phần việc, nguồn lực từ nhiều phía được góp lại để hoàn thành một công trình mà nếu chỉ dựa vào khả năng của gia đình thì khó có thể thực hiện. "Trước đây nhà tôi xuống cấp, gia đình khó khăn nên muốn làm lại cũng không có điều kiện. Được Mặt trận xã, thôn và mọi người quan tâm hỗ trợ, gia đình tôi rất phấn khởi. Có nhà mới rồi thì yên tâm hơn, nhất là những lúc mưa gió. Gia đình tôi cảm ơn các cấp và bà con đã giúp đỡ", bà Đặng Thị Noi, thôn Sài Lớn, chia sẻ.

Với bà Noi, giá trị của ngôi nhà không chỉ nằm ở số tiền được hỗ trợ. Điều khiến gia đình bà cảm thấy ấm lòng hơn là trong lúc khó khăn, họ không bị bỏ lại một mình.

Nắm đúng hoàn cảnh, hỗ trợ đúng nhu cầu

Câu chuyện của gia đình bà Noi cũng cho thấy một cách làm của MTTQ xã Phúc Lợi trong công tác vận động nguồn lực chăm lo an sinh xã hội. Thay vì chỉ chờ những trường hợp khó khăn tìm đến, MTTQ xã phối hợp với các thôn rà soát từng hoàn cảnh, tìm hiểu điều kiện kinh tế, thực trạng nhà ở và khả năng đối ứng của mỗi gia đình. Những trường hợp thực sự khó khăn được tổng hợp, đề xuất và tìm kiếm nguồn hỗ trợ phù hợp.

Để làm được điều đó, cán bộ Mặt trận phải thường xuyên xuống cơ sở, nắm tình hình tại khu dân cư, trao đổi với Ban Công tác Mặt trận và gặp gỡ trực tiếp người dân. Bởi với công tác an sinh, nếu không biết người dân đang khó ở đâu, cần gì và có thể tự lo được phần nào thì rất khó vận động nguồn lực đúng chỗ.

Bà Phùng Thị Loan, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Phúc Lợi, cho biết:"Trong thực hiện công tác an sinh xã hội, chúng tôi xác định trước hết phải nắm chắc hoàn cảnh của người dân. Hộ nào khó khăn về nhà ở, khó khăn ở mức độ nào, gia đình có khả năng đối ứng đến đâu thì phải khảo sát cụ thể. Trên cơ sở đó, Mặt trận phối hợp với thôn và các tổ chức thành viên tìm nguồn hỗ trợ phù hợp".

Theo bà Loan, nguồn lực dành cho công tác an sinh ở cơ sở có giới hạn, trong khi nhu cầu của người dân còn nhiều. Vì vậy, vai trò của Mặt trận không chỉ là tiếp nhận, phân bổ nguồn hỗ trợ mà còn phải làm tốt nhiệm vụ kết nối.

"Chúng tôi không đặt mục tiêu chỉ hỗ trợ bằng một khoản tiền rồi hoàn thành. Quan trọng là huy động được sự tham gia của cộng đồng, để người dân trong thôn cùng biết, cùng bàn và cùng giúp đỡ hộ khó khăn. Một khoản hỗ trợ ban đầu nếu được kết nối tốt có thể huy động thêm nhiều nguồn lực khác để gia đình hoàn thiện ngôi nhà", bà Loan cho biết thêm.

Cách làm ấy cũng đặt ra yêu cầu đối với cán bộ Mặt trận: muốn vận động được người dân thì trước hết phải nắm chắc địa bàn, hiểu hoàn cảnh và tạo được sự tin tưởng.

Từ Ban Công tác Mặt trận đến từng hộ dân

Nếu MTTQ xã là đầu mối kết nối thì ở khu dân cư, Ban Công tác Mặt trận thôn chính là lực lượng gần dân, sát dân và trực tiếp vận động bà con.

Tại thôn Sài Lớn, khi biết gia đình bà Đặng Thị Noi gặp khó khăn về nhà ở, Ban Công tác Mặt trận phối hợp với trưởng thôn và các đoàn thể trao đổi, thông tin để người dân hiểu rõ hoàn cảnh của gia đình. Không áp đặt mức đóng góp, việc vận động được thực hiện trên tinh thần tự nguyện, phù hợp với điều kiện của từng hộ.Từ cuộc vận động tại khu dân cư, thôn Sài Lớn đã huy động được 20,9 triệu đồng hỗ trợ gia đình bà Noi.

"Ở thôn, chúng tôi nắm hoàn cảnh của các hộ khá rõ. Khi biết gia đình bà Noi khó khăn về nhà ở, Ban Công tác Mặt trận cùng với thôn bàn cách vận động. Chúng tôi thông tin để bà con biết và tùy điều kiện mà tham gia. Người có tiền góp tiền, người có công góp công. Quan trọng là bà con đồng tình thì việc vận động mới đạt kết quả", Bà Nguyễn Thị Vân- Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Sài Lớn chia sẻ.

Từ một trường hợp cụ thể có thể thấy, dân vận ở cơ sở đôi khi bắt đầu từ những việc rất giản dị: một cuộc họp thôn, một lần cán bộ đến gặp người dân, nói rõ hoàn cảnh của một gia đình và vận động mọi người cùng góp sức.

Khi người dân biết nguồn hỗ trợ được dành cho ai, vì sao cần hỗ trợ và thấy sự đóng góp của mình đến đúng địa chỉ, sự đồng thuận cũng được hình thành từ đó.

Nhà Nhân ái và cơ hội ổn định cuộc sống

Ở thôn Khe Sài, gia đình ông Thiều Văn Khé cũng từng đối diện với khó khăn về nhà ở. Gia đình có 3 người, điều kiện kinh tế còn hạn chế, trước đây sinh hoạt trong căn nhà tạm chỉ khoảng 30m². Với thu nhập không ổn định, việc dành một khoản tiền lớn để xây dựng nhà mới là điều gia đình chưa thể tự thực hiện.Thông qua công tác kết nối, vận động nguồn lực, gia đình ông Khé được hỗ trợ xây dựng Nhà Nhân ái. Riêng Công ty SUNPLY hỗ trợ 55 triệu đồng, cùng với sự chung tay của các tổ chức, cá nhân và cộng đồng để hoàn thiện căn nhà.

Ngày căn nhà hoàn thành cũng là lúc gia đình có thêm điều kiện để ổn định cuộc sống."Nhà cũ chật và xuống cấp, gia đình cũng khó khăn nên nhiều năm không có điều kiện làm nhà. Được Mặt trận, các đơn vị và bà con hỗ trợ, gia đình tôi mới có điều kiện làm được căn nhà này. Có chỗ ở ổn định, gia đình rất yên tâm. Sau này chúng tôi sẽ cố gắng làm ăn, ổn định cuộc sống", ông Thiều Văn Khé, thôn Khe Sài, tâm sự.

Trao nhà nhân ái cho ông Thiều Văn Khé

Với những hộ khó khăn, một căn nhà kiên cố không chỉ là nơi che mưa, che nắng mà còn là một khoản tài sản lớn. Nhưng để một ngôi nhà được hoàn thành, ngoài nguồn hỗ trợ từ bên ngoài, sự chủ động của chính gia đình cũng rất quan trọng.

Trong khả năng của mình, các gia đình tham gia ngày công, chuẩn bị mặt bằng, tận dụng những vật liệu có thể sử dụng và cùng cộng đồng hoàn thiện công trình.

Sự hỗ trợ vì thế không dừng lại ở việc "cho" một khoản kinh phí, mà trở thành quá trình cùng nhau giải quyết một khó khăn cụ thể.

Khi nguồn lực xã hội được kết nối

Không chỉ ở Sài Lớn hay Khe Sài, tại thôn Trung Tâm, gia đình bà Trần Thị Bẩy cũng nhận được sự hỗ trợ để xây dựng nhà ở. Ngân hàng Agribank Bắc Yên hỗ trợ 50 triệu đồng cho gia đình. Mỗi nguồn hỗ trợ có một giá trị khác nhau, nhưng khi được kết nối với đúng hoàn cảnh, nó có thể tạo ra thay đổi rõ rệt đối với một gia đình còn khó khăn.

Từ thực tế đó, MTTQ xã Phúc Lợi xác định việc vận động nguồn lực xã hội hóa cần được thực hiện thường xuyên, lâu dài; trong đó, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và người dân đều có thể tham gia bằng những hình thức phù hợp.

"Có những hộ không có điều kiện đóng góp tiền nhưng lại có thể giúp ngày công, giúp vận chuyển vật liệu. Mỗi người một việc nên công việc cũng thuận lợi hơn", ông Vi Đức Thật- Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Trung Tâm cho hay.

Đó cũng là điểm đáng chú ý trong cách làm ở cơ sở: không coi sự đóng góp chỉ được đo bằng tiền. Một ngày công, một chuyến vận chuyển vật liệu hay một phần kinh phí nhỏ đều có thể trở thành một phần của công trình nếu được kết nối đúng lúc, đúng địa chỉ.

Dân vận khéo bắt đầu từ việc dân đang cần

Trong thực tế ở cơ sở, dân vận không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng những việc lớn. Có khi đó chỉ là việc cán bộ Mặt trận biết một gia đình đang ở trong căn nhà xuống cấp; biết khả năng của gia đình đến đâu; biết trong thôn ai có thể góp công, ai có thể góp tiền; đồng thời tìm được tổ chức, doanh nghiệp có khả năng đồng hành.

Từ những thông tin tưởng như rất nhỏ ấy, một nguồn lực được kết nối và một khó khăn cụ thể của người dân được giải quyết.

Qua các trường hợp ở Sài Lớn, Khe Sài và Trung Tâm, có thể thấy vai trò của MTTQ xã Phúc Lợi không chỉ dừng ở việc tiếp nhận và trao hỗ trợ. Quan trọng hơn là làm cầu nối giữa những người có khả năng giúp đỡ với những người đang cần được giúp đỡ; giữa nguồn lực xã hội với những nhu cầu cụ thể tại khu dân cư.

Bà Phùng Thị Loan, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Phúc Lợi, cho biết thời gian tới, Mặt trận xã tiếp tục phối hợp với các thôn rà soát những hộ còn khó khăn, nhất là các gia đình đang ở nhà tạm, nhà xuống cấp hoặc chưa có điều kiện sửa chữa nhà ở; đồng thời tiếp tục kết nối với doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và vận động nhân dân cùng chung tay. "Mục tiêu là nguồn lực đến đúng người, hỗ trợ đúng nhu cầu và giúp các gia đình có điều kiện ổn định cuộc sống", bà Loan nói.

Không phải mọi khó khăn đều có thể giải quyết trong một lần vận động. Nhưng với một gia đình đang sống trong căn nhà tạm, một ngôi nhà mới có thể tạo ra thay đổi rất lớn: bớt đi nỗi lo mỗi khi mưa gió, có điều kiện sinh hoạt ổn định hơn và quan trọng hơn là có thêm động lực để làm ăn, phát triển kinh tế.

Những căn nhà ở Sài Lớn, Khe Sài hay Trung Tâm vì thế không chỉ được xây bằng gạch, xi măng và tiền hỗ trợ. Trong đó còn có công sức của cán bộ Mặt trận, sự vào cuộc của Ban Công tác Mặt trận, sự đồng hành của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và những phần đóng góp của bà con trong khu dân cư.

Từ việc nắm đúng một hoàn cảnh, vận động đúng một cộng đồng và kết nối đúng một nguồn lực, một khó khăn của người dân được giải quyết. Đó là cách công tác dân vận ở Phúc Lợi được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực, bắt đầu từ điều người dân đang cần và hướng đến mục tiêu để mỗi gia đình khó khăn có thêm một điểm tựa để ổn định cuộc sống./.

Anh Tịnh

Trung tâm dịch vụ tổng hợp xã Phúc Lợi