Quy hoạch Tây Ninh: Từ Đề án công nghiệp văn hóa đến đô thị Tân Ninh 18.00ha

1. 4 nhóm ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm

Theo Đề án, Tây Ninh tập trung phát triển 4 nhóm ngành trọng điểm:

• Du lịch văn hóa (ngành lõi)
• Thủ công mỹ nghệ và thiết kế sáng tạo
• Điện ảnh - Mỹ thuật - Nhiếp ảnh - Triển lãm
• Phát thanh - Truyền hình & Quảng cáo

Các nhóm ngành này gắn với chuyển đổi số mạnh mẽ, nhằm đưa Tây Ninh trở thành một trong những trung tâm du lịch văn hóa - tâm linh - sinh thái - sáng tạo của vùng Đông Nam Bộ và tiểu vùng Mekong mở rộng.

Du lịch văn hóa được xác định là ngành then chốt. Tỉnh sẽ xây dựng hệ thống sản phẩm đặc trưng dựa trên 4 trụ cột: tâm linh - di sản - biên giới - núi rừng Bà Đen. Nổi bật là việc đẩy mạnh lập hồ sơ UNESCO công nhận Lễ vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu - Núi Bà Đen là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Tỉnh cũng hướng tới tăng trung bình 15% lượt khách/năm và 20%/năm doanh thu du lịch so với giai đoạn trước (giai đoạn 2031-2035).

2. Nền tảng không gian từ Quy hoạch đô thị Tân Ninh

Để cụ thể hóa không gian phát triển, Quy hoạch chung đô thị Tân Ninh (Quyết định 8492/QĐ-UBND ngày 20/5/2026) với quy mô 17.936 ha (bao gồm 3 phường: Tân Ninh, Ninh Thạnh, Bình Minh) đóng vai trò then chốt.

• Định hướng: Đô thị loại II, trung tâm văn hóa - du lịch - thể thao - thương mại dịch vụ mang đậm bản sắc cấp quốc gia và vùng Đông Nam Bộ.
• Dân số: Đến năm 2035 khoảng 330.000 người, đến năm 2050 khoảng 520.000 người.
• Đất xây dựng đô thị: Đến 2035 khoảng 1.500 – 2.000 ha, đến 2050 khoảng 2.500 – 3.100 ha.
• Hạ tầng: Nâng cấp ĐT.790 (kết nối Núi Bà Đen - hồ Dầu Tiếng), Quốc lộ 56B, các tuyến cao tốc liên vùng với TP.HCM.

Đô thị Tân Ninh sẽ là “cực tăng trưởng” phía Bắc tỉnh, kết nối trực tiếp Khu du lịch quốc gia Núi Bà Đen và hồ Dầu Tiếng, tạo nền tảng hạ tầng vững chắc cho phát triển công nghiệp văn hóa.

3. Thủ công mỹ nghệ, sáng tạo và chuyển đổi số

Nhóm thủ công mỹ nghệ và thiết kế sáng tạo tập trung bảo tồn nghề truyền thống (như làm trống Bình An), liên kết OCOP, thương mại điện tử và hình thành cụm thủ công mỹ nghệ. Tỉnh dự kiến xây dựng 8-10 không gian sáng tạo (creative hub) bằng cách tái sử dụng trụ sở cũ, khu công nghiệp dôi dư. Đến năm 2035, phấn đấu đạt khoảng 500 doanh nghiệp, cá nhân, tổ chức tham gia chuỗi creative hub.

Chuyển đổi số là giải pháp xuyên suốt: số hóa 100% di sản văn hóa, xây dựng bảo tàng số, thư viện số, bản đồ số du lịch; ứng dụng AI, VR, AR, IoT để nâng cao trải nghiệm. Đây là hướng đi hoàn toàn phù hợp với định hướng đô thị thông minh - sinh thái của Tân Ninh.

4. Mục tiêu kinh tế dài hạn

Đến năm 2045, các ngành công nghiệp văn hóa dự kiến đóng góp 10-12% GRDP của tỉnh. Các giải pháp trọng tâm bao gồm:

• Thu hút đầu tư theo hình thức PPP cho các dự án lớn (rạp chiếu phim, phim trường, khu du lịch, creative hub).
• Ban hành cơ chế ưu đãi đất đai, thuế, tín dụng.
• Xây dựng Quỹ hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, nghệ nhân và khởi nghiệp sáng tạo.
• Lao động sáng tạo chất lượng cao chiếm tỷ lệ 25-30% trong ngành; doanh nghiệp sáng tạo đạt 12-15% tổng số doanh nghiệp dịch vụ.

5. Bất động sản du lịch – Điểm bùng nổ từ công nghiệp văn hóa

Sự kết hợp giữa Đề án công nghiệp văn hóa và Quy hoạch đô thị Tân Ninh đang thúc đẩy mạnh bất động sản du lịch nghỉ dưỡng quanh Núi Bà Đen và hồ Dầu Tiếng.

Quý I/2026, Tây Ninh đón hơn 3 triệu lượt khách, doanh thu du lịch vượt 2.700 tỷ đồng (tăng 22%). Giá bất động sản tăng gần gấp đôi trong một năm, dẫn đầu khu vực phía Nam (theo CBRE), dự báo tiếp tục tăng 9-12%/năm.

Các dự án nổi bật gần Núi Bà Đen:

• The Heritage Tây Ninh (AHA Việt Nam): Tọa lạc tại phường Ninh Thạnh, mặt tiền đại lộ Điện Biên Phủ 6 làn xe, tầm nhìn trực diện Núi Bà Đen. Quy mô gần 50 ha, vốn hơn 3.200 tỷ đồng, là khu đô thị du lịch kết hợp sinh sống - thương mại - dịch vụ, khởi công năm 2025.
• Khu tham quan chuyên đề, nghỉ dưỡng trên đỉnh Núi Bà Đen (Sun Group): Hơn 32 ha tại phường Bình Minh, tổng đầu tư tối thiểu 5.340 tỷ đồng. Đây là dự án nghỉ dưỡng cao cấp đầu tiên trên đỉnh núi (cao trên 900m), cho phép lưu trú qua đêm, ngắm bình minh - hoàng hôn.

Việc kết hợp Đề án công nghiệp văn hóa với Quy hoạch đô thị Tân Ninh thể hiện chiến lược rõ ràng của Tây Ninh: Mở rộng không gian đô thị tạo giá trị gia tăng từ bản sắc văn hóa. Đô thị Tân Ninh làm “bình chứa” hạ tầng, công nghiệp văn hóa là “nội dung” và động lực kinh tế, mở ra cơ hội đầu tư hấp dẫn cho doanh nghiệp trong lĩnh vực văn hóa - du lịch - bất động sản nghỉ dưỡng.

Với những định hướng bài bản này, Tây Ninh đang hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, hài hòa giữa bảo tồn di sản và tăng trưởng kinh tế xanh.

Đăng Thy