Ngay sau khi UBND Thành phố Hồ Chí Minh ban hành kế hoạch triển khai khám sức khỏe định kỳ năm 2026, ngày 18/5/2026, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức cuộc họp khẩn với toàn bộ các bệnh viện công lập và ngoài công lập trên địa bàn Thành phố nhằm thống nhất các giải pháp thực hiện đồng bộ, hiệu quả và lâu dài.
Mục tiêu tối thượng được đặt ra là xây dựng một mạng lưới sàng lọc chủ động, bao phủ toàn diện, giúp hàng triệu người dân được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe thuận tiện, liên tục và khoa học.
Thách thức từ quy mô dân số và yêu cầu thực tiễn
Là đô thị đặc biệt với quy mô dân số thực tế vượt mốc 14 triệu người, Thành phố Hồ Chí Minh đang đối diện áp lực rất lớn trong việc triển khai các chương trình an sinh xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực y tế. Việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho toàn dân theo đúng hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế tại Công văn số 3401/BYT-KCB ngày 12/5/2026 đòi hỏi một nguồn lực khổng lồ cả về nhân lực, cơ sở vật chất lẫn công nghệ quản lý dữ liệu.
Nếu trước đây, hoạt động khám sức khỏe định kỳ thường được thực hiện riêng lẻ ở từng cơ quan, doanh nghiệp hoặc theo nhu cầu cá nhân, thì nay Thành phố Hồ Chí Minh hướng đến mô hình quản lý sức khỏe cộng đồng quy mô lớn, có sự tham gia đồng bộ của toàn hệ thống y tế.
Theo đó, lực lượng được huy động không chỉ gồm các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa công lập mà còn có hệ thống bệnh viện tư nhân, phòng khám đa khoa, trung tâm y tế khu vực, trạm y tế phường, xã, đặc khu cùng mạng lưới y tế cộng đồng. Đây được xem là chiến dịch chưa từng có tiền lệ về quy mô triển khai trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe dự phòng tại Thành phố.
Sự phối hợp đồng bộ này nhằm bảo đảm mọi người dân, từ khu vực nội đô đến các xã ngoại thành, đều được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe thuận lợi, nhanh chóng và bình đẳng.
Xây dựng "trận đồ" y tế toàn diện với 4 nhóm hoạt động trọng tâm
Để hiện thực hóa mục tiêu lớn, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã xác định rõ 4 nhóm hoạt động cốt lõi, tạo thành quy trình khép kín từ sàng lọc, phát hiện bệnh đến quản lý và theo dõi sức khỏe lâu dài.
Tổ chức lại khoa khám bệnh tại các bệnh viện đa khoa
Trong chiến dịch lần này, các bệnh viện đa khoa giữ vai trò "xương sống" của hệ thống. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, tổ chức lại toàn bộ quy trình khám bệnh nhằm phục vụ hiệu quả công tác khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh.
Theo định hướng của Sở Y tế, các bệnh viện sẽ bố trí khu vực khám sức khỏe riêng biệt, chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, phân luồng, khám sàng lọc, tư vấn và trả kết quả cho người dân.
Điểm đổi mới quan trọng là quy trình khám sức khỏe sẽ từng bước được tách biệt với quy trình khám chữa bệnh thông thường. Điều này giúp hạn chế quá tải, giảm nguy cơ lây nhiễm chéo, đồng thời tạo điều kiện để người dân được tiếp cận dịch vụ nhanh chóng và thuận tiện hơn.
Tại các khoa khám bệnh sẽ hình thành các khu vực chuyên trách về khám sức khỏe và sàng lọc bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, ung thư, bệnh hô hấp mạn tính… Qua đó giúp phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật ngay từ giai đoạn đầu, nâng cao hiệu quả điều trị và giảm chi phí y tế về lâu dài.
Điều phối nguồn nhân lực chuyên khoa hỗ trợ y tế cơ sở
Một trong những điểm nghẽn lâu nay của hệ thống y tế cơ sở chính là năng lực chuyên môn chưa đồng đều. Để giải quyết bài toán này, ngành y tế Thành phố xác định phát huy tối đa vai trò hỗ trợ của các bệnh viện chuyên khoa tuyến trên.
Theo kế hoạch, các bệnh viện chuyên khoa sẽ cử đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và kỹ thuật viên hỗ trợ cho trung tâm y tế, trạm y tế và các điểm khám lưu động trong cộng đồng.
Mô hình này đặc biệt hiệu quả đối với các chương trình khám tầm soát chuyên sâu về tim mạch, mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt, sản phụ khoa, nhi khoa, ung bướu và phục hồi chức năng.
Không chỉ giúp người dân được tiếp cận chuyên môn chất lượng cao ngay tại nơi cư trú, giải pháp này còn góp phần giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên, đồng thời tận dụng hiệu quả nguồn lực chuyên khoa sâu của toàn hệ thống y tế Thành phố.
Đây cũng là bước đi quan trọng nhằm củng cố niềm tin của người dân đối với y tế cơ sở – nền tảng then chốt trong chiến lược chăm sóc sức khỏe toàn dân.
Đưa dịch vụ y tế đến tận cộng đồng
Nếu trước đây người dân phải chủ động đến bệnh viện để khám bệnh thì nay ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận: chủ động mang dịch vụ y tế đến với người dân.
Tinh thần "đi từng ngõ, gõ từng nhà" được cụ thể hóa bằng hàng loạt mô hình khám sức khỏe linh hoạt trong cộng đồng.
Ngoài hoạt động tại các bệnh viện, ngành y tế sẽ tổ chức các đội khám lưu động tại khu công nghiệp, nhà máy, xí nghiệp, khu chế xuất nhằm tạo điều kiện cho công nhân lao động được khám sức khỏe ngay tại nơi làm việc.
Trong lĩnh vực giáo dục, các chương trình khám sức khỏe học đường cũng sẽ được đẩy mạnh để tầm soát sớm các bệnh học đường, rối loạn tâm lý, dinh dưỡng và các yếu tố nguy cơ ở học sinh, sinh viên.
Đối với người cao tuổi và nhóm nguy cơ cao, việc khám sức khỏe sẽ được lồng ghép với các chương trình quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc liên tục tại cộng đồng do các đội chăm sóc sức khỏe địa bàn phụ trách.
Cách làm này không chỉ giúp giảm áp lực cho bệnh viện mà còn xóa bỏ rào cản về khoảng cách, thời gian và chi phí đi lại, đặc biệt đối với người lao động, người cao tuổi và các nhóm yếu thế.
Chuyển đổi số – "chìa khóa" của quản lý sức khỏe hiện đại
Một trong những yếu tố được xem là điều kiện tiên quyết để chương trình thành công chính là chuyển đổi số và liên thông dữ liệu y tế.
Ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh xác định khám sức khỏe toàn dân không chỉ dừng lại ở việc "khám xong rồi lưu hồ sơ", mà phải hướng đến xây dựng hệ thống dữ liệu sức khỏe liên tục và lâu dài cho từng người dân.
Theo đó, toàn bộ kết quả khám sức khỏe sẽ được cập nhật trên nền tảng dữ liệu dùng chung của ngành y tế, bảo đảm tính đồng bộ, chính xác và thống nhất.
Đặc biệt, dữ liệu sẽ được tích hợp với Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Người dân có thể dễ dàng tra cứu kết quả khám, theo dõi chỉ số sức khỏe và sử dụng thông tin này khi khám chữa bệnh ở bất kỳ cơ sở y tế nào.
Đây là nền tảng quan trọng để hình thành hệ sinh thái y tế thông minh, phục vụ công tác quản lý sức khỏe suốt đời cho người dân.
Chuyển đổi tư duy: Từ "chữa bệnh" sang "quản lý sức khỏe chủ động"
Điểm cốt lõi của chiến dịch lần này không chỉ nằm ở số lượng người được khám mà là sự thay đổi căn bản trong tư duy chăm sóc sức khỏe.
Ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh xác định phải tăng cường truyền thông để người dân hiểu rằng khám sức khỏe định kỳ không phải là hoạt động mang tính hình thức hay chỉ thực hiện khi có bệnh.
Khám sức khỏe định kỳ chính là cơ hội để phát hiện sớm nguy cơ, thay đổi hành vi sống, xây dựng thói quen chăm sóc sức khỏe chủ động cho từng cá nhân và gia đình.
Song song đó, việc nâng cao năng lực y tế cơ sở và tăng cường vai trò của chính quyền địa phương sẽ là "đòn bẩy" quan trọng giúp chương trình đi vào thực chất.
Khi chính quyền địa phương cùng tham gia rà soát, vận động và hỗ trợ tổ chức, hoạt động khám sức khỏe mới có thể tiếp cận đến từng khu phố, trường học, doanh nghiệp và từng hộ gia đình.
Đối với doanh nghiệp, việc thực hiện nghiêm túc khám sức khỏe định kỳ cho người lao động không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là giải pháp bảo vệ nguồn nhân lực – tài sản quý giá nhất của nền kinh tế.
Thông qua hoạt động này, nhiều bệnh nghề nghiệp, bệnh mạn tính và yếu tố nguy cơ sẽ được phát hiện sớm, giúp duy trì năng suất lao động và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động.
Hướng tới một đô thị khỏe mạnh và phát triển bền vững
Với cách tiếp cận toàn diện, khoa học và quyết liệt, Thành phố Hồ Chí Minh đang từng bước xây dựng nền tảng cho hệ thống quản lý sức khỏe toàn dân dựa trên dữ liệu số và mạng lưới y tế cơ sở vững mạnh.
Quan trọng hơn cả, chiến dịch khám sức khỏe định kỳ năm 2026 cho thấy quyết tâm rất lớn của Thành phố trong việc chuyển trọng tâm từ điều trị sang dự phòng, từ bị động sang chủ động, từ chăm sóc từng cá nhân riêng lẻ sang quản lý sức khỏe cộng đồng một cách liên tục và bền vững.
Trong bức tranh đó, y tế cơ sở được định vị là nền tảng; các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa là lực lượng chuyên môn nòng cốt; còn chính quyền địa phương và cộng đồng là cánh tay nối dài giúp chương trình lan tỏa sâu rộng đến từng người dân.
Không chỉ hướng đến hoàn thành chỉ tiêu số lượt khám, Thành phố Hồ Chí Minh đang đặt những viên gạch đầu tiên cho một hệ sinh thái y tế hiện đại, nhân văn và lấy sức khỏe người dân làm trung tâm phát triển.
Tấn Tài