Các chuyển động trải từ quy hoạch chung quy mô hàng chục nghìn hecta đến phân khu trung tâm và công trình y tế. Với người dân, những nội dung cụ thể đáng quan tâm là khu vực nào được bố trí thêm nhà ở, nơi nào phát triển thương mại, đường sá được kết nối ra sao và không gian ven sông sẽ được sử dụng thế nào.

Chuẩn bị đề án lên thành phố, ba trung tâm được xác định vai trò

Ở cấp toàn tỉnh, diễn biến nổi bật trong tháng là kế hoạch xây dựng đề án tổng quát thành lập thành phố Tây Ninh trực thuộc Trung ương. Theo kế hoạch ban hành ngày 14/10, Sở Nội vụ phối hợp tổng hợp số liệu, xây dựng dự thảo tờ trình và đề án trong tháng 10.

Nửa đầu tháng 11, hồ sơ dự kiến được lấy ý kiến các sở, ngành, sau đó báo cáo UBND tỉnh và Đảng ủy UBND tỉnh. Chậm nhất ngày 28/11/2026, tờ trình và đề án được báo cáo các cấp lãnh đạo tỉnh trước khi Ban Thường vụ Tỉnh ủy báo cáo Bộ Chính trị xin chủ trương. Đây là lịch chuẩn bị hồ sơ, chưa phải thời điểm thành lập thành phố.

Cùng lúc, hướng phát triển của các khu vực được cụ thể hóa qua những đồ án đang nghiên cứu. Ba trung tâm được xác định gồm Tân Ninh – Long Hoa, Tân An – Long An và Đức Hòa – Hậu Nghĩa, với chức năng riêng.

Tân Ninh – Long Hoa gắn với văn hóa, giáo dục, thể thao, y tế, du lịch và thương mại. Tân An – Long An hướng tới dịch vụ hiện đại, công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số và đô thị thông minh. Đức Hòa – Hậu Nghĩa được định hướng phát triển trung tâm chính trị, hành chính của tỉnh, kết hợp kinh tế, tài chính và logistics.

Việc chuẩn bị đề án và quá trình lập các quy hoạch đô thị diễn ra song song. Những hồ sơ trong tháng cho thấy cách phân bố chức năng đó được chuyển thành các phương án cụ thể về khu ở, trung tâm dịch vụ, giao thông và công trình công cộng tại từng địa bàn.

Bến Lức: Tính làm đô thị quanh ga, quy hoạch trục đường rộng 80m

Tại cửa ngõ giáp TP.HCM, điểm đáng chú ý là định hướng hình thành đô thị quanh ga đường sắt TP.HCM – Cần Thơ tại Bình Đức. Khu vực này được nghiên cứu theo mô hình TOD, bố trí nhà ở, thương mại, dịch vụ và logistics gắn với đầu mối giao thông công cộng.

Định hướng nằm trong Quy hoạch chung đô thị Bến Lức gần 28.800ha, bao gồm năm xã Bến Lức, Lương Hòa, Thạnh Lợi, Mỹ Yên và Bình Đức. Dân số dự báo khoảng 550.000 người vào năm 2050. Phạm vi này rộng hơn địa bàn riêng xã Bến Lức đang công khai hồ sơ.

Phương án tổ chức một lõi trung tâm và ba cực phát triển. Lõi Bến Lức tập trung các hoạt động hành chính, thương mại, giáo dục, y tế và văn hóa; khu hiện hữu được ưu tiên chỉnh trang, kết hợp phát triển đô thị sinh thái ven sông Bến Lức.

Ở phía Đông, Mỹ Yên khai thác vị trí kết nối TP.HCM và Quốc lộ 1 để phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ. Lương Hòa tập trung công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp sinh thái và logistics gắn với Vành đai 3. Phía Tây là cực Thạnh Lợi – Bình Đức, kết hợp công nghiệp, kho vận và đô thị, trong đó Bình Đức có điểm nhấn quanh ga đường sắt.

Về giao thông, ĐT.830 đoạn qua đô thị có lộ giới quy hoạch 80m, đường Lương Hòa – Bình Chánh rộng 60m. Ba hành lang động lực lần lượt gắn với Quốc lộ 1 và cao tốc TP.HCM – Trung Lương, Vành đai 3, Vành đai 4, phân bố các hoạt động đô thị, sản xuất và dịch vụ.

Sông Vàm Cỏ Đông và sông Bến Lức được xác định là khung sinh thái, kết nối công viên, mặt nước và không gian thoát nước. Một yêu cầu sát với đời sống dân cư là khu phát triển mới không làm gia tăng ngập tại khu hiện hữu.

Ngày 13/10, xã Bến Lức tổ chức hội nghị góp ý đồ án. Nhiệm vụ quy hoạch đã được phê duyệt từ tháng 5; các phương án đang được lấy ý kiến để hoàn thiện. Như vậy, đô thị quanh ga và đường 80m hiện là định hướng trong hồ sơ, cần tiếp tục được cụ thể hóa qua các bước quy hoạch, đầu tư.

Tân Ninh: Phố đi bộ, kinh tế ban đêm và bệnh viện mới 1.000 giường

Tại khu vực trung tâm Tây Ninh trước đây, phương án phát triển đô thị chú trọng hơn đến không gian phục vụ người dân và du khách. Phố đi bộ, tuyến phố thương mại, kinh tế ban đêm cùng các dịch vụ lưu trú, mua sắm là những nội dung được đề xuất cho vùng lõi.

Quy hoạch đô thị Tân Ninh với bốn phân vùng có phạm vi 17.936ha, gồm các phường Tân Ninh, Bình Minh và Ninh Thạnh. Dân số dự báo khoảng 520.000 người năm 2050; thương mại, dịch vụ và du lịch văn hóa, lịch sử là các chức năng được chú trọng.

Tại Tân Ninh và một phần Bình Minh, vùng trung tâm hiện hữu được ưu tiên tái thiết, bổ sung thương mại, văn phòng, khách sạn và không gian công cộng. Phương án này gắn việc chỉnh trang nơi ở với mở rộng dịch vụ đón khách đến Núi Bà Đen và các điểm du lịch lân cận.

Không gian mở rộng phía Đông, chủ yếu ở Ninh Thạnh, kết hợp đô thị mới, dịch vụ, logistics và công nghiệp. Phía Bắc, Tây Bắc thuộc Bình Minh phát triển đô thị xanh, nông nghiệp công nghệ cao và hai cụm công nghiệp. Vùng gắn với Núi Bà Đen tập trung du lịch, nghỉ dưỡng và dịch vụ hỗ trợ, đồng thời kiểm soát xây dựng để giữ cảnh quan.

Cùng với nhà ở và dịch vụ, hạ tầng y tế có thêm hồ sơ được công khai. Quy hoạch chi tiết bệnh viện mới 1.000 giường tại Ninh Thạnh được lấy ý kiến từ ngày 23/9 đến 12/10, trên khu đất khoảng 14,79ha, phía Bắc giáp ĐT.784C.

Các công trình bệnh viện được đề xuất cao tối đa 12 tầng; hơn 1ha dành cho dịch vụ, lưu trú thân nhân và nhà nghỉ nhân viên. Cây xanh chiếm khoảng 25,2% diện tích. Cơ sở mới được nghiên cứu để giải quyết hạn chế về mặt bằng, khả năng mở rộng của bệnh viện hiện hữu, đồng thời bổ sung một hạt nhân y tế cho khu vực phát triển đô thị Ninh Thạnh.

Tân An: Mở không gian ven Vàm Cỏ Tây, tính toán quỹ đất nhà ở dài hạn

Ở phía Nam tỉnh, trọng tâm của Quy hoạch chung đô thị Tân An là phát triển đô thị dọc sông Vàm Cỏ Tây, kết hợp chỉnh trang khu hiện hữu với các khu ở mới. Nhu cầu giãn dân, nhà ở và lưu trú cho chuyên gia, người lao động tại các khu công nghiệp lân cận được đặt trong quá trình nghiên cứu.

Phạm vi lập quy hoạch khoảng 10.791ha, gồm các phường Tân An, Long An, Khánh Hậu và xã Vĩnh Công. Sở Xây dựng và các địa phương tổ chức góp ý trong tháng 10; nhiệm vụ quy hoạch đã được phê duyệt tại Quyết định 8689/QĐ-UBND ngày 22/5/2026.

Theo nhiệm vụ, dân số năm 2050 được dự báo khoảng 511.300–578.720 người, đất dân dụng đô thị khoảng 5.500–6.000ha. Đây là các thông số phục vụ nghiên cứu, sẽ được cụ thể hóa khi lập đồ án; mức gần 580.000 người là ngưỡng trên của dự báo.

Tân An được định hướng giữ vai trò trung tâm động lực phía Nam, kết nối TP.HCM với Đồng bằng sông Cửu Long. Các chức năng gồm thương mại, logistics, tài chính, công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số, giáo dục và y tế.

Trong bức tranh chung của tỉnh, khu vực này bổ sung hướng phát triển đô thị và dịch vụ ven sông, bên cạnh cửa ngõ công nghiệp – vận tải Bến Lức và trung tâm du lịch Tân Ninh. Việc bố trí khu ở mới đi cùng yêu cầu nâng cấp hạ tầng, cải tạo các khu dân cư hiện hữu, thay vì chỉ mở rộng diện tích xây dựng.

Gò Dầu: Đề xuất cao 35 tầng, khai thác 6,5km cảnh quan ven sông

Tại Gò Dầu, thay đổi được đề xuất thể hiện rõ ở hình thái đô thị: công trình 12–35 tầng trên các trục chính, khu trung tâm thương mại, dịch vụ và hành chính; nhà thấp tầng, nhà vườn ưu tiên tại khu ven sông, ven kênh.

Hồ sơ nhiệm vụ quy hoạch phân khu trung tâm Gò Dầu khoảng 1.233ha gồm thị trấn Gò Dầu cũ và một phần Thanh Phước cũ. Dân số khu vực dự kiến đạt 48.000 người năm 2045, tăng khoảng 15.750 người so với hiện trạng năm 2025.

Khoảng 6,5km tiếp giáp sông Vàm Cỏ Đông được nghiên cứu bố trí công viên, không gian công cộng, dịch vụ và du lịch sinh thái. Hồ sơ đồng thời dự kiến bổ sung khoảng 63ha đất đơn vị ở qua hai giai đoạn, đi cùng nhu cầu trường học, y tế, cây xanh và giao thông.

Hai hướng kết nối cao tốc TP.HCM – Mộc Bài, Gò Dầu – Xa Mát được đặt trong định hướng thương mại, logistics và phục vụ các khu công nghiệp. Phương án phát triển vì vậy kết hợp chỉnh trang trung tâm, bổ sung nhà ở và khai thác cảnh quan sông.

Các chỉ tiêu này thuộc hồ sơ nhiệm vụ, cần tiếp tục nghiên cứu khi lập đồ án. Cùng với Bến Lức, Tân Ninh và Tân An, Gò Dầu cho thấy quy hoạch tháng 10 đang chạm tới những nhu cầu cụ thể: đi lại, chỗ ở, dịch vụ y tế và không gian công cộng.

Đăng Thy