Theo dự thảo Quy hoạch chung TP Cần Thơ đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, thành phố định hướng quy hoạch 40 khu công nghiệp với tổng diện tích khoảng 21.238ha, 46 cụm công nghiệp rộng gần 2.750ha và hình thành Khu kinh tế biển Trần Đề quy mô trên 40.000ha.
Không gian công nghiệp của Cần Thơ được định hướng tổ chức theo cấu trúc “3 vùng - 3 trung tâm - 1 trục liên kết”, gắn với hệ thống cao tốc, sân bay, cảng biển và các hành lang kinh tế lớn.
Trong đó, Khu kinh tế biển Trần Đề được xác định là đầu mối giao thương hàng hải quốc tế và phát triển công nghiệp biển. Hệ thống khu, cụm công nghiệp sẽ từng bước chuyển sang mô hình chuyên ngành, sinh thái, công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ, gắn với chuỗi giá trị nông nghiệp của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo dự thảo quy hoạch, Cần Thơ đặt mục tiêu phát triển công nghiệp trở thành một trong những trụ cột tăng trưởng, đưa thành phố trở thành trung tâm công nghiệp - chế biến - logistics của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng bình quân khoảng 10%/năm; GRDP công nghiệp tăng 11-12%/năm và tỷ trọng công nghiệp trong GRDP thành phố đạt trên 29%.
Mô hình phát triển sẽ chuyển dần sang công nghiệp xanh, công nghệ cao và thông minh, gắn với hệ sinh thái đô thị - dịch vụ.
Khu kinh tế Trần Đề rộng trên 40.000ha
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là định hướng hình thành Khu kinh tế biển Trần Đề với tổng diện tích khoảng 40.000ha.
Khu kinh tế có phía Tây Bắc giáp tuyến cao tốc TP.HCM - Tiền Giang - Bến Tre - Trà Vinh - Sóc Trăng; phía Đông Bắc giáp tỉnh Vĩnh Long; phía Tây Nam giáp sông Mỹ Thanh và phía Đông Nam giáp Biển Đông.
Theo định hướng, đây sẽ là khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực, được đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội hiện đại, đồng bộ, gắn với yêu cầu bảo vệ môi trường, quốc phòng và an ninh.
Khu kinh tế Trần Đề được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng, đầu mối giao thương hàng hải quốc tế, đồng thời là trung tâm ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh của Cần Thơ cũng như toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Không gian Khu kinh tế Trần Đề được tổ chức thành các khu vực chức năng khác nhau.
Khu vực Trần Đề, Lịch Hội Thượng và Liêu Tú được định hướng phát triển đô thị dịch vụ, công nghiệp và nông nghiệp sinh thái. Riêng khu vực cồn cát Thạnh Thới An sẽ phát triển đô thị đan xen với không gian sinh thái cồn cát, nuôi trồng thủy sản và du lịch sinh thái, tạo sự liên kết với khu vực phát triển trên biển.
Khu vực Cù Lao Dung được định hướng phát triển đô thị dịch vụ y tế và nghỉ dưỡng. Thành phố sẽ khai thác lợi thế về khí hậu, cảnh quan và điều kiện tự nhiên để phát triển dịch vụ y tế, nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái theo tiêu chuẩn quốc tế.
Dự thảo cũng đặt ra khả năng nghiên cứu mở rộng không gian Khu kinh tế Trần Đề ra phạm vi trên biển.
Quy hoạch 40 khu công nghiệp khoảng 21.238ha
Theo phương án phát triển hệ thống khu công nghiệp, cụm công nghiệp, Cần Thơ định hướng quy hoạch tổng cộng 40 khu công nghiệp với diện tích khoảng 21.238ha.
Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố sẽ tập trung hoàn thiện 9 khu công nghiệp hiện hữu và triển khai 15 khu công nghiệp mới. Một số khu công nghiệp được đề cập gồm Khu công nghiệp Vĩnh Thạnh 2, Vĩnh Thạnh 3, Ô Môn, Mỹ Thanh và Đại Ngãi.
Sau năm 2030, Cần Thơ định hướng phát triển thêm 12 khu công nghiệp chiến lược, trong đó có Khu công nghiệp Vĩnh Thạnh 4, Vĩnh Thạnh 5 và Cờ Đỏ - Thới Lai.
Đáng chú ý, thành phố đề xuất chuyển quỹ đất của một số khu công nghiệp nằm trong lõi đô thị, như Khu công nghiệp Hưng Phú 1 và Hưng Phú 2, sang khu vực Vĩnh Thạnh. Việc điều chỉnh nhằm tối ưu hóa quỹ đất, giảm chi phí giải phóng mặt bằng và hạn chế xung đột giữa hoạt động sản xuất công nghiệp với quá trình phát triển đô thị.
Các khu công nghiệp hiện hữu và khu công nghiệp mới sẽ từng bước chuyển đổi sang mô hình sinh thái, công nghệ cao. Không gian công nghiệp được định hướng mở rộng về phía Tây, bố trí dọc phía Đông các nút giao cao tốc nhằm tăng cường liên kết giữa sản xuất, logistics và xuất khẩu.
Đến năm 2050 có 46 cụm công nghiệp
Bên cạnh hệ thống khu công nghiệp, Cần Thơ dự kiến quy hoạch 46 cụm công nghiệp đến năm 2050, với tổng diện tích khoảng 2.749,23ha.
Các cụm công nghiệp sẽ được phân bố bám theo những trục giao thông thủy quan trọng như sông Hậu, kênh Xà No; đồng thời kết nối với Quốc lộ 61, Quốc lộ 91B và các tuyến cao tốc.
Hệ thống cụm công nghiệp có chức năng hỗ trợ sản xuất cho các khu công nghiệp, khai thác nguồn nguyên liệu tại địa phương và tạo việc làm cho khu vực nông thôn.
Một số cụm công nghiệp như Vị Bình, Vĩnh Viễn, Sóc Trăng, Long Đức 1 và Long Đức 2 được đề xuất ưu tiên đầu tư sớm nhằm đón đầu nhu cầu của nhà đầu tư.
Cần Thơ cũng nghiên cứu bổ sung các cụm công nghiệp phù hợp với nhu cầu phát triển của từng địa phương, gắn với vùng nguyên liệu, chế biến nông sản, logistics và hoạt động của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các cụm công nghiệp mới được định hướng phân bố linh hoạt, có quy mô nhỏ và trung bình.
Không gian công nghiệp bám cao tốc, cảng biển và sân bay
Đến năm 2050, hệ thống khu công nghiệp và cụm công nghiệp Cần Thơ được định hướng phát triển theo hướng chuyên ngành, sinh thái, công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ, gắn với chuỗi giá trị nông nghiệp của vùng.
Không gian công nghiệp phải kết nối chặt chẽ với hệ thống giao thông đối ngoại, sân bay, cảng biển, đặc biệt là cảng Trần Đề, hành lang ven sông Hậu và hành lang Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng.
Thành phố sẽ tái cấu trúc hệ thống khu, cụm công nghiệp để hạn chế tình trạng phân tán, ưu tiên những khu vực có khả năng hình thành chuỗi công nghiệp - logistics - cảng sông.
Quy hoạch cũng đề xuất bổ sung các quỹ đất dự trữ công nghiệp quy mô lớn tại những vị trí thuận lợi kết nối cao tốc Châu Đốc - Trần Đề, nhất là khu vực có nền địa hình tương đối cao. Khi nhu cầu phát triển công nghiệp xuất hiện, các chức năng đô thị có thể được bổ sung để hình thành những khu đô thị công nghiệp - dịch vụ.
Xa hơn, Cần Thơ nghiên cứu phương án phát triển đảo đô thị công nghệ trên biển và các tổ hợp chức năng lấn biển kết hợp cảng nước sâu, năng lượng tái tạo tại khu vực ven biển.
5 phân vùng công nghiệp được định hướng ra sao?
Không gian công nghiệp được cụ thể hóa theo 5 phân vùng.
Khu vực trung tâm ưu tiên công nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu; nâng cấp các khu công nghiệp hiện hữu và hình thành tổ hợp đô thị - công nghiệp - logistics. Quỹ đất dọc cao tốc Châu Đốc - Trần Đề được dự trữ cho phát triển đô thị công nghiệp quy mô lớn.
Khu vực phía Bắc cũng dành quỹ đất cho các đô thị công nghiệp lớn, tập trung dọc cao tốc Lộ Tẻ - Rạch Sỏi và Châu Đốc - Trần Đề, ưu tiên tại các nút giao thông.
Khu vực phía Tây hạn chế phát triển khu công nghiệp quy mô lớn, thay vào đó là các cụm công nghiệp nhỏ và trung bình phục vụ nhu cầu địa phương.
Khu vực phía Nam được định hướng bổ sung cụm công nghiệp mới, tập trung vào chế biến thủy sản và công nghiệp phụ trợ.
Khu vực khu vực phía Đông - ven sông Hậu và ven biển sẽ phát triển công nghiệp gắn với cảng, logistics và xuất khẩu; đồng thời dự trữ quỹ đất phát triển đô thị công nghiệp và dịch vụ hậu cần.
Các ngành được ưu tiên thu hút gồm chế biến sâu nông - thủy sản; năng lượng tái tạo; điện tử và công nghệ số; cơ khí - chế tạo; hóa dược và vật liệu mới. Đây được xem là nền tảng để Cần Thơ từng bước chuyển từ công nghiệp chế biến truyền thống sang mô hình sản xuất có giá trị gia tăng cao hơn.
Thiên An